76’ncı Birleşmiş Milletler Genel Kurulu başlıyor

"Dünyanın en büyük diplomatik toplantısı" Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 76'ncı kez toplanıyor. New York'ta bugün açılacak olan oturumu 21 Eylül'de gerçekleşecek Genel Münazara takip edecek ve görüşmeler 30 Eylül'e kadar sürecek.

• Birleşmiş Milletler Genel Kurulu: Birleşmiş Milletler'in başlıca müzakere, politika oluşturma ve temsil organı olan BM Genel Kurulu'nda (UNGA) 193 üye ülke yer alıyor. Bütçenin ve BM Güvenlik Konseyi'nin geçici üyelerinin belirlenmesi, BM konsey ve organlarının üyelerinin seçilmesi, uluslararası barış ve güvenlik konularının tartışılması gibi konularda çalışıyor.

Pandemi endişeleri

Ağustos ayının ortalarında ABD Başkanı Joe Biden üye ülkelere gönderdiği bir notta bu yılki genel kurulun da çoğunlukla videolu olarak gerçekleşmesini talep etmiş, Delta varyantı sebebiyle liderlere toplantıya yüz yüze katılmama çağrısında bulunmuştu. 

Birleşmiş Milletler ise New York'un Covid-19 tedbirlerinin yakından takip edildiğini, yan toplantıların sanal olarak yürütüleceğini, BM Genel Sekreteri'nin ev sahipliği yaptığı geleneksel yemeğin de dâhil olduğu sosyal etkinliklerin gerçekleşmeyeceğini söylüyor. 

75. BM Genel Kurulu başkanlığını üstlenen ve bu yıl görevi Maldivler Dışişleri Bakanı Abdulla Shahid'e devredecek olan Volkan Bozkır, geçtiğimiz günlerde bu yılki toplantının en az 83 liderin yüz yüze katılımıyla gerçekleşeceğini söylemişti. Türkiye, Brezilya, Birleşik Krallık, Kanada, Hindistan, İrlanda, İsrail, İtalya, Japonya, Meksika, Pakistan ve Venezuela'dan liderlerin konuşmalarını yüz yüze gerçekleştirecekleri biliniyor. Rusya'yı Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un temsil edeceği; İran'ın yeni Cumhurbaşkanı Reisi'nin bir videoyla katılım göstereceği, ülkenin yeni dışişleri bakanının ise New York'ta bulunacağı söyleniyor. 

Gündem

Bu yılki UNGA’de Genel Münazara "Covid-19'dan kurtulma, sürdürülebilir biçimde yeniden inşa etme, gezegenin ihtiyaçlarına cevap verme, insan haklarına saygı gösterme ve Birleşmiş Milletleri yeniden canlandırma umuduyla Direnç İnşa Etmek" temasıyla düzenleniyor.

Oturumlara; 2030 hedefleri, gıda, doğa, enerji, ekonomik büyüme, sürdürülebilir kalkınma, uluslararası güvenlik, insan hakları, silahsızlanma, Afrika, Orta Doğu, Filistin, Afganistan, Azerbaycan gibi başlıkların dâhil edilmesi bekleniyor.

Myanmar ve Afganistan

Geçici konuşmacı listesi; Myanmar'ın 1 Şubat'ta cunta tarafından devrilen Ang San Su Çi liderliğindeki Ulusal Demokrasi Birliği'nin (NLD) atadığı, Myanmar merkezli ya da uluslararası 359 sivil toplum kuruluşunun desteklediği daimî temsilci Kyaw Moe Tun tarafından temsil edeceğini gösteriyor. BM'nin kimlik komitesinin rakip temsil tekliflerini değerlendirmesi ve nihai kararı vermesi bekleniyor. Birleşmiş Milletler'in kararı; cunta yönetiminin ya da geçtiğimiz günlerde ilan edilen Ulusal Birlik Hükümeti'nin meşruiyetini ve üye ülkelerin Myanmar ilişkilerini belirleyeceğinden önem arz ediyor. The Straits Times'a göre UNGA'in 1992'de Haiti ve 1997'de Sierra Leone'deki askerî rejimlerin temsilini reddetmesi, bu karar için de ipuçları taşıyor. 

Benzer bir durum Afganistan için de geçerli. Afganistan'ın Birleşmiş Milletler Daimî Temsilcisi Ghulam M. Isaczai, Taliban'ın hızlı ilerleyişiyle ülkeyi terk eden Cumhurbaşkanı Eşref Gani yönetiminin bir parçası olarak konumlanıyor.

Türkiye

Cumhurbaşkanı Erdoğan da 19-22 Eylül tarihleri arasında BM Genel Kurulu’na katılmak için New York’u ziyaret edecek. Dört günlük ziyarette Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Türkiye'nin BM Daimî Temsilciliğine ev sahipliği yapan ve BM kampüsünün karşısında yer alan Türk Evi'nin yenilenmiş hâlinin açılışını yapması da bekleniyor.

Gazeteci Murat Yetkin; Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın liderlerle ikili görüşmeler gerçekleştireceğini, görüşeceği liderlere Daha Adil Bir Dünya Mümkün isimli kitabını hediye etmesinin beklendiğini aktarıyor. Yetkin; Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ABD ziyaretinden ABD Başkanı Joe Biden'la görüşmeden dönmesinden "ABD'nin Türkiye'den somut bir beklentisi bulunmuyor" anlamının çıkarılabileceğini söylüyor.