Dick, Kerr’s Ladies efsanesi

19. yüzyılın ortalarında günümüzdeki çoğu kuralının da koyulduğu futbol, tarih açısından ise hem çok eskiye hem de askerî bir geçmişe dayanıyor. FIFA tarafından da tanınan "cuju", milattan önce üçüncü yüzyılda Çin’deki askerlerin eğitim programına dâhil bir aktiviteydi. Ardından bu oyun Japonya'daki “kemari”yi doğurmuştu. Antik Yunan'da “episkiros”, Roma İmparatorluğu'nda da “harpastum” dâhil birçok oyunda top ve ayak kullanılmıştı. Peki erkek egemenliğinin olduğu bu spor böyle mi doğmuştu? İskoçya’daki 17. yüzyıla ait kilise günlükleri futbolun kadın-erkek karışık oynandığına dair kanıtlar bulunduruyor. Bundan bir asır önce ise İngiltere'de kurulan bir kadın futbol takımı olan Dick, Kerr's Ladies FC, 1920 yılında 53 bini aşkın taraftarı stadyuma toplamayı başaran bir hikâyeye sahip.

Kerr’s Ladies futbol takımı önde gelen İngiltere menşeli hafif demir yolu ekipmanı üreticisi olan Dick, Kerr and Co. Ltd. firmasına kurucuları WB Dick ve John Kerr'in adını alarak kuruldu. Birleşik Krallık, Kayzer ile savaş hâlindeydi, fabrikalarda çalışanların moral düşüklüğü üretimi de etkiliyordu. Şirket çalışanlarından biri topla oynanan bu ayak oyunun önerisini sunmuştu. Ortaya attığı bu fikir sonucunda hem erkekler hem de kadınlar bu teklife sıcak bakmış ve bir futbol maçı gerçekleştirmeyi kabul etmişti. Gerçekleşen bu organizasyon sonrası maçı kadınların kurduğu takım kazanıyor ve bu şekilde Kerr’s Ladies efsanesinin de temelleri atılıyordu.

O zamanlarda işçi sınıfı tarafından oynanan futbol, Birinci Dünya Savaşı nedeniyle sekteye uğrayınca İngiltere’de kadınların egemen olduğu bir hâl aldı. 1917’de başlayan bu kadın futbolu efsanesi üç yıl boyunca Birleşik Krallık’ta devam etti. 1920 yılında Fransa'dan bir takımla oynadığı maç, uluslararası anlamda oynanan ilk kadın futbol maçı olarak tarihe geçti. Birçok farklı maça çıkan Kerr’s Ladies takımı çoğu maçtan galip ayrıldı. Birinci Dünya Savaşı yüzünden erkek liglerinin askıya alınması aynı zamanda seyircinin ilgisini de bu maçlara daha çok yöneltti. Maçlara fabrikadan aldığı 10 şilin ve birkaç paket sigara karşılığı çıkan kaptan Parr ve arkadaşları üç yıl boyunca İngiltere'de ilgi odağı hâline gelecek Kerr’s Ladies takımı ile birçok başarıya imza atmıştı.

1920 yılına gelindiğinde ise bugün, Liverpool'daki Boxing Day ve Goodison Park Stadyumu 53 bin taraftarla dolu bir maça tanıklık etmişti. Kerr’s Ladies takımına olan ilgi o kadar büyüyordu ki o gün 14 bin taraftar stadyuma giremeyip dışarıda kalmıştı. İngiltere Futbol Federasyonu ise kadınların futbolda bu kadar egemen olmasından rahatsız olup kadınların futbol oynamasını yasaklama kararı aldı. Bu olayın ardından Fransa ve Almanya gibi ülkelerde İngiltere ile aynı karara imza atmıştı. Güçlü insanların kadınlara karşı olan bu engellerinden sonra ise “Suffragette” hareketiyle beraber kadınların aksiyona geçmesi farklı bir boyut almıştı. Kadın mücadelesinin gelişmeye başladığı yıllarda erkeklerin savaşta hayatını kaybetmesiyle beraber iş gücünde kadına duyulan ihtiyaç da artmıştı. Bu durum kadınların sömürülmeye çalışıldığı bir kapitalist düzenin kurulmasına yol açarken günümüzdeki eşitlikçi kadın hareketinin de başlangıçlarından biri olmuştu.

Bu yasakların ardından 1971 yılına kadar kadınlar stadyumlarda futbol oynayamadı. Bir zamanlar İngiltere'deki kadın futbolu, profesyonel erkek futboluyla aynı ilgili görürken kadınlar 50 sene bu oyundan uzak kaldı. 1920 yılında kırılan seyirci rekoru ise 2019 yılındaki Atlético ile FC Barcelona arasındaki kadın futbol takımlarının maçına kadar kırılamadı. 2019 yılında gerçekleşen maça 60,739 seyirci geliyor ve Kerr’s Ladies takımının elinde tuttuğu rekor 99 yıl sonra kırılıyordu. Geçtiğimiz sene ise Kerr’s Ladies maçının 100. yıl kutlamaları için büyük bir organizasyon planlanırken pandemi sebebi ile bu organizasyon gerçekleştirilemedi. Ancak bir asırlık bir tarihe sahip olan Kerr’s Ladies takımı 100 yıl sonra bile bizlere, hiçbir zaman futbolun erkek egemen bir spor olmadığını hatırlatıyor.