Ayvalık Uluslararası Film Festivali’nde bu yıl

Ayvalık ve Ayvalık Uluslararası Film Festivali’nin yeri, sadece bir sinema yazarı ya da sinema izleyicisi olarak değil; hayatta kalmaya çalışan bir insan olarak da çok ayrı benim için. Son iki senedir yaza vedamı Ayvalık’ın sokaklarında yeni filmler izleyerek, yeni insanlar tanıyarak, ruhumu dinlendirerek ve kendimle baş başa kalmaya izin vererek yapıyorum. 

Festival bu yıl 14-19 Eylül tarihleri arasında gerçekleşiyor. Bir süredir gözüm Instagram hesaplarında, her gün bir yenisi açıklanan filmleri görüp seviniyordum. Programın tamamı ise geçtiğimiz gün açıklandı. Bundan sonrası ayın 14’üne gün sayarak, çabucak geçecek. Ayvalık’ın yeni restore edilmiş en güzel binalarından biri olan Küçük Han’daki festival ofisinde yaşanan son hafta telaşını tahmin edebiliyorum. Küçük Han’ın, bu yıl aynı zamanda festival merkezi işlevi de göreceğini öğreniyorum. Öte yandan bugüne kadar İstanbul ve Ayvalık’ta onlarca festivalin üstesinden gelmiş olmasına rağmen festival direktörü Azize Tan’ın heyecanının da yüksek ve taptaze olduğuna eminim. Küçük Han’ın avlusunda vakit geçirmenin keyfinden söz ederek giriyor konuya ve ekliyor: “Ayvalık’ta festival yapmanın en güzel yanlarından biri böyle güzel mimariye sahip binalarla çevrili olmak.”

^{Ayvalık Uluslararası Film Festivali direktörü Azize Tan | Fotoğraf: Deniz Sabuncu}

Ayvalık Uluslararası Film Festivali’nde bu yıl

Seyir Derneği tarafından düzenlenen Ayvalık Uluslararası Film Festivali, sanki her yıl biraz daha büyüyor. Festivalin en önemli değerlerinden biri olan, Türkiye’nin farklı üniversitelerinden öğrencilerin hem çeşitli atölyelerde eğitim alacağı hem de festivalde çalışma deneyimi kazanacağı Genç Sinema programı bu yıl da gerçekleşiyor. Azize, “Bizi en çok mutlu eden şeylerden biri geçtiğimiz yıllarda Genç Sinema programına katılan öğrenci arkadaşlarımızdan bazılarının festival ekibine dâhil olması” diyor. Ayrıca festival, gösterimlerin yanı sıra film ekiplerinin katılımıyla gösterim sonrası söyleşilere, filmlerin temalarından hareketle düzenlenecek panellere ev sahipliği yapıyor: “Ayvalık samimi bir festival. İşin şatafatından çok filmlere odaklanıyoruz, insanları bir araya getirip filmler üzerine sohbet etmelerini sağlayacak ortamlar hazırlamak bizim için önemli. Sinemacılar arasında da Ayvalık seyircisinin kendine has bir ünü var. Buradaki sorularla başka yerlerde pek karşılaşmadıklarını ve etkilendiklerini söylüyorlar.”

Uzun, kısa, kurmaca ve belgesel… Programdaki 57 film, yedi ayrı başlık altında toplanıyor: Uluslararası Seçki, Sinema Yapmaya Çalışırken, İlk Filmler, Ve Ayvalık…, Godard’a Saygı, Anılarına, Türkiye’den Filmler. Birçoğu Ayvalık Belediyesi Büyük Park Amfitiyatro, Ayvalık Belediyesi Vural Sineması Nejat Uygur Sahnesi, Sanat Fabrikası Tiyatrosu’nda gerçekleşecek gösterimlere ek olarak ASKEV ve Eski Köylü Pazarı Meydanı’nda ücretsiz gösterimler de düzenleniyor. Bu ücretsiz gösterimler arasında Emine Yıldırım’ın toksik erkekliğe mizahi ve fantastik bir bakış sunan kısa filmi Kadıköy’ün En İyi Falcısı ile beraber gösterilecek Kerem Ayan imzalı komedi Oregon, yıllar sonra çekildiği sokaklara geri dönecek 1981 yapımı Ömer Kavur filmi Kırık Bir Aşk Hikâyesi ve Jacques Tati klasiği Monsieur Hulot’s Holiday dikkat çekici.

Benim için Ayvalık Uluslararası Film Festivali’nin farklarından biri de aynı anda hem Türkiye sinemasının son bir yılında öne çıkan bir filmi ödüllendirip hem de yarışma telaşı ile rekabet atmosferinden uzak olabilmesi. Bu, ödül sahibinin açılış gecesinde açıklanmasıyla sağlanıyor aslında. Mey | Diageo katkılarıyla ilk kez geçen yıl verilen “Yeni Bir…” Ödülü’nün sahibi yine açılış gecesinde, 14 Eylül’de açıklanacak. Bu yıl filmleri yönetmen, senarist, yazar, yapımcı ve ressam Tayfun Pirselimoğlu, yapımcı Dilde Mahalli, kurgucu ve yönetmen Eytan İpeker, sinema yazarı ve film programcısı Nil Kural ile oyuncu Selen Uçer değerlendirmiş. Yılın farklı ulusal ve uluslararası festivallerde öne çıkan filmlerini Ayvalık’ta bir kez daha (ya da ilk kez) izleyebilecek olmak da mutluluk verici. Belmin Söylemez’in Ayna Ayna, Fikret Reyhan’ın Cam Perde, Selcen Ergun’un Kar ve Ayı, Özcan Alper’in Karanlık Gece, Ayşe Polat’ın Kör Noktada, Umut Subaşı’nın Sanki Her Şey Biraz Felaket ve Derviş Zaim’in Tavuri filmleri; Türkiye Sineması 2022-2023 seçkisinin dikkat çeken uzun metrajlı kurmaca filmleri. Altı kısa filmin yer aldığı Kısalar seçkisini kaçırmamanı öneririm.

^{Ayvalık Uluslararası Film Festivali, 2022 | Fotoğraf: Deniz Sabuncu}

Programı detaylıca incelemeden, kendi programımı oluşturmadan ve sana önerilerimi hazırlamadan önce Azize’ye programı soruyorum: “Ayvalık Uluslararası Film Festivali bu yıl yine dolu, hem düşündürücü hem de eğlenceli bir programla karşınızda olacak. Her yıl çıtamızı yükseltmeye ve yenilikler eklemeye çalışıyoruz. Şeflerin Aşkı / The Taste of Things (Anh Hung Tran), Canavar / Monster (Hirokazu Kore-eda), Sararmış Yapraklar / Fallen Leaves (Aki Kaurismäki), Umudunu Kaybetme / The Old Oak (Ken Loach) gibi çok bilindik yönetmenlerin filmlerinin yanı sıra Nasıl Seks Yaparız? / How to Have Sex (Molly Manning Walker), İnşallah Erkek Olur / Inshallah a Boy (Amjad Al Rasheed) ve Vurgun Yemek / Narcosis (Martijn de Jong) gibi çok iyi ilk filmler de var bu yıl. Vurgun Yemek’in yönetmeni Martijn de Jong’un da festivale geleceğini hatırlatmış olayım bu vesileyle. Bu yıl üç yerli belgeseli; Kim Mihri, Düet ve Hatice’yi “Kadınlar Nasıl Başarıyor?” adlı bölümde gösteriyoruz. Birbirinden çok farklı gibi görünseler de üç filmin de bu soruya cevabı aynı: Kadınlar inatla, inançla ve umutla başarıyor. “Sinemacılar Sinema Yapmaya Çalışıyor” adlı bölümümüzde ise Michel Gondry, Todd Haynes, Jafar Panahi ve Nanni Moretti film çekmeye çalışırken karşılaşılan zorlukları ya da yaşanılan buhranları farklı stilleriyle anlatıyor.”

Ayvalık’ta altı güne birer öneri

^{May December | Kaynak: Ayvalık Uluslararası Film Festivali}

Bir Skandalın Peşinde / May December
Yönetmen: Todd Haynes
Bölüm: Sinema Yapmaya Çalışırken
Ne zaman, nerede? 14 Eylül Perşembe saat 20.30’da Ayvalık Belediyesi Büyük Park Amfitiyatro’da
Ne oluyor? Yeni rolü için hazırlanan bir oyuncu, yirmi yıl önce tabloidlere konu olan aşkları ülkeyi sarsmış bir çifti ziyaret edince huzursuzluğa sebep oluyor. Festivalin açılış filminde başrolleri Natalie Portman, Julianne Moore ve Charles Melton paylaşıyor.

^{Monster | Kaynak: Ayvalık Uluslararası Film Festivali}

Canavar / Monster
Yönetmen: Hirokazu Kore-eda
Bölüm: Uluslararası Seçki
Ne zaman, nerede? 15 Eylül Cuma saat 11.00’de Sanat Fabrikası’nda
Ne oluyor? Küçük oğlu tuhaf davranışlar sergilemeye başlayınca ters giden bir şeyler olduğunu fark eden bir anne, sorumlu tuttuğu öğretmene karşı savaş açıyor. Filmin müzikleri, geçtiğimiz aylarda kaybettiğimiz besteci Ryūichi Sakamoto’nun imzasını taşıyor.

^{Fallen Leaves | Kaynak: Ayvalık Uluslararası Film Festivali}

Sararmış Yapraklar / Fallen Leaves
Yönetmen: Aki Kaurismäki
Bölüm: Uluslararası Seçki
Ne zaman, nerede? 16 Eylül Cumartesi Ayvalık Belediyesi Büyük Park Amfitiyatro’da
Ne oluyor? Bir süpermarket çalışanı ve bir alkolik, tüm yanlış anlaşılmalara rağmen Helsinki sokaklarında bir ilişki kuruyorlar. Yirminci Kaurismäki filmi, yönetmenin 1990'da sona eren Proletarya Üçlemesi’nin devamı niteliğinde.

^{Narcosis | Kaynak: Ayvalık Uluslararası Film Festivali}

Vurgun Yemek / Narcosis
Yönetmen: Martijn de Jong
Bölüm: İlk Filmler
Ne zaman, nerede? 17 Eylül Pazar saat 19.00’da Vural Sineması’nda
Ne oluyor? Bir derin deniz dalgıcı son dalışından geri dönmeyince eşi ve çocukları, ölümü kabullenme ve kayıpla yüzleşme duygusunu gizemli bir şekilde yaşıyor. Filmin senarist ve yönetmeni Martijn de Jong, Ayvalık Uluslararası Film Festivali’nin konukları arasında.

^{How to Have Sex  | Kaynak: Ayvalık Uluslararası Film Festivali}

Nasıl Seks Yapacağız? / How to Have Sex
Yönetmen: Molly Manning Walker
Bölüm: İlk Filmler
Ne zaman, nerede? 18 Eylül Pazartesi Ayvalık Belediyesi Büyük Park Amfitiyatro’da
Ne oluyor? Akran zorbalığı, kalp kırıklıkları, cinsel taciz ve rıza inşası gibi konular; mezuniyet yeterlilik sınavının sonucunu beklerken tatile giden üç genç kadını odağa alarak işleniyor. Film, Cannes Film Festivali’nin Belirli Bir Bakış bölümünde En İyi Film seçildi.

^{Four Daughters | Kaynak: Ayvalık Uluslararası Film Festivali}

Dört Kız Kardeş / Four Daughters
Yönetmen: Kaouther Ben Hania
Bölüm: Uluslararası Seçki
Ne zaman, nerede? 19 Eylül Salı saat 12.00’de Vural Sineması’nda
Ne oluyor? Belgesel, dört kızından ikisi Libya’ya IŞİD için savaşmaya giden Olfa üzerinden umut ve isyan dolu bir kız kardeşlik hikâyesi anlatıyor. Film, 96. Akademi Ödülleri’nde Tunus’u En İyi Uluslararası Film yarışında temsil edecek.

^{Azize ve Emre, bir yıl önce Ayvalık sokaklarında | Fotoğraf: Deniz Sabuncu}

“Galiba artık yılın beklenen festivalleri arasında anılmaya başladık. Daha küçük bütçelerle de iyi bir festival yapılabileceğini göstermeye çalışıyoruz. Dayanışma ruhu bizim için çok değerli. Ayvalıklıların arkamızda olduğunu hissetmek de daha iyisini yapmak için bize güç veriyor” diyor Azize Tan. Söz ettiği dayanışma ruhuna da Ayvalılıklıların festivali sahiplenişine de festivalin başardıklarına da tekrar tekrar tanık olmuş biri olarak onaylıyorum. Ayvalık Uluslararası Film Festivali benim için yılın beklenen festivallerinden biri. Dilerim açık hava sinemasında ya da Ayvalık sokaklarında karşılaşırız.