Çin’in Lehman Brothers anı: Evergrande krizi

Çin’in Lehman Brothers anı: Evergrande krizi

20 Eylül - KPMG - Pareto
Dijital Türkiye ile birlikte

Dijital Türkiye Platformu ve KPMG ‘Dijitalleşme Yolunda Türkiye 2021’ raporunda dijitalleşme trendlerini inceliyor

Dijital Türkiye Platformu & KPMG Türkiye tarafından yayımlanan ‘Dijitalleşme Yolunda Türkiye 2021’ raporu, ‘Veri ve Analitik’ başlığı altında ‘bağlanabilirlik ve nesnelerin interneti’ konularını inceliyor. Rapora göre, bir sonraki sanayi…

Daha fazlasını öğren →

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

Geçen hafta, Çin’in en büyük ikinci gayrimenkul şirketi Evergrande’in ana merkezinin önünde hiddetli kalabalıklar vardı. Protestocular, “Evergrande, paramızı geri ver” diye bağırırken güvenlik görevlileri binanın etrafında etten bir duvar örerek protestocuları çember içine aldı. Sonrası arbede, ellerinde “polis kanıtı” yazılı afişlerle protestocuları videoya çeken güvenlik görevlileri, ağlayan bir kadının polis arabasına taşınması ve Çin’in alışık olmadığı nice sahne…

Çin’e az çok aşina olan herkes bilir. Çin’de kalabalık gösteriler ve eylemler çok yaygın değildir. Hele büyük şirketlerin bu gösterilerin hedefinde yer alması ve ülke genelinde bağlantılı protestoların ortaya çıkması daha nadirdir. Evergrande, işte bu denli nadir olayların ortaya çıkmasına neden olacak bir krizin eşiğine geldi. Bankalara 20 Eylül’de vadesi gelen kredi faiz ödemelerini gerçekleştiremeyeceğini açıklayan şirket, büyük bir likidite kriziyle karşı karşıya… 305 milyar dolar borcu olduğu tahmin edilen şirketin elinde bekleyen 1,4 milyon konut ve ticari birim var. Bankalar, yatırımcılar, müşteriler ve tedarikçilerden oluşan alacaklılar ise kapıya dayanmaya başladı. Çin ekonomisini derinden etkileyeceği düşünülen bu kriz, 2008’de iflas eden Lehman Brothers’ı hatırlatırken akıllarda tek bir soru var: Evergrande, batamayacak kadar büyük mü?

Krizin eşiğine nasıl gelindi?

Çin’in konut piyasası, son birkaç yıldır patlamaya hazır bir bomba gibi işliyordu. Özellikle son 10 yılda ucuz kredilerle şişen sektör, Çin’in gayri safi yurt içi hasılasının (GSYİH) yaklaşık %25’ini oluşturması sebebiyle Çin ekonomisinin büyümesindeki en önemli faktörlerden biri olarak görülüyor.

Çin hükümeti, 2016 yılında ülkedeki yüksek kredi genişlemesi ve borçlanmaya son vermek için yeni önlemler almaya başladı. Bu da Evergrande’in mevcut projeleri için eskisine nazaran daha zor kredi bulmasına neden oldu. Şirket, ilk olarak Ağustos 2020’de Guangdong eyalet hükümetine bir mektup yazarak Ocak 2021’deki ödemelerin bir likidite krizine yol açabileceğini belirtti. Bu mektup, eylül ayında sosyal medyada yayılırken Evergrande’in hisseleri ve tahvilleri değer kaybetti.

Son bir senede şirket, likidite krizini aşamamış olacak ki 20 Eylül’de vadesi gelen kredi faiz ödemelerini gerçekleştiremeyeceğini açıkladı. Geldiğimiz noktada Evergrande’in inşaat halindeki konut sayısı 1,4 milyon. Bu da krizin yaklaşık 10 milyon kişiyi ilgilendirdiğini gösteriyor. Evergrande, hâlihazırda bankalara ve inşaatın devam etmesini sağlayacak tedarikçilere ödeme yapamazken önümüzdeki aylarda 600-700 milyon dolara karşılık gelen kupon ödemeleri de var. Dolayısıyla temerrüde kesin gözüyle bakılıyor.

Çin hükümeti adım atacak mı?

Xi Jinping yönetimindeki Çin, 2013’ten bu yana ekonomik büyümeyi odağına alarak dünyanın en büyük ikinci ekonomisi haline geldi. Fakat şu anda piyasalarda emlak sektöründe bu denli büyük bir kriz yaşanmasının Çin ekonomisinde domino etkisi yaratacağı ve Evergrande’nin likidite krizi yaşayan tek şirket olmadığı endişesi hâkim. Çin hükümeti, bugüne kadar somut bir adım atmaktan kaçındı; ancak uzmanlar krizin “yayılma riskini” engellemek için müdahalenin kaçınılmaz olduğunu düşünüyor.

  • Hong Kong merkezli veri analiz firması Reorg’dan James Shi ve Simon Lee, “Pekin’in önceliği, satmış olduğu 1,4 milyon evi bitirmesi için Evergrande’i zombi formunda dahi olsa ayakta tutmak olacaktır,” diyor ve ekliyor, “Kimse, paralarını isteyen binlerce kızgın kişiyle uğraşmak istemez.”
  • Melbourne merkezli Nucleus Wealth’ten Damien Klassen ise “Eminim Xi, ekonominin %25’inin konut sektörüne ayrılmamasını tercih ederdi. Toplumu değiştirmek ve mülkiyeti daha uygun hale getirmek istiyor. Fakat Çin, her an borç krizine girebilir. Sorun şu ki bankalar, tüm gayrimenkul şirketlerine aynı şekilde borç veriyor. Kimse bir sonraki adımda hangi emlak şirketinin düşeceğini bilemiyor,” diyor.
Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

NEREDE YAYIMLANDI?

ParetoPareto
∙

BÜLTEN SAYISI

🤯 Çin'in Lehman Brothers anı

Çin'in en büyük ikinci gayrimenkul şirketi Evergrande batamayacak kadar büyük mü? Avrupa'da enerji fiyatlarındaki yükseliş Türkiye'ye nasıl yansıyacak? Dr. Soner Canko, dijital lira çalışmalarını yazdı.

20 Eyl 2021

Dijital Türkiye ile birlikte
Görsel: New York Times

YAZARLAR

Nurefşan Kutlu

Nurefşan Kutlu

Business Editor

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

ParetoPareto
∙

HİKAYE

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?

NVIDIA’nın kurucu CEO’su Jensen Huang’ın, Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu öne sürülen iş insanı Alice Huang ile ilişkisi hakkındaki inceleme sürerken şirket içinden bir yöneticiyle de evlilik dışı ilişki yaşadığı iddia edildi. Yönetim kurulunun Huang’ın geleceğini görüştüğüne ilişkin haberler, çip devinin kurucusuna bağımlılığını yeniden gündeme taşıdı.

Doğa Yurduneri

·

11 Kas 2026

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?

Uludağ İçecek, Malatya’da yıllık yaklaşık 140 milyon litre üretim kapasitesi ve 110’un üzerinde doğrudan istihdam hedefliyor. EBRD’nin finansman sağladığı yatırımda enerji ve su verimliliği öne çıkıyor.

11 Kas 2026

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?

2026 başında yöneticiler, her yıl olduğu gibi yine “Geçen yıl iyi geçti ama seneye işimiz çok zor” demeçlerini verdiklerinde bu açıklamalar, pek ciddiye alınmamıştı. Kasım ayına gelindiğinde ise ne yazık ki o açıklamaların doğru olduğu ortaya çıktı. Ekim ayında satışlar %31 düşerken yılın ilk 10 ayında 160 bin daha az araç satıldı.

Ahmet Çelik

·

10 Kas 2026

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Etki Alanı #2 | Novak Djokovic: Başlangıç çizgisini eşitlemek

Bir insanın başarıya nasıl ulaştığını anlatan çok hikaye var. Peki ya sonra? Kazandığı parayı, şöhreti ve söz hakkını ne için kullanıyor? “Etki Alanı” yazı dizisinin ikinci yazısında Novak Djokovic var.

Zeynep Erdoğan

·

10 Kas 2026

Etki Alanı #2 | Novak Djokovic: Başlangıç çizgisini eşitlemek
ParetoPareto
∙

HİKAYE

COP31’de suyun hesabı: Koç Topluluğu’ndan 2040’a kadar tatlı su çekimini yüzde 85 azaltma hedefi

Koç Holding, Küresel İş Ortağı olduğu COP31 kapsamında düzenlediği “Kurumsal Eylemden Geniş Ölçekli Su Dayanıklılığına” başlıklı panelde su taahhüdünü duyurdu. 2025 baz yılına göre 2040’a kadar operasyonel tatlı su çekimini yüzde 85 azaltmayı hedefleyen Koç Holding, su kaynaklarının sürdürülebilirliği için öncü şirketleri biraraya getiren Water Resilience Coalition’a (WRC) katıldığını da açıkladı.

09 Kas 2026

COP31’de suyun hesabı: Koç Topluluğu’ndan 2040’a kadar tatlı su çekimini yüzde 85 azaltma hedefi