Babalar ve oğullar

Türkiye’nin 2022 Dünya Kupası Avrupa Elemeleri G grubundaki en önemli iki rakibinden biri olarak gösterilen Norveç, son dönemde yakaladığı "altın" jenerasyonla dikkatleri çekiyor. Bu jenerasyonun üç sacayağı olarak tanımlanabilecek Erling Haaland, Martin Ødegaard ve Alexander Sörloth’un gelişim süreçleri incelendiğinde ise hemen ilk bakışta ilginç bir benzerlik göze çarpıyor. Nitekim üç oyuncunun kariyerinde de eski futbolcu olan babalarının büyük etkisi olduğundan bahsedilebilir. Türkiye karşısında forma giyen oyunculardan Patrick Berg ve Kristian Thorstvedt’in de eski millî futbolcuların oğulları olduğu düşünülürse sanki rastgele ortaya çıkmış bir durumdan daha fazlası söz konusu gibi görünüyor.

• Babalar: 90’ların ilk yarısı İskandinav ülkelerinin futbol tarihindeki belki de en parlak dönemdi. Danimarka, İsveç’te düzenlenen 1992 Avrupa Şampiyonası’nda çok sürpriz bir şampiyonluğa ulaşmış; iki yıl sonra İsveç 1994 Dünya Kupası’nı üçüncü sırada tamamlamıştı. Bu yazının konusunu teşkil eden Norveç ise o yıl FIFA dünya sıralamasında dördüncü sıraya kadar yükselmiş bir takımdı. Teknik kapasiteleri yüksek Laudrup kardeşler veya Jari Litmanen gibi istisnalar bir yana bırakılırsa bu ülkelerin futbolcuları genellikle fiziksel özellikleriyle ve kararlılıklarıyla ön plana çıkıyor, muhtemelen en çok da bu yüzden o dönemde artan oyuncu ihracatının ana güzergâhı benzer bir oyun karakterine sahip İngiltere oluyordu. Daha önceleri Kıta Avrupası'yla etkileşimlere büyük ölçüde kapalı olan İngiltere futbolu, 1992’de Premier Lig’in kuruluşuyla yurt dışından yaptığı transferlere ağırlık vermeye başlamış ve yeni kurulan ligin ilk yıllarında öne çıkan yabancı oyuncu grubunu İskandinavlar oluşturmuştu. Yurt dışında başarılı kariyerler inşa eden bu oyuncu grubunun sonraki jenerasyonda da kendini tekrar etmesi İskandinav futbolunda eşine hiç de az rastlanmayan bir fenomen hâlini almış gibi görünüyor. Şu ana dek bahsi geçen oyunculara ek olarak Gudjohnsen ve Schmeichel aileleri de bu bağlamda iyi birer örnek olabilir.
  
  
• Oğullar: Bu jenerasyonun ilk parlayan ve henüz 16 yaşında Real Madrid’e transfer olan üyesi Martin Ødegaard’ın babası Hans Erik, Alf-Inge Haaland veya Göran Sörloth gibi "ünlü" bir eski futbolcu değil. Esasında üne futbolculuk kariyeri sonrası, oğluna yaptığı antrenörlükle ulaştığı dahi söylenebilir. Martin henüz 7 yaşındayken ona haftalık 20 saatlik çalışma programları hazırlayan ve cebinden para vererek kulübün antrenman yaptığı tesislerin yenilenmesine ön ayak olan Hans Erik, bu sıra dışı yeteneğin işlenmesinde en büyük paya sahip isim olarak görünüyor. Bununla beraber Ødegaardların hikâyesi, beş yıl kadar önce İzlanda’nın yükselişi esnasında anlatılanlardan pek de farklı sayılmayabilir. O takımın yıldızı Gylfi Sigurdsson için de bir "aile" anlatısı oluşturulmuş; onun topla yaptıklarını çocuk yaşlardan itibaren kamerayla kaydeden özverili bir ağabeyin varlığından bahsedilmişti. Teknik özellikleri ve oyun bilgileriyle fark yaratan bu oyuncular, İskandinavya’nın yeni futbolcu prototipleri olarak tanımlanabilir. Zorlu doğa koşulları sebebiyle önceleri yılın hemen hemen altı ayı futbol oynanamayan İskandinav ülkelerinde üstü kapalı spor tesislerinin hızla arttığı, futbolcu adaylarının küçük yaşlardan itibaren daha fazla ve daha nitelikli antrenmanlar yapmaya başladığı anlatılageliyor. Bu jenerasyon öncekinden biraz farklı olabilir.