Uzaktan savaş

Rusya ve Ukrayna arasındaki savaş siber güvenlik algısını nasıl değiştirdi? Rusya neden Ukrayna’nın hücresel ağlarını, elektrik altyapısını, su kaynaklarını ya da diğer kritik kamu hizmetlerini hedef almayarak sıcak çatışmaya girdi?
Uzaktan savaş

25 Mart - Lexus - Pareto
Lexus ile birlikte

Yeni Lexus NX şimdi Türkiye’de Lexus için yeni bir dönem başlıyor; özel bir geçmişin yeni varisi olan yeni Lexus NX hayatı N’lerde yaşamanız için şimdi Türkiye’de . Lexus’un geleceğini şekillendirirken markanın tasarımda gideceği yeni yönü ortaya koyan; dinamik, performans ve teknoloji açısından yenilikçi bir lüks deneyim sunan yeni NX’i keşfetmeye davetlisiniz. Daha modern, olgun ve güçlü bir kimlikte hayat bulan yeni model, ilk nesil NX'in sofistike tasarımını ileri bir seviyeye taşırken daha dinamik bir sürüşe davet ediyor. Şık ve çekici görüntüsünün yanı sıra NX’in “fonksiyonel güzellik” anlayışına sahip yeni tasarımı, daha iyi aerodinamikler, daha fazla sessizlik ve daha yüksek yakıt verimliliği barındırıyor. Lexus’un Omotenashi misafirperverlik felsefesinin yeni Tazuna kokpit tasarımıyla buluşması Yeni Lexus NX’e binmeyi bir seremoniye dönüştürüyor. Takumi Ustaları’nın yüksek işçilik kalitesini gözler önüne seren ve adeta lüks bir lounge konforu yaşatan yeni kabin tasarımı, binicinin dizginle atları kontrol etmesinden ilham alan Tazuna kokpit konseptiyle şekillendi. Böylece sürücü NX'le çok daha sezgisel bir ilişki kurarak her şeyin kontrol altında olduğu bir sürüş deneyimi elde ediyor. Yeni nesil NX, hibrit ve plug-in hibrit versiyonlarıyla satışa sunuluyor. Tam hibrit NX 350h, 4. nesil Lexus Hybrid teknolojisiyle performans ve verimliliği daha ileri taşıyor. Lexus’un hibrit teknolojisindeki köklü uzmanlığını yansıtan ilk plug-in hibrit modeli ise, yeni NX 450h+ ismiyle sahneye çıkıyor. Heyecan verici bir güce sahip Yeni Lexus NX, güç, yakıt tasarrufu, düşük emisyon değerleri ve elektrikli sürüş kabiliyetiyle sektöre yeni bir referans noktası kazandırıyor. Yeni NX, üçüncü jenerasyon Lexus Safety System + ile donatılan ilk Lexus modeli olma özelliği taşımasının yanı sıra geliştirilmiş Ön Çarpışma Önleyici Sistemi, Acil Direksiyon Asistanı, Adaptif Hız Sabitleyici ve Şerit Takip Asistanı özellikleriyle kaza riskini tespit etmek ve önleme konusunda yeni standartları belirliyor. Sürüşü daha güvenli ve konforlu hâle getiren Yeni NX, elektronik kapı açma sistemi e-Latch ile kapı açma anında arkadan bir araç, motosiklet ve bisiklet geldiğinde uyarı vererek kazayı önlemek için kapının açılmasını engelliyor. Yeni Lexus NX’i ilk deneyenlerden olmak için Lexus Showroomlarında test sürüşüne davetlisiniz. Başvurmak için burayı ziyaret etmeniz yeterli.

Daha fazlasını öğren

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

Bilgisayarlarımıza virüs güvenlik programları kurmaya çalıştığımız, sonra da gereksiz olduğunu düşünüp silmekle uğraştığımız zamanlardan siber güvenlik piyasasının 130 milyar doların üzerine ulaştığı günlere gelmiş bulunuyoruz. Rusya-Ukrayna savaşıyla hem hükümetlerin hem de şirketlerin siber güvenlik kavramına olan ilgisi ve yatırımları artarken bu yazıda kısaca “Savaş siber güvenlik algısını nasıl değiştirdi?” sorusuna yanıt vermeye çalışacağız.

Savaş öncesi

2015 yılında Rusya’nın batı Ukrayna’daki enerji nakil şebekesini siber saldırı ile hedef aldığı ve Ukrayna’nın batısını (yaklaşık 80 bin kişi) karanlıkta bıraktığı biliniyor. Bu saldırıdan 2 yıl sonra, Haziran 2017’de yine Rusya tarafından gerçekleştirilen siber saldırı ile Ukrayna hükümet ofisleri, bankaları, limanları ve posta hizmetleri hizmet sağlamayı durdurdu. Saldırıda kullanılan kötü amaçlı yazılımın Ukrayna’nın ardından dünyada farklı ülkelere de sıçradığı ve yaklaşık 10 milyar dolarlık bir zarara yol açtığı tahmin ediliyor. Microsoft’un siber saldırıların kaydını tutan 2021 Dijital Savunma Raporu’na göre en çok siber saldırıya uğrayan ülkeler sıralamasında ABD’den sonra Ukrayna ikinci sırayı alıyor.

Siber saldırılarla başı dertte olan Ukrayna, bugüne kadar ABD ve Avrupa ülkelerinden destek almayı sürdürdü. 2017 sonrası, ABD’den siber güvenlik altyapısının geliştirilmesi amacıyla 10 milyon dolarlık yardım aldı. Bu yardımı, 2020’de 8 milyon dolarlık yardım takip etti ve son olarak ABD, Ukrayna’ya 30 milyon dolarlık bir siber yardım paketi ve destek (ABD ordusu ve NATO tarafından) sözü verdi. Ukrayna, savaştan günler önce ise Avrupa Birliği’nin (AB) siber güvenlik ekibinden yardım talebinde bulundu ve AB bu çağrıya olumlu yanıt verdi.

Savaşın ardından

Savaşın başlamasının ardından akla gelen sorulardan ilki, "Rusya neden Ukrayna’nın hücresel ağlarını, elektrik altyapısını, su kaynaklarını ya da diğer kritik kamu hizmetlerini hedef almayarak sıcak çatışmaya girdi?" oldu. Verilebilecek yanıtlardan ilki; "Kremlin gerçek bir işgal istemiş ya da siber saldırılarla hizmetlerde geçici kesintiler yerine fiziki saldırılarla bu hizmetleri tamamen işlevsiz bırakmayı hedefledi," olabilir.

İkinci ihtimal ise Rusya’nın siber saldırılarının başarıya ulaşmadığının farkına varması. Ukrayna, uzun yıllar maruz kaldığı siber saldırılar sayesinde güvenlik tedbirlerini artırarak tecrübe kazandı. Üstelik dünyanın dört bir yanından 300 binin üzerinde hacker, Rusya'nın siber saldırılarına karşı Ukrayna'ya destek sağladı. Gösterilen çabanın, Rusya’yı engellemeye yetmiş olabileceğini düşünenler mevcut. 

Tüm bu gelişmelere baktığımızda; tarihte ilk kez sıcak savaşa gitmeden önce uzaktan savaşmanın tercih edildiğini görüyoruz. Uzun vadede fiziki savaşın yerini alabilecek siber savaşların, hükümetler ve şirketleri siber güvenlik önlemlerini artırmaya yönelttiği ise muhakkak.

Farkındalıkta artış

ABD Başkanı Joe Biden, yakın zamanda hem sözlü hem de yazılı açıklamalarla siber güvenlik kavramının önemini sık sık vurguladı. Biden özetle, hükümetin çabaladığını ancak bu tehditle tek başına mücadele edemeyeceğini belirtti. ABD’nin kritik altyapı sistemlerinin özel sektöre ait olduğunu ve özel sektör tarafından işletildiğini vurgulayan Biden, şirketlere dijital kapılarını kilitleme çağrısında bulundu. Benzer açıklamalar ve uyarılar, Siber ve Altyapı Güvenlik Ajansı (CISA) tarafından da yapıldı.

AB de konunun ciddiyetinin farkında; Aralık 2020’de AB üyeleri yeni bir siber güvenlik stratejisi için bir araya geldi. AB, 22 Mart 2021’de “dayanıklı, yeşil ve dijital bir Avrupa” için siber güvenlikte yapılacaklar listesi oluşturdu. Savaşın başlamasıyla siber güvenlik, ana gündem maddelerinden biri haline geldi. 8 Mart 2022'de Avrupa ülkelerinin bakanları, siber güvenlik sistemlerini geliştirmek amacıyla bir araya geldi. Bu toplantıda siber saldırılara karşı mücadele amacıyla bir siber güvenlik fonu kurulması kararlaştırıldı.

Siber güvenlik şirketlerine artan ilgi

Yukarıda değindiğimiz gelişmeleri piyasa oyuncularının fiyatlaması da fazla zaman almadı. Savaşın başlamasıyla siber güvenlik şirketlerine ilgi arttı. Siber güvenlik borsa yatırım fonları, savaşın ilk günü olan 24 Şubat 2022 tarihinde %10’a yaklaşan kazançlar sağladı. Fonların portföyünde yüksek oranda yer bulan Cisco, Palo Alto Networks, Cloudfare ve Crowdstrike Holdings gibi şirketler savaşın ilk günlerini yüksek primlerle geride bıraktı. Savaşın ilk haftasında borsa yatırım fonlarının kazançları %20’lere yaklaştı. Piyasanın savaşı içselleştirmesiyle bu kazançların bir kısmı geri verilse de sadece siber güvenliğe dayalı iş modeline sahip şirketlerin uzun vadede gelirlerini güçlendirmesi olası görünüyor.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

NEREDE YAYIMLANDI?

ParetoPareto

BÜLTEN SAYISI

⚠️ Kripto çağında savaş

Rusya ve Ukrayna arasındaki savaş siber güvenlik algısını nasıl değiştirdi? Kripto para piyasasının savaştaki rolü ne? Yaptırımlardan kaçınmak için alternatif bir platform olabilir mi?

25 Mar 2022

Lexus ile birlikte
Fotoğraf: Financial Times

YAZARLAR

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

ParetoPareto

HİKAYE

Savunma bütçeleri büyürken: Ekonomik durgunluğun çaresi silahlanma olabilir mi?

Avrupa’dan Japonya’ya birçok ülke, artan güvenlik kaygılarıyla birlikte savunma bütçelerini büyütüyor; bu harcamaların teknoloji, istihdam ve sanayi üzerinden ekonomiye de ivme kazandırması bekleniyor. Peki silahlanma, durgun ekonomiler için gerçekten bir büyüme motoruna dönüşebilir mi?

Birol Oğuz

·

09 Eyl 2026

Savunma bütçeleri büyürken: Ekonomik durgunluğun çaresi silahlanma olabilir mi?
ParetoPareto

HİKAYE

Pandeminin faturası: Genç işsizliğinin sorumlusu AI değil de uzaktan çalışma olabilir mi?

Giriş seviye pozisyonlarda işe alımlar, dünya genelinde hızla yavaşlıyor. Genç işsizliğindeki bu artış, özellikle beyaz yakalı işlerde büyük oranda yapay zekaya atfediliyor. Fakat yakın tarihli araştırmalar, yeni mezunların yaşadığı istihdam sıkıntısının asıl sorumlusunun uzaktan çalışma olabileceğine işaret ediyor.

Doğa Yurduneri

·

08 Eyl 2026

Pandeminin faturası: Genç işsizliğinin sorumlusu AI değil de uzaktan çalışma olabilir mi?
ParetoPareto

HİKAYE

'Ya yatırım ya yaptırım' dönemi: Otomotivde Çin markalarının payı %6’ya geriledi

Çin merkezli markaların peş peşe Türkiye pazarına girişi ve önemli bir satış başarısı elde etmesi, Türkiye’deki yöneticileri biraz rahatsız etmişti. Bunun üzerine Türk lobisinin de yönlendirmeleriyle vergiler, ithalat düzenlemeleri ve servis şartları üzerinden bu markaların önüne ciddi bir duvar örüldü. Ağustos ayına ilişkin pazar verileri ise bu “Çin işkencesi”nin sonuç verdiğini ortaya koydu.

Ahmet Çelik

·

08 Eyl 2026

'Ya yatırım ya yaptırım' dönemi: Otomotivde Çin markalarının payı %6’ya geriledi
ParetoPareto

HİKAYE

Shein halka açıldı: 100 milyar dolarlık rüya nasıl tersine döndü?

Shein, Londra ve New York’taki halka arz girişimlerinin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından bu hafta nihayet Hong Kong borsasında halka açıldı. Birkaç yıl önce hızlı modanın yükselen yıldızı olarak görülen şirket, yatırımcıların karşısına zirve döneminden çok daha farklı bir tabloyla çıktı. Analistlere göre bu tablo, şirketi 100 milyar dolar değerlemeye taşıyan ekonomik koşulların artık ortadan kalktığını da kanıtladı.

Doğa Yurduneri

·

02 Eyl 2026

Shein halka açıldı: 100 milyar dolarlık rüya nasıl tersine döndü?
ParetoPareto

HİKAYE

İnsanların birlikte çalışmak istediği kişi olmak için ne gerekir?

Bir çalışanı değerli kılan yalnızca görev tanımında yazanları yerine getirmesi değil; aksaklıkları fark etmesi, sahiplenmesi ve çözümün parçası olmak istemesi de aynı zamanda. Çalışma arkadaşını, müşterisini, itibarını ve geleceğini dert edinen çalışanlar kurumları ileri taşıyor. Ancak dert edinmek yalnızca kişinin tercihi değil; bu çalışanlar sorgulama, fikir belirtme ve sorumluluk alma alanı buldukları ölçüde kurumun gelişimine gerçek bir katkı sunabiliyorlar.

İnsanların birlikte çalışmak istediği kişi olmak için ne gerekir?