Yabancı en çok hangi sektörlerden çıktı?

Gerek yurt içinde çeşitli alanlarda ortaya çıkan resesyon belirtileri, gerekse de yabancının ilgisizliği nedeniyle borsada durgun bir ikinci çeyrek geçirdiğimizi söyleyebiliriz. Peki bu dönemde Borsa İstanbul’da ve yabancı yatırımcı tercihinde ne gibi değişmeler oldu?

Türkiye Yatırımcı İlişkileri Derneği (TÜYİD) tarafından Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verilerinden yaralanılarak hazırlanan Borsa Trendleri Raporu’na göre yılın ikinci çeyreğinde Borsa İstanbul’da işlem gören şirket sayısı bir önceki çeyreğe kıyasla 12 adet artarak 541’e yükselirken, halka açıklık oranı 1 puan artışla %42’ye, piyasa değeri ise 40 milyar USD artışla 427 milyar USD’ye yükseldi. Bu dönemde borsadaki yabancı oranı ise %38,0 seviyesinde sabit kaldı. 

Hem yerli hem de yabancı yatırımcı sayısı azaldı

TÜYİD verilerine göre 2024 yılının ikinci çeyreğinde Borsa İstanbul’da saklanan toplam portföy değeri 5 trilyon 972 milyar TL seviyesine ulaştı. Bu portföy büyüklüğünün 3,7 trilyon TL’lik kısmı yerli yatırımcıların portföyünden oluşurken, 2,2 trilyon TL’lik kısmı ise yabancı yatırımcıların sahip olduğu portföyden meydana geldi. 

İkinci çeyrekte yerli yatırımcıların portföy değeri bir önceki çeyreğe kıyasla %15,2 oranında büyümüş olsa da, toplam yerli yatırımcı sayısı %7,1 azalışla 7 milyon 637 bine indi.  Bu dönemde yabancı yatırımcıların portföyü de %18,6 oranında büyüdü, ancak yatırımcı sayısı %0,8 oranında azalarak 30 bin 414’e indi. MKK verilerine göre ikinci çeyrekte 293 bireysel yabancı yatırımcı Borsa İstanbul’u terk ederken, 49 tüzel kişi yatırımcı ise borsaya girmeyi tercih etti.

Hollandalı yatırımcı portföyü üçe katladı

TÜYİD verilerine göre 2024’ün ilk yarısında halihazırda ülkemizde yatırımda bulunmuş olan gruplar arasından borsa yatırımlarını en çok artıran grup, portföyünü %185,1 artışla 3,1 milyar USD’ye çıkaran Hollandalı yatırımcılar oldu. Hollandalıları, portföylerini %63,7 büyüterek 6,9 milyar USD’ye ulaştıran Birleşik Krallık merkezli yatırımcılar, %42,5 artışla 3,1 milyar USD’ye ulaştıran Lüksemburglu yatırımcılar ve %38,5 artışla 1,9 milyar USD’ye çıkaran Norveçli yatırımcılar takip etti. Katarlı yatırımcıların portföyü ise %1,0 oranında azaldı. 

Söz konusu dönemde yabancı yatırımcılar arasından en büyük portföy büyüklüğüne sahip olanlar ise 16,0 milyar USD’lik portföy ile ABD’li yatırımcılar oldu. ABD’li yatırımcıların ikinci çeyrekte toplam yabancı borsa yatırımlarından aldığı pay ise %25,8 olarak hesaplandı. Onları 15,1 milyar USD’lik portföy ve %24,5 pay ile Katarlı yatırımcılar ve 6,9 milyar USD’lik portföy ve %11,1 pay ile Birleşik Krallık merkezli yatırımcılar takip etti. Hollandalı yatırımcılar ise toplam yatırımlardan %5,2 pay aldı.

Yabancı en çok hizmet endeksinden çıktı

İkinci çeyrekte yabancı yatırımcılar ana sektörel endekslerin hemen hemen hepsinden net çıkış gerçekleştirdi. BIST TUM genelinde toplam 1,9 milyar USD’lik net çıkış kaydedilirken, BIST 30 ve BIST 100 tarafında ise yaklaşık 2,0 milyar USD’lik net çıkış yaşandığı görüldü.

Bu dönemde yabancı yatırımcılar, 743 milyon USD’lik net satış ile sektörel endeksler arasından en çok BIST Hizmet Endeksi’nden (XUHIZ) çıktı. Hizmet Endeksi’ni 738 milyon USD’lik çıkış ile BIST Mali Endeksi (XUMAL) ve 487 miloyn USD’lik çıkış ile BIST Bankacılık Endeksi (XBANK) izledi.

Söz konusu dönemde BIST Sınai Endeksi’nden (XUSIN) 387 milyon USD’lik net yabancı çıkışı yaşanırken,  BIST Holding ve Yatırım Endeksi’nden (XHOLD) 345, BIST Ticaret Endeksi’nden (XTCRT) ise 135 milyon USD’lik net çıkış oldu. Bu dönemde Teknoloji Endeksi’nden (XUTEK) yalnızca 14 milyon USD’lik net çıkış yaşanmış olması ise dikkat çekti.

Bankacılıkta yabancı oranı %45’e yaklaştı

İkinci çeyrekte toplam portföy değerinde en yüksek yabancı oranına sahip olan sektörel endeks, %51,9’luk yabancı payı ile yine BIST Ticaret Endeksi oldu. Bu dönemde BIST Ticaret Endeksi’nin yabancı oranı bir önceki çeyreğe kıyasla 1,7 puanlık bir artış gösterdi.

TÜYİD verilerine göre ikinci çeyrekte BIST Bankacılık Endeksi’nin toplam portföy değeri içindeki yabancı yatırımcı oranı 0,9 puan artışla %43,8’e yükselirken, BIST Hizmetler Endeksi’nde bu oran 1,3 puan artışla %36,2’ye çıktı. Aynı dönemde Mali Endeks’teki yabancı oranı ise 0,8 puan artışla %35,1’e yükseldi.

Diğer sektörel endekslerin yabancı portföy oranlarında artış gözlemlenirken bu dönemde BIST Sınai Endeksi ve BIST Holding Endeksi’nin yabancı oranları ise 0,2 puan azalış göstererek sırasıyla %27,9’a ve %32,8’e indi. Teknoloji Endeksi’nin yabancı oranı ise bir önceki çeyreğe kıyasla 0,5 puan azalışla %22,8’e geriledi.