Yapay zeka çalıyor mu, 'özümsüyor ve düzenliyor' mu?

Son yıllarda birçok sanatçı, üretken yapay zekanın telif hakkıyla korunan materyalleri kullanarak yaratıcıların haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle büyük teknoloji şirketlerini dava etti. Ancak uzmanlar, adil kullanım doktrininin bu davaları şirketler lehine sonuçlandıracağını düşünüyor.
Yapay zeka çalıyor mu, 'özümsüyor ve düzenliyor' mu?

14 Mart - DoktorTakvimi - Pareto
DoktorTakvimi ile birlikte

DoktorTakvimi: 404 aradığımız doktora ulaşılamıyor ! Beyaz Kod verilerine göre yılda ortalama her gün 1 sağlık çalışanı şiddete uğruyor. Aradığımız sağlık çalışanına dilediğimiz zaman ulaşabilmemiz için DoktorTakvimi farkındalık videosuyla “Sağlıkta şiddete dur diyelim!” çağrısı yapıyor. Neler oluyor? B ugün 14 Mart Tıp Bayramı . Sağlık profesyonelleri ile hastaları ve danışanları buluşturan online doktor randevu platformu DoktorTakvimi, bu özel gün vesilesiyle hekimlere ve sağlık profesyonellerine yönelik artan şiddete karşı farkındalığı artırmak ve hepimizi bu mücadelenin bir parçası yapmak için “404 aradığımız doktora ulaşılamıyor” videosuyla “Sağlıkta şiddete dur diyelim” çağrısında bulunuyor. Her gün bu şiddete maruz kalan ve şiddete uğrama riskiyle yaşayan tüm sağlık çalışanlarının yanında olmak için birlikte şiddete dur diyelim. DoktorTakvimi: Online randevu alma platformu olan DoktorTakvimi; hastaları ve sağlık araştırması yapan kullanıcıları sisteminde bulunan 200 binden fazla sağlık profesyoneliyle bir araya getiriyor. Nasıl? Sağlık çalışanlarının uğradığı şiddete hep birlikte dur demezsek ne yazık ki aradığımız doktora ulaşamayacağız. O nedenle DoktorTakvimi sağlıkta şiddete farkındalık yaratmak amacıyla “sayfa bulunamadı” hatası olarak bilinen “404 hatası”nı kampanya dili olarak kullanıyor. Siz de şiddete karşı verdiği mücadelede DoktorTakvimi ’ne destek olmak için “404 aradığımız doktora ulaşılamıyor” videosunu paylaşabilirsiniz.

Daha fazlasını öğren

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

The Economist'in haberine göre geçen yıl boyunca sanatçılar, yazarlar ve komedyenler OpenAI, Microsoft ve Anthropic gibi yapay zeka araçlarının arkasındaki teknoloji şirketlerine dava açtı. Bu davalar, teknoloji firmalarının yapay zeka modellerini eğitmek için telif hakkıyla korunan materyalleri kullanarak yaratıcılarının haklarını ihlal ettiğini iddia ediyor.

Perspektif: Yapay zeka modelleri metin, görüntü, ses ya da videodan oluşan devasa veri tabanları üzerinden eğitiliyor ve çoğu durumda teknoloji firmaları bu materyalleri internetten izinsiz olarak topluyor. 2022 yılında, en popüler yapay zeka görüntü oluşturucularından biri olan Midjourney'in kurucusu David Holz, nereden geldiği bilinmeyen ya da sahibinden izin alınmamış 100 milyon görüntü topladığını itiraf etmişti.

Öte yandan: Yapay zeka geliştiricileri araçlarının ürettiği işlerin telif haklarını ihlal etmediğini savunuyor. Bu argümanı da belirli durumlarda telif hakkıyla korunan materyallerin kullanımına izin veren, ABD Telif Hakları Yasası'nda bulunan "adil kullanım doktrini"ne dayandırıyorlar. Bu doktrin normalde gazetecileri, öğretmenleri, araştırmacıları ve diğerlerini kendi çalışmalarında telif hakkıyla korunan materyalden kısa alıntılar kullandıklarında korur. Yapay zeka araçlarının bu korumadan yararlanamayacağını düşünen yaratıcılara göre bu araçlar, telif hakkıyla korunan çalışmalardan sadece küçük parçalar almak yerine onları özümsüyor ve yeniden düzenliyor.

Yorumlar: Üretken yapay zeka o kadar yeni bir konu ki mahkemelere yol gösterecek hiçbir emsal içtihat yok, bu da bu davaların sonucunu tahmin etmeyi zorlaştırıyor. Bazı gözlemciler, yapay zeka firmalarına karşı açılan toplu davaların çoğunun yüksek ihtimalle başarısız olacağını düşünüyor. Sussex Üniversitesi'nde fikrî mülkiyet hukuku uzmanı olan Andres Guadamuz, adil kullanım doktrininin gücünün, davacıların endişelerine baskın geleceğini düşünüyor.

Sonuç olarak: Davacılar, mahkemelerin yapay zeka şirketleri lehine karar vermesi hâlinde bu araçların insan yaratıcılığının yerini alacağından endişe ediyor. Davalılar ise alternatifinin daha kötü olduğunu belirtiyor: Telif hakkıyla korunan veriler üzerinde eğitim yapmayı bırakmak zorunda kalırlarsa, gelişmiş yapay zeka modelleri var olamaz. 

  • Üçüncü bir yol da konuşuluyor; o durumda da yapay zeka geliştiricileri telifli eğitim verilerini lisanslamak için ödeme yapmak zorunda kalabilir. Sonucu ne olursa olsun, bu gibi davalar teknolojinin geleceğini şekillendirecek.
Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

NEREDE YAYIMLANDI?

ParetoPareto

BÜLTEN SAYISI

PREMIUM'A ÖZEL

🏢 İyimser CEO'lar, 'çok uzaktan' çalışanlar

Bitcoin altı günde dört kere rekor kırdı. Shein, eşik bekçisi şirketler arasına alındı. Rusya'da mahkeme Google'a yaklaşık 44 bin dolar para cezası verdi. Metro Bank 1.000 çalışanın işten çıkarılacağını duyurdu.

14 Mar 2024

DoktorTakvimi ile birlikte
🏢 İyimser CEO'lar, 'çok uzaktan' çalışanlar

YAZARLAR

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

ParetoPareto

HİKAYE

Savunma bütçeleri büyürken: Ekonomik durgunluğun çaresi silahlanma olabilir mi?

Avrupa’dan Japonya’ya birçok ülke, artan güvenlik kaygılarıyla birlikte savunma bütçelerini büyütüyor; bu harcamaların teknoloji, istihdam ve sanayi üzerinden ekonomiye de ivme kazandırması bekleniyor. Peki silahlanma, durgun ekonomiler için gerçekten bir büyüme motoruna dönüşebilir mi?

Birol Oğuz

·

09 Eyl 2026

Savunma bütçeleri büyürken: Ekonomik durgunluğun çaresi silahlanma olabilir mi?
ParetoPareto

HİKAYE

Pandeminin faturası: Genç işsizliğinin sorumlusu AI değil de uzaktan çalışma olabilir mi?

Giriş seviye pozisyonlarda işe alımlar, dünya genelinde hızla yavaşlıyor. Genç işsizliğindeki bu artış, özellikle beyaz yakalı işlerde büyük oranda yapay zekaya atfediliyor. Fakat yakın tarihli araştırmalar, yeni mezunların yaşadığı istihdam sıkıntısının asıl sorumlusunun uzaktan çalışma olabileceğine işaret ediyor.

Doğa Yurduneri

·

08 Eyl 2026

Pandeminin faturası: Genç işsizliğinin sorumlusu AI değil de uzaktan çalışma olabilir mi?
ParetoPareto

HİKAYE

'Ya yatırım ya yaptırım' dönemi: Otomotivde Çin markalarının payı %6’ya geriledi

Çin merkezli markaların peş peşe Türkiye pazarına girişi ve önemli bir satış başarısı elde etmesi, Türkiye’deki yöneticileri biraz rahatsız etmişti. Bunun üzerine Türk lobisinin de yönlendirmeleriyle vergiler, ithalat düzenlemeleri ve servis şartları üzerinden bu markaların önüne ciddi bir duvar örüldü. Ağustos ayına ilişkin pazar verileri ise bu “Çin işkencesi”nin sonuç verdiğini ortaya koydu.

Ahmet Çelik

·

08 Eyl 2026

'Ya yatırım ya yaptırım' dönemi: Otomotivde Çin markalarının payı %6’ya geriledi
ParetoPareto

HİKAYE

Shein halka açıldı: 100 milyar dolarlık rüya nasıl tersine döndü?

Shein, Londra ve New York’taki halka arz girişimlerinin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından bu hafta nihayet Hong Kong borsasında halka açıldı. Birkaç yıl önce hızlı modanın yükselen yıldızı olarak görülen şirket, yatırımcıların karşısına zirve döneminden çok daha farklı bir tabloyla çıktı. Analistlere göre bu tablo, şirketi 100 milyar dolar değerlemeye taşıyan ekonomik koşulların artık ortadan kalktığını da kanıtladı.

Doğa Yurduneri

·

02 Eyl 2026

Shein halka açıldı: 100 milyar dolarlık rüya nasıl tersine döndü?
ParetoPareto

HİKAYE

İnsanların birlikte çalışmak istediği kişi olmak için ne gerekir?

Bir çalışanı değerli kılan yalnızca görev tanımında yazanları yerine getirmesi değil; aksaklıkları fark etmesi, sahiplenmesi ve çözümün parçası olmak istemesi de aynı zamanda. Çalışma arkadaşını, müşterisini, itibarını ve geleceğini dert edinen çalışanlar kurumları ileri taşıyor. Ancak dert edinmek yalnızca kişinin tercihi değil; bu çalışanlar sorgulama, fikir belirtme ve sorumluluk alma alanı buldukları ölçüde kurumun gelişimine gerçek bir katkı sunabiliyorlar.

İnsanların birlikte çalışmak istediği kişi olmak için ne gerekir?