Apple’da bir devrin sonu: Tim Cook'un ardından John Ternus’u neler bekliyor?

QuandoHer salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.
Bir süredir Tim Cook’un koltuğunu devralacak CEO’yu belirlemeye yönelik çalışmalar yürüttüğü iddia edilen Apple için CEO istifası, hiçbir zaman sıradan bir görev değişimi olmadı. Kurucu Steve Jobs’ın şirketi iflasın eşiğinden döndürmesinden bu yana yalnızca bir kez CEO değiştiren şirket için bu tip bir devir teslim, aynı zamanda bir devrin kapanması anlamına geliyordu.
Yakın zamanda CEO koltuğunda geçirdiği 15 yılın ardından Cook’un görevinden istifa ettiğini açıklaması da Apple’ın “ikinci çağını” resmen sona erdirdi. Koltuğu “Donanım Mühendisliği” biriminin başkan yardımcısı John Ternus’a devreden Cook, yönetimdeki strateji değişikliğine dair de önemli sinyaller verdi.
Ayrıntılar: Apple CEO’su Tim Cook, bu hafta 2011’den bu yana sürdürdüğü CEO’luk görevinden istifa etti. Yönetim kurulu, John Ternus’ı yeni CEO olarak atarken Cook’un, şirkette yönetim kurulu başkanı olarak görev almaya devam edeceği açıklandı. 65 yaşındaki Cook, konuya ilişkin açıklamasında “Apple’ın CEO’su olmak ve böylesine olağanüstü bir şirketi yönetme konusunda güven kazanmış olmak, hayatımın en büyük ayrıcalığıydı” ifadelerini kullandı.
- Cook ayrıca, “vizyoner bir yönetici” olarak nitelendirdiği Ternus’ın bir mühendisin zihnine, bir yenilikçi ruhuna ve dürüstlük ve onurla liderlik etme yeteneğine sahip olduğunu vurguladı.
- Bunun yanı sıra CEO, “Şüphesiz ki Apple’ı geleceğe taşıyacak doğru kişi o” dedi.
Paylaşılan ayrıntılara göre Cook, CEO koltuğunu 1 Eylül itibarıyla Ternus’a devredecek. Yaz boyunca CEO’luk görevini sürdürecek olan Cook, geçiş sürecinde Ternus ile yakın şekilde çalışacak. Bu süreçte CEO, dünya genelindeki politikacılarla iletişim kurma noktasında da tecrübe aktarımı yapacak. Ternus da CEO koltuğuna oturduğu gün itibarıyla yönetim kuruluna katılacak.

John Ternus (solda) ve Tim Cook (sağda)
Bir adım geriden: Cook’un CEO’luk görevinden ayrılma kararı, yakın zamanda 50’nci yıldönümünü kutlayan Apple’ın aylardır CEO koltuğuna oturacak bir halef aradığına dair ortaya atılan iddiaların ardından geldi. Kasım ayında Financial Times, Cook’un 2026’da görevinden ayrılmaya hazırlandığını ve bu nedenle yönetim kurulunun yeni CEO’yu belirlemeye yönelik çalışmalarını hızlandırdığını bildirdi. Haber ayrıca, Ternus’ın CEO rolünü üstlenmek için en güçlü aday olduğuna da işaret etti.
Fakat daha sonra Bloomberg analisti Mark Gurman, bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını ve Apple, aktif olarak Cook’un emekliliğine hazırlanıyor olsa da CEO’yu planlanandan daha erken istifa etmeye zorlayacak beklenmedik bir olay meydana gelmediği sürece ayrılığın 2026’da yaşanmasının pek olası olmadığını aktardı. Yakın zamanda yapılan duyuru, Financial Times’ın spekülasyonunu doğru çıkardı.
Tim Cook’un ardından
Cook’un istifası, ABD’nin iş dünyası tarihinde gördüğü en başarılı yönetim dönemlerinden birini sona erdirdi. Koltuğu 2011’de devralan CEO, görev süresi boyunca Apple’ı dünyanın en değerli şirketlerinden biri hâline getirdi. 2018’de Apple, piyasa değeri 1 trilyon doları aşan ilk halka açık şirket oldu. Şirketin güncel olarak 4 trilyon dolar seviyesinde olan piyasa değeri, Cook göreve geldiğinde 349 milyar dolardı. Böylece Cook, şirketin piyasa değerini 11 kat artırmış oldu.
Benzer şekilde: Cook görevdeyken Apple’ın yıllık kârı da dört katına çıkarak 110 milyar dolara ulaştı. Apple hisseleri, aynı süreçte yaklaşık 20 kat değer kazandı.
Cook, 1998 yılında bilgisayar üreticisi Compaq’ta çalışırken Apple’a transfer oldu. Şirketin ürün envanterini yönetme biçiminde önemli değişiklikler yapan Cook, 2007’de operasyon direktörü olarak atandı. Kurucu ortak Steve Jobs’ın sağlık sorunları nedeniyle CEO’luk görevinden istifa etmesinin ardından Cook, 2011’de CEO koltuğuna oturdu.
CEO’luk döneminde Cook, şirketi modern bir teknoloji şirketine dönüştürerek tedarik zincirini Çin’den Hindistan ve Brezilya’ya kadar genişletti. Cook’un döneminde Apple, beş kıtada faaliyet gösteren bir şirket hâline geldi.
Bununla birlikte: Hâlâ en büyük gelir kalemi iPhone satışları olsa da Apple, Cook’un döneminde hizmet gelirlerini 100 milyar doların üzerine çıkardı. Şirketin kâr marjı, bir donanım üreticisinden daha çok bir yazılım firmasına yaklaştı.
Özel hayatıyla ilgili sınırlı bilgi paylaşımında bulunan Cook ayrıca, ABD iş dünyası tarihinin en popüler eşcinsel yöneticilerinden biri oldu. Cook, uzun yıllar Steve Jobs kadar vizyoner olmadığı öne sürülerek eleştirilse de birçok analiste göre Jobs sonrası dönemde Apple gibi büyük bir şirkette inovasyon yapmak oldukça zordu.
Apple’ın yeni CEO’su John Ternus kimdir?
Pennsylvania Üniversitesi'nde makine mühendisliği eğitimi alan Ternus, üniversite yıllarında yüzme takımındaydı ve bitirme projesi olarak felçli kişilerin baş hareketleriyle kontrol edebilecekleri bir robotik kol geliştirdi. Apple’dan önce Ternus, Virtual Research Systems'da makine mühendisi olarak çalıştı ve Apple, Ternus’ın üniversiteden sonraki ikinci işi oldu. 50 yaşındaki Ternus, son dönemde CEO koltuğuna oturması muhtemel adaylar arasında gösterilen en genç üst düzey yöneticilerden biriydi.

2001 yılında şirketin ürün tasarımı ekibine katılan Ternus, 2013 yılında Donanım Mühendisliği biriminin başkan yardımcısı oldu. 2021’de kıdem verilen Ternus, bu noktadan itibaren üst düzey yöneticiler arasına katıldı. Mac bilgisiyarlar ve iPad tabletlerin geliştirme çalışmalarını denetleyerek şirket içinde yükselen Ternus, şirkette geçirdiği yıllar boyunca Apple’ın piyasaya sürdüğü hemen hemen her büyük ürüne katkı sağladı.
Önemli ayrıntı: Ternus’ın Apple’daki ilk projesi, şirketin ilk masaüstü monitörlerinden biri olan Apple Cinema Display’in dahili parçalarını incelemekti. Fakat Ternus; iPhone, iPad, AirPods, Apple Watch, Mac ve Vision Pro gibi popüler ürünlerin mühendislik süreçlerine de katkı sağladı.
Yeni CEO, aynı zamanda Apple’daki teknik yükseltme süreçlerinde de önemli bir rol oynadı. Şirketin Mac bilgisayarlarda Intel işlemcilerden kendi M serisi işlemcilerine geçiş sürecini denetleyen Ternus, son olarak Apple’ın iPhone’larda kullandığı çiplerden güç alan giriş seviye MacBook modeli MacBook Neo’nun üretimi sürecini de denetledi.
Benzer şekilde 2017’den bu yana iPhone serisindeki en büyük yenilik olarak görülen iPhone Air da Ternus’ın denetiminden geçti.
Ternus’ın henüz bir X hesabı olmaması da dikkat çekti.
Bir adım sonrası: Ternus, Apple’ın kuruluşundan bu yana atanan sekizinci, Jobs’ın 1997’de şirketi iflasın eşiğinden döndürmesinden bu yana atanan üçüncü CEO’su olacak. Apple ayrıca, Ternus’ın CEO koltuğuna oturmasıyla birlikte üst düzey yönetiminde odağını operasyondan donanıma kaydıracak. Cook’un uzmanlığı tedarik zinciri ve operasyon ağını, Ternus’un uzmanlığı ise donanımı odağına aldığı için Apple, Ternus ile birlikte yeniden ürün inovasyonunu önceliklendirmeye başlayacak.
Apple nasıl bir strateji değişikliğine gidiyor?
IBM ve Compaq gibi şirketlerde uzun yıllar yönetici olarak çalışan Cook, Apple’a katıldığında donanım, mühendislik ve ürün geliştirme odağında bir tecrübeye sahip değildi. Daha çok operasyon, tedarik, lojistik ve satış rakamlarına odaklanan bir teknoloji yöneticisi olan Cook’un yeni teknolojik ürünler tasarlamak konusunda tecrübesi yoktu. Apple’daki ilk yıllarında Cook, küresel bir tüketici elektroniği şirketinin temel unsurlarını mükemmelleştirme kabiliyetiyle ün kazandı. Pek çok analiste göre Steve Jobs vizyoner, Tim Cook ise operasyon uzmanıydı.
Cook’un ardından CEO koltuğuna ürün ve donanım odağında uzmanlığı bulunan bir yöneticinin oturması, Apple’ın yıllardır kendisine yöneltilen "artık yeterince yenilikçi olmadığına" dair eleştirilerden kurtulmak istediğine işaret ediyor. Donanım alanında deneyimli Ternus’ın CEO’luğa atanması, şirketin katlanabilir iPhone ve akıllı gözlük gibi yeni ürünlere daha fazla enerji harcamayı planladığına yönelik bir işaret olarak da görülüyor.
Cook döneminde yıllık kâr dört kat artmış olsa da ürün yelpazesinin büyük oranda durağan kaldığı da biliniyor.
Öte yandan: Ternus, Apple için oldukça zorlu bir dönemde CEO koltuğuna oturuyor. Uzun yıllardır yeni bir ana akım ürün piyasaya sürmeyi başaramayan, son dönemde pek çok üst düzey yöneticisiyle yollarını ayıran ve yapay zeka yarışında rakiplerinin gerisinde kalmakla eleştirilen Apple, ABD Başkanı Donald Trump’ın ek gümrük vergileri, kendisine karşı açılan tekelcilik karşıtı dava ve Çin ile yaşanan jeopolitik gerilimlerin de yarattığı çalkantılı siyasi iklimde gelirini korumaya çalışıyor.
Uzmanlar, tıpkı Cook gibi Ternus’ın da karmaşık bir süreçle karşı karşıya olduğuna işaret ediyor.
- Editörün önerisi: Hiç yanlış yapmadan yenilmek: Apple’ın kaderi Nokia'ya benzeyebilir mi? | Quando, Doğa Yurduneri










