Coğrafya kederindir: Arabesk rap dosyası
Hip hop, 1970'lerde ortaya çıktığından bu yana her geçen yıl daha da büyüyerek gerçek bir kültürel fenomen hâline geldi. Hip hop kültürünün tüm dünyayı etkisi altına alan ilk kolu break dans oldu. Break dans; Wild Style (1982), Style Wars (1983), Beat Street (1984), Krush Groove (1985), Disorderlies (1987) gibi hip hop filmleri sayesinde tüm dünyaya sirayet etti. Zamanla hip hop kültürü, Amerika dışındaki toplumların da pek çok alanında; danstan modaya, müzikten dile kadar önemli bir etkiye sahip oldu.
Bronx’tan çıkan rap müzik Fransa’dan Japonya’ya, Hindistan’dan Avustralya’ya kadar benimsendi. Güney Kore’deki K-hip hop veya Latin Amerika’daki İspanyolca rap gibi İngilizce olmayan emsaller küresel müzik endüstrisinde de önemli ilerlemeler kat etti. Almanya’da doğup Türkiye’ye gelen rap; coğrafyanın ke(a)derinden, büyük ölçüde arabeskleşeceğinden ise habersizdi.
Hoş geldin! Aposto Premium üyelerine özel bu içeriği okumak için Premium üye olabilir ya da Premium hesabına giriş yapabilirsin.
Aposto Premium
Ayda
- Aposto'nun tüm arşivine ve güncel yayınlara sınırsız erişim.
- Yükselen endüstrilerden gelişme ve içgörüleri aktaran, entelektüel dünyanı besleyecek Premium üyelere özel makale ve bültenler.
- Gündemdeki gelişmeleri küresel bir perspektifle aktaran analizler.
- Aposto Radyo için hazırladığımız podcast ve sesli belgesellere websitemiz ve mobil uygulamamızdan erişim imkanı.
DuendeHer hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.
YAZARLAR
Müjde Yazıcı Ergin
Gazeteci, belgeselci, müzik yazarı. Gazeteciliğe 2003 yılında Radikal gazetesi kültür sanat servisinde başladı. Milliyet, Milliyet Sanat, Cumhuriyet Pazar, Diken.com.tr gibi çok sayıda platformda yazıları yayımlandı. Ünkapanı, Das ist Musiki, Sert Ünlüler, Hep Hip Hop, Karşı Cins adını verdiği belgesellerin yönetmenliğini yaptı.
Duende
Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
OKUMAYA DEVAM EDİN
Hollanda merkezli sinema zinciri Pathé ve Amsterdam merkezli kreatif ajans ACE, "Pathé REWIND" adlı bir deneye imza attı. Amaç, insanların sevdikleri bir filmi hipnozun etkisiyle ilk kez izliyormuş gibi hissedip hissedemeyeceğini görmekti. Biz de bu deneyden yola çıkarak Sinema Yazarları Derneği (SİYAD) üyelerine hangi filmi hafızalarından silip yeniden ilk kez izlemek isteyeceklerini sorduk.
13 Kas 2026
Atina’da yer alan National Archaeological Museum, kalıcı koleksiyonunun içinde ilk kez çağdaş bir sanatçının solo sergisine ev sahipliği yapıyor. William Kentridge’in “Imitate the Sleep of Stones” adlı sergisi, Burcu Fikretoğlu küratörlüğünde izleyiciyle buluşuyor. Sergi, sevdiği Eurydice’yi yeniden hayata döndürmek amacıyla yeraltı dünyasına inen müzisyen Orpheus’un antik Yunan mitinden yola çıkıyor. Sergiyi küratörü Burcu Fikretoğlu’ndan dinledik.
Lee Chang-dong’un "Possible Love"ı, 2009’daki Ssangyong Motor grevinden yola çıkarak sınıf çatışmasını, emeği ve başkalarının acılarına bakmanın etik sınırlarını sorguluyor. İşini kaybeden Choi Ho-seok ve eşi Ahn Mi-ok'a odaklanan film, kendi bakışını bu çifti filme çekmek isteyen Lee Ye-ji'nin gözüyle harmanlıyor. Bazı şeyler kamera orada olduğu için gizleniyor, bazıları ise kamera sayesinde ortaya çıkıyor.
19. yüzyılda yaşamış Fransız bir hizmetçiyi, Rumen göçmen işçileri ve Roberto Rossellini'yi birbirine bağlayan ne olabilir? Radu Jude'ye sorarsanız, pek çok nokta... Yönetmen son filminde, birbirinden uzak görünen bu dünyaları biraraya getirerek ekonomik göçün görünmeyen insani bedellerine odaklanıyor. Viyana Film Festivali’ndeki sohbetimiz sinemadan siyasete, sömürüden iyi niyete, karamsarlıktan gerçekleri olduğu gibi görebilmeye uzandı.
Yerli diziler dünya çapında milyarlarca izleyiciye ulaşırken bu başarıyı mümkün kılan set emekçileri ağır çalışma koşulları, güvencesiz sözleşmeler ve iş kazalarıyla karşı karşıya. Üstelik artan maliyetler nedeniyle birçok dizi yayından kalkıyor, en popüler diziler bile yeni bölüm yayımlayamıyor. Uzun zamandır derinden ve sessizce süren kriz, Türkiye’nin mevcut ekonomik düzenindeki sorunlar nedeniyle çok daha görünür hâle geldi.
