Yapay zeka çalıyor mu, 'özümsüyor ve düzenliyor' mu?

Son yıllarda birçok sanatçı, üretken yapay zekanın telif hakkıyla korunan materyalleri kullanarak yaratıcıların haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle büyük teknoloji şirketlerini dava etti. Ancak uzmanlar, adil kullanım doktrininin bu davaları şirketler lehine sonuçlandıracağını düşünüyor.
Yapay zeka çalıyor mu, 'özümsüyor ve düzenliyor' mu?

14 Mart - DoktorTakvimi - Pareto
DoktorTakvimi ile birlikte

DoktorTakvimi: 404 aradığımız doktora ulaşılamıyor ! Beyaz Kod verilerine göre yılda ortalama her gün 1 sağlık çalışanı şiddete uğruyor. Aradığımız sağlık çalışanına dilediğimiz zaman ulaşabilmemiz için DoktorTakvimi farkındalık videosuyla “Sağlıkta şiddete dur diyelim!” çağrısı yapıyor. Neler oluyor? B ugün 14 Mart Tıp Bayramı . Sağlık profesyonelleri ile hastaları ve danışanları buluşturan online doktor randevu platformu DoktorTakvimi, bu özel gün vesilesiyle hekimlere ve sağlık profesyonellerine yönelik artan şiddete karşı farkındalığı artırmak ve hepimizi bu mücadelenin bir parçası yapmak için “404 aradığımız doktora ulaşılamıyor” videosuyla “Sağlıkta şiddete dur diyelim” çağrısında bulunuyor. Her gün bu şiddete maruz kalan ve şiddete uğrama riskiyle yaşayan tüm sağlık çalışanlarının yanında olmak için birlikte şiddete dur diyelim. DoktorTakvimi: Online randevu alma platformu olan DoktorTakvimi; hastaları ve sağlık araştırması yapan kullanıcıları sisteminde bulunan 200 binden fazla sağlık profesyoneliyle bir araya getiriyor. Nasıl? Sağlık çalışanlarının uğradığı şiddete hep birlikte dur demezsek ne yazık ki aradığımız doktora ulaşamayacağız. O nedenle DoktorTakvimi sağlıkta şiddete farkındalık yaratmak amacıyla “sayfa bulunamadı” hatası olarak bilinen “404 hatası”nı kampanya dili olarak kullanıyor. Siz de şiddete karşı verdiği mücadelede DoktorTakvimi ’ne destek olmak için “404 aradığımız doktora ulaşılamıyor” videosunu paylaşabilirsiniz.

Daha fazlasını öğren →

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

The Economist'in haberine göre geçen yıl boyunca sanatçılar, yazarlar ve komedyenler OpenAI, Microsoft ve Anthropic gibi yapay zeka araçlarının arkasındaki teknoloji şirketlerine dava açtı. Bu davalar, teknoloji firmalarının yapay zeka modellerini eğitmek için telif hakkıyla korunan materyalleri kullanarak yaratıcılarının haklarını ihlal ettiğini iddia ediyor.

Perspektif: Yapay zeka modelleri metin, görüntü, ses ya da videodan oluşan devasa veri tabanları üzerinden eğitiliyor ve çoğu durumda teknoloji firmaları bu materyalleri internetten izinsiz olarak topluyor. 2022 yılında, en popüler yapay zeka görüntü oluşturucularından biri olan Midjourney'in kurucusu David Holz, nereden geldiği bilinmeyen ya da sahibinden izin alınmamış 100 milyon görüntü topladığını itiraf etmişti.

Öte yandan: Yapay zeka geliştiricileri araçlarının ürettiği işlerin telif haklarını ihlal etmediğini savunuyor. Bu argümanı da belirli durumlarda telif hakkıyla korunan materyallerin kullanımına izin veren, ABD Telif Hakları Yasası'nda bulunan "adil kullanım doktrini"ne dayandırıyorlar. Bu doktrin normalde gazetecileri, öğretmenleri, araştırmacıları ve diğerlerini kendi çalışmalarında telif hakkıyla korunan materyalden kısa alıntılar kullandıklarında korur. Yapay zeka araçlarının bu korumadan yararlanamayacağını düşünen yaratıcılara göre bu araçlar, telif hakkıyla korunan çalışmalardan sadece küçük parçalar almak yerine onları özümsüyor ve yeniden düzenliyor.

Yorumlar: Üretken yapay zeka o kadar yeni bir konu ki mahkemelere yol gösterecek hiçbir emsal içtihat yok, bu da bu davaların sonucunu tahmin etmeyi zorlaştırıyor. Bazı gözlemciler, yapay zeka firmalarına karşı açılan toplu davaların çoğunun yüksek ihtimalle başarısız olacağını düşünüyor. Sussex Üniversitesi'nde fikrî mülkiyet hukuku uzmanı olan Andres Guadamuz, adil kullanım doktrininin gücünün, davacıların endişelerine baskın geleceğini düşünüyor.

Sonuç olarak: Davacılar, mahkemelerin yapay zeka şirketleri lehine karar vermesi hâlinde bu araçların insan yaratıcılığının yerini alacağından endişe ediyor. Davalılar ise alternatifinin daha kötü olduğunu belirtiyor: Telif hakkıyla korunan veriler üzerinde eğitim yapmayı bırakmak zorunda kalırlarsa, gelişmiş yapay zeka modelleri var olamaz. 

  • Üçüncü bir yol da konuşuluyor; o durumda da yapay zeka geliştiricileri telifli eğitim verilerini lisanslamak için ödeme yapmak zorunda kalabilir. Sonucu ne olursa olsun, bu gibi davalar teknolojinin geleceğini şekillendirecek.
Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

NEREDE YAYIMLANDI?

ParetoPareto
∙

BÜLTEN SAYISI

∙

PREMIUM'A ÖZEL

🏢 İyimser CEO'lar, 'çok uzaktan' çalışanlar

Bitcoin altı günde dört kere rekor kırdı. Shein, eşik bekçisi şirketler arasına alındı. Rusya'da mahkeme Google'a yaklaşık 44 bin dolar para cezası verdi. Metro Bank 1.000 çalışanın işten çıkarılacağını duyurdu.

14 Mar 2024

DoktorTakvimi ile birlikte
🏢 İyimser CEO'lar, 'çok uzaktan' çalışanlar

YAZARLAR

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

ParetoPareto
∙

HİKAYE

Otomobil sektörünün yeni ikilemi: Yakıt krizi elektriklinin kaderini değiştirir mi?

Ortadoğu'daki savaşın tetiklediği akaryakıt krizi, elektrikli otomobillere yönelik talebi yeniden artırırken sektördeki dengeleri de değiştiriyor. Son bir yılda elektrifikasyon yatırımlarını küçülten otomobil devleri, yükselen talep ve Çin’deki üreticilerin güçlenen rekabeti karşısında gelecek stratejilerini yeniden değerlendirmek zorunda kalıyor.

Doğa Yurduneri

·

14 Eki 2026

Otomobil sektörünün yeni ikilemi: Yakıt krizi elektriklinin kaderini değiştirir mi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Dijital ödemede güven eşiği: Her 10 işletmeden 7’si yeni çözümlere açık

Dijital ödeme çözümleri, her geçen gün daha da yaygınlaşırken işletmelerin bu çözümlere yaklaşımında güven, kullanım kolaylığı ve sağlanan somut fayda belirleyici hâle geliyor. Yakın tarihte Garanti BBVA’nın kuruluşu Tami’nin ve Ipsos Türkiye’nin işbirliğinde gerçekleşen çalışma da işletmelerin dijital ödeme çözümlerine açık olduğunu, fakat dönüşümün esas anahtarının güven olduğunu ortaya koyuyor.

12 Eki 2026

Dijital ödemede güven eşiği: Her 10 işletmeden 7’si yeni çözümlere açık
ParetoPareto
∙

HİKAYE

İhsan Cem Zararsız: "Yol çok uzunmuş, biz hala başındayız"

Tüketicilerin kredi kullanım tercihleri son yıllarda nasıl değişti, Türk bankacılık sektörü para politikası kararlarına nasıl uyum sağlıyor ve finansal teknolojiler alanında faaliyet gösteren girişimlerin büyümesinin önündeki başlıca sorunlar neler? TeklifimGelsin Kurucu Ortağı ve CEO’su İhsan Cem Zararsız, kredi piyasasındaki gelişmeleri, bankaların dijitalleşme sürecini ve Türkiye’de girişimlerin finansmana erişimde yaşadığı sorunları Aposto okurları için anlattı.

Emircan Yaman

·

12 Eki 2026

İhsan Cem Zararsız: "Yol çok uzunmuş, biz hala başındayız"
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Otomotivde son çeyrek: Sektör için baskı, tüketici için fırsat olabilir mi?

Türkiye’de otomotiv pazarı, 2026’nın son çeyreğine frene basarak girdi. Eylül rakamları, sektörle ilgili aylık düşüşten çok daha fazlasını anlattı. Toplam pazar, yıllık bazda %24’ün üzerinde daralırken sektörde yaşanan baskının tüketici için fırsat olup olmayacağı sorusu da gündeme taşındı.

Ahmet Çelik

·

07 Eki 2026

Otomotivde son çeyrek: Sektör için baskı, tüketici için fırsat olabilir mi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Değişen dünyanın değişmeyen becerileri: Ustalık gelecekte de bir anlam ifade edecek mi?

Teknoloji birçok alanda sonuca ulaşmayı kolaylaştırırken ustalığın değeri artık yalnızca bir işi yapabilmekte değil; neyin iyi olduğunu ayırt etmekte, doğru kararı verebilmekte ve yıllar içinde biriken deneyimi yeni araçlara uyarlayabilmekte yatıyor. Ustalık kaybolmuyor; biçim değiştiriyor.

Değişen dünyanın değişmeyen becerileri: Ustalık gelecekte de bir anlam ifade edecek mi?