Batı'nın gündemi: Borç tavanı, faiz artışları

ABD

Borç tavanı krizi

ABD Hazine Bakanı ve Fed eski Başkanı Janet Yellen, Washington’da yaptığı bir konuşmada Temsilciler Meclisi’ne seslenerek federal hükümetin borç tavanını artırma çağrısında bulundu. Yellen borç tavanı üzerinde süren anlaşmazlığı "son iki yılda kaydedilen tüm ilerlemeyi tehdit edebilecek bir mesele" olarak nitelendirdi.

💉 Hatırlatma dozu: ABD hükümetinin ocak ayında 31,4 trilyon USD’lik borçlanma limitine ulaşmasının ardından ülkede borçlanma tavanının acilen artırılması ihtiyacı doğdu. Tavanın artırılmaması durumunda federal hükümetin temerrüde düşmesi dahi söz konusu olabilir. Öyle ki JP Morgan, ABD Hazine tahvillerinde teknik temerrüt riskinin "önemsiz olmadığı" konusunda uyarıda bulundu.

👉 Öte yandan: Bloomberg verilerine göre temerrüt riskini fiyatlayan ABD 5 yıllık CDS primi 54 baz puan ile 2009 yılından bu yana en yüksek seviyelerde seyrediyor.

✍️ Hamleler: Cumhuriyetçi kanadın bir temsilcisi olan Temsilciler Meclisi Başkanı Kevin McCarthy, borç tavanını 1,5 trilyon USD artırmaya ilişkin kanun teklifini meclise sundu. Fakat kanun teklifi borçlanma tavanının yükseltilmesinin yanı sıra birtakım kamu harcamalarının da azaltılmasını içeriyor. 

• Cumhuriyetçiler borçlanma tavanının artırılmasına karşılık kamu harcamalarının da azaltılması gerektiğini savunurken, Joe Biden yönetimi ve Demokratlar borç tavanının artırılması fakat buna karşılık kamu harcamalarının azaltılmaması gerektiğini savunuyor. Bunun yanı sıra bazı ılımlı Cumhuriyetçi vekiller de teklife destek verme konusunda kararsız.
• Teklifin bu hafta oylanması bekleniyor. McCarthy teklifi geçireceklerini söylüyor fakat kaynaklara göre Cumhuriyetçiler, teklifi geçirebilmek için yeterli desteğe sahip değil.

Yasa teklifinin içeriğine göre federal hükümetin 2024 yılında yapacağı ihtiyari harcamalar 130 milyar USD azaltılacak ve bu tür kamu harcamalarının yıllık artış hızı %1 ile sınırlanacak. Teklifin kabulu halinde hükümetin 10 yıl içinde yaklaşık 4,5 trilyon USD’lik tasarruf yapması öngörülüyor.

📉 Analizler: Moody’s Analytics tarafından hazırlanan analize göre teklifin yasalaşması ve kamu harcamalarının belirlenen ölçüde azaltılması halinde ABD ekonomisi 2024 yılını %1,6 büyüme ve %4,6 işsizlik oranı ile kapatacak. Buna karşın yine aynı analize göre, yalnızca borçlanma tavanının artırılarak kamu harcamalarının kesintiye uğratılmaması durumunda büyüme oranı %2,25, işsizlik oranı ise %4,2 olarak gerçekleşecek.

Tüketici güveni

ABD’de Conference Board tüketici güven endeksi nisan ayında 2,7 puan azalışla 101,4 seviyesine gerileyerek Temmuz 2022’den bu yana en düşük seviyesini kaydetti. Beklentiler endeksi ise aynı ayda 5,9 puan azalarak 68,1’e geriledi.

Konuya ilişkin yorum yapan Conference Board Ekonomi Kıdemli Direktörü Ataman Özyıldırım, "Tüketiciler hem iş koşulları hem de işgücü piyasalarının görünümü konusunda daha kötümser hale geldi" ifadelerini kullandı.

Yayımlanan veriler, ABD’li tüketicilerin ekonomiye güveninin istihdam piyasasındaki soğuma beklentileri nedeniyle azalmakta olduğunu ortaya koyuyor. Bunun yanı sıra beklentiler endeksinin nisan ayında gösterdiği güçlü gerileme ve Şubat 2022’den beri (Aralık ayı hariç) her ay 80 değerinin altında kalması, ABD’li tüketicilerin yakın zamanda bir resesyon beklemekte olduğunu da gösteriyor.

Avrupa

Fransa Merkez Bankası Başkanı ve Avrupa Merkez Bankası (ECB) Üyesi François Villeroy de Galhau, ECB’nin birkaç faiz artışı daha yapmaya ihtiyaç duyabileceği, fakat bu artışların büyüklük ve sayı olarak daha sınırlı olması gerektiği değerlendirmesinde bulundu.

Le Figaro’ya konuşan Villeroy, ekonomi üzerinde gelecekte kaydedilecek etkinin çoğunun halihazırda ECB tarafından yapılmış olan faiz artışlarından kaynaklandığını, bu yüzden faiz artışlarında yolun çoğunun kat edilmiş olduğunu söyledi.

Villeroy’un açıklamaları, ECB’nin 25 baz puanlık birkaç artışın ardından faiz artışlarına son verebileceği yönünde.

💾 Cep bilgisi: ECB’nin 4 Mayıs’ta düzenlenecek toplantısında faiz artış hızını 25 baz puana düşürmesine kesin gözüyle bakılıyor. 

👉 Öte yandan: Avrupa Merkez Bankası (ECB) Denetleme Kurulu Başkanı Andrea Ernia, ECB’nin Avro Bölgesi bankalarından faiz artırımlarının ardından oluşan ancak realize edilmemiş olan zararlar hakkında bilgi toplamakta olduğunu aktardı. Bu yolla ECB, ABD’de yaşanan SVB krizine benzer bir krizin Avrupa’da da baş göstermesine engel olmayı amaçlıyor.