Bienal bereketi: 18. İstanbul Bienali'ne paralel etkinlikler

Sanat camiası bu yıl Eylül ayını farklı bir heyecanla bekledi. Çağdaş sanat galerileri, müzeler ve kültür kurumlarının 18. İstanbul Bienali ile eşzamanlı programları hayata geçirmesi, bu yıl 20. yaşını kutlayan Contemporary Istanbul, 212 Photography Istanbul, 35. Akbank Caz Festivali gibi gelenekselleşmiş etkinliklerin başlaması şehre bu yıl ayrı bir hareket katıyor.

İstanbul Bienali’nin bu edisyonu için mekan kullanımına dair yaklaşımının da bu beklentiyi yükselttiği söylenebilir. Zira kamusal olana, dayanışmaya ve hayatta kalmaya odaklanan Bienal'in ilk ayağının temasıyla paralel şekilde küratör Christine Tohmé’nin kıstaslarından biri, mekan seçimini yaparken şehirdeki kültür-sanat kurumlarının Bienal'le eşzamanlı kendi programlarını da yürütmelerinin önünü kapamamak olmuş. 

Bu yaklaşıma uyumlu şekilde Bienal'in web sitesi, Eylül itibarıyla şehirde takip edilebilecek paralel etkinlikleri de listeliyor. Listeden mini bir seçki aşağıda, tümünü ise buradan inceleyebilirsiniz.

^{Kaynak: Euronews}

Gazze Bienali – İstanbul Pavyonu

Depo İstanbul

Filistinli sanatçıların 2024’ten bu yana sanatla direnmek amacıyla biraraya gelmesi ve işgal altında üretime devam etmeleriyle ortaya çıkan Gazze Bienali, dünyada farklı şehirlerde diasporik dayanışma eylemi olarak sergilenmeye devam ediyor. "Sanat dünyası bugün Gazze’nin gerçekliğine dikkatini çevirebilir mi?", "Gazze’nin sanatçıları soykırımın ağırlığı altında sanat üretmeli mi?", "Sanat dünyası bu çalışmaya değer verecek mi, yoksa onu sömürecek mi?" gibi sorulara yanıt arayan bienalin İstanbul ayağı, Filistin’in yanı sıra farklı coğrafyalarda yaşayan 50’den fazla sanatçının eserlerini sunuyor ve küratörlüğünü House of Taswir ve Gazze Bienali sanatçıları birlikte üstleniyor. 

Gazze Bienali – İstanbul Pavyonu, 18. Uluslararası İstanbul Bienali sırasında Depo’da ziyarete açık olacak.

Erdoğan Zümrütoğlu: “MEÇHUL Öğrenci Anıtı için Modüller”

Odakule Surp Yerrortutyun Ermeni Katolik Kilisesi

Soyut sanatçı Erdoğan Zümrütoğlu’nun geçmiş yıllarda ürettiği tuvalleri ve heykellerinden oluşan sergi, Ece Ayhan’ın 1970 tarihli “Meçhul Öğrenci Anıtı” şiirine görsel bir yanıt ve saygı duruşu niteliği taşıyor. Eserler, Ayhan’ın şiirindeki duygusal-politik yoğunlukla düşünsel bir akrabalık kurarken doğrudan göndermeden ziyade bugünün politik krizleri, sosyopolitik çöküşleri ve insanlık onuruna yönelik tehditler karşısında hayatta kalma imkânını sorgulayan bir yüzleşmeye davet ediyor. 

Sergi, 15 Kasım’a kadar ziyarete açık olacak.

“Eponymous Object Anomalous” ve “Dönüşen Şehir”

Barın Han

İstanbul’un görsel hafızasına 40 yılı aşkın süredir tanıklık eden fotoğraf sanatçısı Timurtaş Onan’ın yeni projesi Dönüşen Şehir ve Anvers doğumlu Meryem Bayram’ın nesnelerin özerkliğini, konumunu ve karakterini keşfetme yolculuğunda yeni bir aşamayı işaret eden Eponymous Object Anomalous sergileri Barın Han’da ziyarete açıldı. 

Onan, yeni sergisiyle kentin değişimlerini, çelişkilerini ve yaralarını gündeme taşıyor. 1980’lerden bugüne göç dalgaları, neoliberal ekonomi politikaları ve inşaat odaklı dönüşümle biçimlenen İstanbul; bir yandan çağların yükünü sırtında taşırken, diğer yandan her sabah yeniden kurulan bir sahneye dönüşüyor. 

Sergiler, 26 Ekim’e kadar ziyaret edilebilecek.

Zeki Demirkubuz: Hayatta ve Fotoğrafta En İyi Pozu Yalnızlar Verir

Art On İstanbul

Zeki Demirkubuz’un Ebru Yılmaz küratörlüğündeki sergisi, sanatçının Avrupa, Amerika, Asya coğrafyalarından fotoğraflarını biraraya getiriyor. Demirkubuz, farklı coğrafyalara yayılmış anları kullanarak yalnızlık bağlamında düşünsel bir alan açıyor. Bu müdahalesiz alanda izleyiciyi yönlendirmeden, herhangi bir anlatıya yaslanmadan yalnızlığın doğrudanlığının altını çiziyor. Anlatısız fotoğraflar, poz değil duruş sergiliyor. 

Sergi, 18 Ekim’e kadar ziyaretçilerini bekliyor.

^{Kaynak: ArtDog Istanbul (Sanatçının ve Öktem Aykut’un izniyle) Fotoğraf: Hadiye Cangökçe}

Folia

Abdülmecid Efendi Köşkü

Doğa ile insan arasındaki ilişkiyi düşünmeye davet eden karma sergi, Ömer M. Koç’un “büyülü bahçe” fikrinden hareketle kurgulandı ve küratörlüğünü Selen Ansen ve Eda Berkmen üstlendi. Sergi, Japonya’dan Güney Afrika’ya uzanan geniş bir coğrafyadan sanatçıları ve eserleri biraraya getiriyor ve 300’e yakın eseri botanik ile zanaatla ilişkili nesnelerle yan yana koyuyor. 

Sergi, 1 Mart 2026 tarihine kadar ziyaretçilerini bekliyor.

Where the River Burns

Zeyrek Çinili Hamam

Juliette Minchin’in Türkiye’deki ilk sergisi, 16. yüzyıldan kalma hamamın çok katmanlı tarihine, mimarisi, simgeselliği ve zamana direnen geleneklerine köklenen mekana özgü ürettiği yeni eserlerle yanıt veriyor. Anlam de Coster küratörlüğündeki sergi; kehanet pratiklerine, şehrin adak ve dilek ritüellerine gönderme yapıyor.

Sergi, 18 Ocak 2026'ya kadar Zeyrek Çinili Hamam’ın Bizans sarnıcı, soğukluk bölümleri ve bahçesinde görülebilir.

 ^{Efendi ile Kölenin Dansı}

İnci Eviner: Şüpheli Uzlaşmalar

MSGSÜ Tophane-i Âmire Kültür ve Sanat Merkez

İnci Eviner’in Türkiye’de ilk kez sergilenen dört hareketli görüntü eserini biraraya getiren sergi; öznenin iktidar karşısındaki kırılgan ve müzakereci varoluşunu görünür kılıyor; itaat ile direniş arasındaki sonsuz döngüde öznenin uzlaşma alanlarına “şüpheli” bir bakış sunuyor. Sergide Eviner’in 2019 Venedik Bienali’nde Türkiye’yi temsil ettiği Biz, Başka Yerde sergisinde gösterilen Denizaltı-Balina ve Tevekkül'ün yanı sıra Tek Beden Altında ve Efendi ile Kölenin Dansı eserleri de yer alıyor.

Sergi, 28 Ekim'e kadar ziyarete açık.