ABD’de enflasyon: 40 yılın zirvesi

ABD’de tüketici fiyatları, Aralık 2021’de geçen yılın aynı dönemine göre %7 yükselerek Haziran 1982’den bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Enflasyonu “ciddi bir tehdit” olarak tanımlayan ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, “Faiz oranlarını zamanla daha fazla artırmamız gerekiyorsa artırırız,” açıklamasında bulundu.

Detaylar: ABD’de enflasyonun yükselişinde; konaklama, ikinci el araç ve gıda fiyatlarındaki artışın etkisi öne çıkıyor. 2021’in büyük bir bölümünde enflasyonun yükselişinde temel itici güç olan enerji fiyatlarında ise düşüş var. Veriler şöyle: 

• Genellikle değişken gıda ve enerji kategorilerini hariç tutan çekirdek enflasyon, Aralık 2021’de bir önceki yıla göre %5,5 artarak 1991 yılından bu yana kaydedilen en yüksek artışı yaşadı.
• Enerji endeksi, aylık bazda %0,4 ile Nisan 2021’den bu yana ilk kez düşüş kaydetti.
• Gıda fiyatları, et fiyatlarındaki düşüş nedeniyle bir önceki aya göre daha yavaş yükselerek %0,5 arttı.
• Barınma maliyetleri, bir önceki aya göre %0,4 arttı.
• İkinci el araba fiyatları, bir önceki yıla göre %37,3 arttı.

Neden yükseliyor? Enflasyon, tedarik zincirlerinde pandemi kaynaklı yaşanan aksaklıklar ve yüksek enerji maliyetleri nedeniyle son bir senede hemen hemen tüm ülkelerde yükseldi.

• Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü’nü (OECD) oluşturan 38 ülkenin enflasyonu, kasım ayında yıllık bazda %5,8’e çıkarak son 25 yılın en yüksek seviyesini gördü.
• Avrupa İstatistik Ofisi verilerine göre, Avro Bölgesi'nde Aralık'ta yıllık enflasyon %5 ile 1997'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
• Almanya’da enflasyon, geçen yıla kıyasla %5,3 artarak Haziran 1992’den sonraki en yüksek seviyeye ulaştı.
• Estonya’da enflasyon, Avro Bölgesi’nin iki katından fazla yükselerek %12,2 ile son 20 yılın zirvesine çıktı.
• Yunanistan, ülkede enflasyonun %5'i aşması üzerine, ocak ayı başında yükseltilen asgari ücrete mayıs ayında ikinci kez zam yapılacağını açıkladı.

Şimdi ne olacak? ABD ve Avrupa’da uzun süre “geçici” olarak tanımlanan yüksek enflasyonun bir süre daha “kalıcı” olduğu artık tüm çevrelerde kabul ediliyor. Fed, son zamanlarda sık sık beklenenden daha önce ve hızlı bir şekilde faiz artışına gideceğinin sinyalini veriyor. Beklentiler, 2022’de üç faiz artırımına gitmesi beklenen Fed’in ilk adımı mart ayında atması yönünde. Chicago Fed Başkanı Charles Evans ise enflasyonun beklentilerin altında bir yavaşlama göstermesi durumunda Fed’in üç yerine dört faiz artırımına gidebileceğini söylüyor.