Bir devrin sonu: Ofislere dönüş

“Ofislerimize geri dönüyoruz, sizinle bir arada olmayı çok özledik.”

“Sizleri tekrar yüz yüze göreceğimiz için çok heyecanlıyız, ofise geri dönüş planımızın detaylarını aşağıda bulabilirsiniz.”

Geçtiğimiz günlerde, bunlara benzer anekdotlar içeren binlerce e-posta dünyanın pek çok yerindeki çalışanların e-posta kutularında yerini aldı. Vakaların azalmasıyla şirketlerin kimi haftada 2 veya 3 gün ofise gidilen kimi ise tamamen ofise dönülen çalışma modellerini açıkladı. Peki, şirketlerin bu özlemi ve heyecanı karşılıklı mı? Hâlihazırda 2 yıldır evin konforuna alışan ve bu süreçte uzun saatler trafikte kalma, gürültülü ve kalabalık ortamda çalışma gibi eski alışkanlıklarını pek de özlemeyen çalışanlar çoğunluğu oluşturuyor. 

İşyeri mesajlaşma platformu Slack tarafından geliştirilen The Future Forum, 2021 yazında dünya çapında 10 bin çalışanı kapsayan bir anket yaptı ve işe dönüş konusunda bir "yönetici-çalışan kopukluğu" olduğunu ortaya koydu. Buna göre, yöneticilerin üçte ikisi haftada 3 ile 5 gün arasında ofisten çalışmak istediğini söylerken bu oran, çalışanlar arasında yaklaşık üçte birdi. Aynı araştırma sonuçları, yöneticilerin %44'ünün her gün ofiste olmak istediğini ve bu oranın çalışanlar arasında sadece %17 olduğunu gösterdi. 

Peki, halihazırda evden çalışma alternatifi sunan birçok şirket mevcutken ofise dönüşü tercih eden şirketler çalışanlarını elinde tutmak için ne yapacak? Ofislere dönüşü cazip hale getirmek mümkün mü?

Eskiye “eğlenceli” dönüş

Biraz geriye gidelim ve zihnimizi şirketlerin kıyasıya rekabetlerinin son perdesi olarak ofis tasarımlarını yarıştırdığı günlerle dolduralım. O günlerde şirketler, çalışma alanlarını daha sempatik hale getirmek için didiniyor; uyku odaları, oyun alanları mevcut olan ve adeta bir üniversite kampüsünü andıran yeni konseptli ofislerini duyuruyorlardı. Sonra ne oldu? Pandemi döneminde bu yarış, bir anda bitti. Çalışanlar, bilgisayarları ve ortopedik çalışma sandalyeleriyle evlerdeki yerini aldı.

Aradan geçen 2 yılın ardından pandemi kısıtlamalarının azalmasıyla birçok şirket, çalışanlarını ofisteki masalarında görmek için kolları sıvadı. Fakat çalışanlar, sabahları daha geç uyandıkları, aileleriyle daha çok vakit geçirdikleri ve gürültülü çalışma alanlarından uzaklaştıkları için ofislere geri dönmeye pek de hevesli değil. Bu nedenle şirketlerin, ofise dönüşü cazip hale getirmek için yeni stratejiler belirlemesi gerekiyor. Şirketlerin kullandıkları yöntemlerden biri, eğlenceye vurgu yaparak “Ofisimizde sadece çalışmıyoruz, aynı zamanda sosyalleşiyoruz,” mesajını vermek oldu.

• Örneğin Microsoft çalışanları, hibrit çalışma düzeninin parçası olarak şubat ayında ofislerine döndüklerinde, evden çalıştıkları dönemdeki özverileri için "takdir etkinlikleri" ve çeşitli oyun alanları ile karşılandılar. Bunlara teraryum yapımı ve tuval boyama dersleri eşlik ediyordu. Ayrıca kampüs barı bira, şarap ve alkolsüz kokteyl yapımı atölyesine dönüşmüştü.
• Google, çalışanlarının ofise dönüşünü ünlü şarkıcı Lizzo’nun konseriyle kutladı. Google, yıllardır çalışanlarının işe gidiş gelişlerini daha konforlu hale getirmek için Wi-Fi donanımlı lüks otobüsler sağlıyordu; ancak şimdi bir adım daha ileri gitti ve çalışanlarının ulaşım alternatiflerinden biri olarak ücretsiz elektrikli scooter’lar kiraladı. Ayrıca fitness merkezleri, ücretsiz yemek, dinlenme salonları, oyun odaları ve masaj hizmeti gibi kampüs içi olanakların sağlanması da ofise geri dönüş teşviklerinin bir parçası oldu.
• ABD merkezli çip üreticisi Qualcomm ise binlerce çalışanını, ofise geri döndükleri hafta ücretsiz yiyecek, içecek ve tişörtlerle selamladı. Şirket ayrıca, "Salı arası ver" isimli etkinliğini ve "Sağlık çarşambası" isimli grup fitness derslerini içeren haftalık organizasyonlarını duyurdu.

Şirketlerin ofise dönüş teşviklerini değerlendiren Columbia Üniversitesi işletme profesörü Adam Galinsky, şu yorumda bulunuyor:

"Bu kutlamalar ve ayrıcalıklar, şirketlerin, çalışanlarının ofise geri dönmek istemediğini bildiklerini gösteriyor. En azından şimdilik, şirketler sopa yerine havucu tercih ediyor ve çalışanları evde kaldıkları için cezalandırmak yerine ofise geldikleri için ödüllendiriyor.”

Türkiye’nin yaz açılımı

Türkiye’de de şirketler, ofise gelmenin karşılığında yaz aylarında esnek çalışma uygulamaları ve ofise gelinmeyen günler şehir dışından çalışma gibi imkânlar sunuyor. Örnek vermek gerekirse;

• Garanti BBVA’nın yeni çalışma modelinde genel müdürlük ekipleri ofise geldikleri zamanlar dışında iki farklı adres veya şehirden çalışabiliyor.
• ING’de çalışanlar, “Flexi Yaz” uygulaması ile yaz boyunca istedikleri lokasyondan çalışılabiliyor.
• Haftanın birkaç günü ofise geri dönüş programını devreye alan QNB Finansbank, çalışanlarına yaz boyunca 1-1,5 ay diledikleri yerden çalışabilme opsiyonu sunuyor.
• Allianz Türkiye’de, mart ayından itibaren çalışanların iş süreçlerine bağlı olarak haftada 1 ile 5 gün arasında değişen sürelerde uzaktan çalışma sistemine geçildi. Esnek yaz uygulamasıyla ise tüm çalışanlar temmuz ayı boyunca diledikleri yerden çalışabilecek.

Bütün bu “sosyal ofis” konseptlerinin ve esnek çalışma uygulamaların yanı sıra bazı şirketler, çalışanlarını haftanın tamamının veya bir kısmının ofiste geçirildiği tam zamanlı ve hibrit çalışma modellerine ikna etmek için ücret artışı ve ikramiye konularını da masaya yatırıyor. Ücret artışı, bazı çalışanlar için cazip bir teklif; ancak yine de tamamen uzaktan çalışma imkânı sunan şirketler çalışanların tercih sıralamasında üst sıralara oynayacak gibi duruyor.