Roma İmparatorluğu ile ilgili hikayeler

Antik Roma rota haritasıOmnesViae adlı çevrim içi platform, Antik Roma İmparatorluğu’ndaki yol ağını temel alarak kullanıcıların iki nokta arasında antik güzergâhları hesaplamasına ve bu rotaları modern haritalar üzerinde görmesine imkân tanıyan bir tür “Roma dönemi Google Haritalar’ı” sundu. Sistem, Roma İmparatorluğu’nun yol ağını gösteren ve MS 4. yüzyıla tarihlenen Tabula Peutingeriana haritasındaki verileri dijital ortama aktarıyor. Kullanıcılar, antik kent adlarını girerek mesafe, tahmini yolc...Devamını Oku

02 Tem 2026

Mithras Tapınağı'ndaki kitabelerDiyarbakır'daki tarihî Zerzevan Kalesi'nde yer alan Mithras Tapınağı'nın girişindeki antik kitabe çözüldü; yer altı tapınağının 1700 yıl önce Roma İmparatorluğu döneminde Hıristiyanlar tarafından mühürlenerek resmen kapatıldığı ortaya çıktı. Ayrıntılar: Hıristiyanlığın Roma'da yayılmasıyla rakip olarak görülen "Yenilmeyen Güneş" inancına son vermek adına kapıya kazınan metinde, haç sembolüyle birlikte "sevgiyi yayan Tanrı adına bu alanın hükmünün feshedildiği" ifadelerinin ye...Devamını Oku

28 Haz 2026

Berlanga kupası keşfiİspanya'nın Soria kentindeki Roma yerleşiminde bulunan ve Hadrian Duvarı’ndaki bir kaleyle bağlantılı olduğu düşünülen "Berlanga kupası", Roma İmparatorluğu’nun kuzey sınırındaki askerî ve kültürel ilişkilerin yeniden yorumlanmasına yol açtı. Yaklaşık 2 bin yıllık olduğu belirtilen gümüş kupa, İngiltere’deki Hadrian Duvarı yakınındaki bir kalede görev yapan bir Romalı subayın Soria bölgesine taşındığına işaret eden yazıtlar taşıdı. Eserin üzerindeki Latince yazıtta, Hadrian D...Devamını Oku

26 Nis 2026

İsviçre gölünde antik kargoSualtı arkeologları, İsviçre’deki Neuchâtel Gölü’nde yürüttükleri kazılarda yaklaşık 2.000 yıllık bir ticaret gemisine ait ahşap sandıklar ve içlerindeki kargo kalıntılarını gün yüzüne çıkararak bölgedeki Roma dönemi ticaret ağlarına dair yeni bulgular elde etti. Araştırma ekibi, göl tabanında iyi korunmuş durumda bulunan ahşap sandıkların içinde seramik parçalar, metal objeler ve organik kalıntılar tespit etti. Bilim insanları, kargonun içeriğinin Roma İmparatorluğu dönemind...Devamını Oku

12 Nis 2026

Geçmişe isim koymakBir devleti, kendi çağında kendine verdiği adla mı anmalıyız, yoksa sonradan yakıştırılan adla da anabilir miyiz? Bu sorunun tek bir doğru cevabı yok. Ancak şunu bilmeden sağlıklı bir tartışma yürütülemez: Bizans, Doğu Roma’nın kendine verdiği bir ad değildir. Bu da bizi daha büyük bir soruya götürür: Tarihi kim anlatıyor, hangi kelimelerle ve neden? Bizans diye bir devlet var mıydı? Bunun kısa cevabı: Hayır. Uzun cevap ise biraz can sıkıcı ama gerekli. Çünkü tarih kitapların...Devamını Oku

10 Mar 2026

Geçmişe isim koymak: Bizans diye bir devlet var mıydı?

Bir devleti, kendi çağında kendine verdiği adla mı anmalıyız, yoksa sonradan yakıştırılan adla da anabilir miyiz? Bu sorunun tek bir doğru cevabı yok. Ancak şunu bilmeden sağlıklı bir tartışma yürütülemez: Bizans, Doğu Roma’nın kendine verdiği bir ad değildir. Bu da bizi daha büyük bir soruya götürür: Tarihi kim anlatıyor, hangi kelimelerle ve neden?

Şerif Yenen

·

10 Mar 2026

Geçmişe isim koymak: Bizans diye bir devlet var mıydı?
Antik Roma oyunu yapay zekayla çözüldüHollanda'da Araştırmacılar, yıpranmış bir kireçtaşı levha üzerindeki çizgileri analiz ederek, Roma İmparatorluğu döneminde bu oyun yüzünden çekişen oyuncuların stratejik hamlelerini tersine mühendislikle yeniden kurgulayabildi. Ayrıntılar: Leiden Üniversitesi’nden araştırmanın baş yazarı Dr. Walter Crist, “Nesneyi, üst yüzündeki geometrik desen nedeniyle ve bilinçli biçimde şekillendirildiğine dair kanıtlar bulunduğu için bir oyun olarak tanımladık” ifadelerini kullandı.

15 Şub 2026

İngiltere'de Roma sanayisi izleriArkeologlar, Kuzey İngiltere'deki River Wear kıyısında Roma dönemine ait devasa ve daha önce varlığı bilinmeyen bir sanayi merkezi ortaya çıkardı. Ayrıntılar: Durham Üniversitesi’nden arkeologların kazı alanında tek seferde 800’den fazla biley taşı (whetstone) bulması, bu keşfin Kuzey Doğu İngiltere’nin Roma İmparatorluğu’nun üretim ve ticaret ağında sanılandan çok daha kritik bir rol oynadığını gösteriyor.

11 Oca 2026

Eski Roma subaylarının evcil maymunları bulunduArkeologlar, Eski Roma dönemine ait kalıntılar arasında subayların evcil maymunlarını keşfetti. Maymunların, Roma askerlerinin günlük yaşamında önemli bir yer tuttuğu ve sosyal statülerini sembolize ettiği belirtildi. Araştırmacılar, bu bulguların, antik dönemde evcil hayvanların sadece insanlar için değil, diğer hayvanlar için de bir statü göstergesi olduğunu ortaya koyduğunu ifade etti. Keşif, Roma İmparatorluğu'nun sosyal yapısı ve hayvanların insan ilişkileri üzerindeki e...Devamını Oku

06 Ara 2025

Eski Roma subaylarının evcil maymunları bulunduArkeologlar, Eski Roma dönemine ait kalıntılar arasında subayların evcil maymunlarını keşfetti. Maymunların, Roma askerlerinin günlük yaşamında önemli bir yer tuttuğu ve sosyal statülerini sembolize ettiği belirtildi. Araştırmacılar, bu bulguların, antik dönemde evcil hayvanların sadece insanlar için değil, diğer hayvanlar için de bir statü göstergesi olduğunu ortaya koyduğunu ifade etti. Keşif, Roma İmparatorluğu'nun sosyal yapısı ve hayvanların insan ilişkileri üzerindeki e...Devamını Oku

06 Ara 2025

Arkeologlar Budapeşte'de mezar keşfettiArkeologlar, Budapeşte'de 1.700 yıllık bir Roma mezarını keşfetti ve bu buluntu, Roma dönemine ait önemli kalıntılar içeriyor. Mezarın içindeki buluntular arasında bir kafatası ve diğer iskelet kalıntıları yer aldı. Keşif, arkeologların Roma İmparatorluğu dönemine dair bilgileri artırmasına yardımcı olacak. Ekip, mezarın bulunduğu alanın daha fazla araştırılması gerektiğini belirtti.

24 Kas 2025

Roma yolları haritalandıYeni bir dijital proje kapsamında yaklaşık 300.000 kilometrelik Roma yolu haritalandı ve bu çalışma 6 Kasım'da duyuruldu. Proje, Roma İmparatorluğu dönemindeki yolların detaylı bir şekilde dijital ortamda sunulmasını hedefliyor. Haritalama çalışması, tarihsel yolların günümüzdeki etkilerini ve önemini vurgulamak amacıyla gerçekleştirildi. Proje, tarihçiler ve coğrafyacılar tarafından desteklenerek, antik yolların modern haritalar üzerindeki yerini belirlemeyi amaçlıyor.

11 Kas 2025

Timbriada Antik Kenti'nde kazılarIsparta'nın Aksu ilçesindeki 2 bin 200 yıllık Timbriada Antik Kenti'nde yürütülen kazılarda, kiler ve aşevi olarak kullanılmış yapılar tespit edildi. Kazılar, Prof. Dr. Fikret Özcan başkanlığında, antik kentin merkezi olan kilisenin çevresinde yoğunlaşarak devam etti. Prof. Dr. Özcan, sondaj çalışmaları sırasında bazı tohum ve tahıllara rastlandığını, bunun tarım tarihi açısından önemli bir bulgu olduğunu belirtti. Antik kentte 2. yüzyıldan itibaren para basıldığı ve Roma İmp...Devamını Oku

21 Eyl 2025

Cicero’ya ait villanın ilk somut kanıtıNapoli Körfezi’nde suyun üç metre altında çalışma yürüten arkeologlar, Roma İmparatorluğu’nun en ünlü tatil beldesi Baiae’nin batık kalıntıları arasında çok iyi şekilde korunmuş bir Roma hamamı keşfetti. Ayrıntılar: Yapının iç kısmında bulunan antik duvar resimleri, Roma’nın güçlü vatandaşlarının yaşadığı görkemli mekanlara ışık tutuyor. Bu yüzden arkeologlara göre bu bulgular, ünlü hatip, devlet adamı ve filozof Marcus Tullius Cicero’ya ait villanın ilk somut kanıtı olabilir...Devamını Oku

17 Ağu 2025

Mescid-i Aksa baskınına tepkiDışişleri Bakanlığı, İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in Mescid-i Aksa'ya bini aşkın kişiyle baskın düzenlemesini kınayarak "Mescid-i Aksa'nın güvenliği ve Kudüs’ün kutsal kimliğinin korunması, sadece bölgesel değil, insanlığın ortak vicdanı adına öncelikli bir sorumluluktur" dedi. Ayrıntılar: Ben-Gvir ve beraberindekiler Pazar sabahı, Yahudilik inancına göre "Tapınak'ın yıkılış dönümü"nü (Tişa BeAv) anma gerekçesiyle Mescid-i Aksa'nın avlusunda "T...Devamını Oku

04 Ağu 2025

Zerzevan Kalesi'nde restorasyon çalışmaları başlatıldıRoma İmparatorluğu döneminde "askerî yerleşim" olarak kullanılan ve arkeolojik kazılarla geçmişe ışık tutan Diyarbakır'daki 3 bin yıllık Zerzevan Kalesi'nin gelecek kuşaklara aktarılması için kapsamlı restorasyon çalışması başlatıldı. Geniş açı: 2020 yılında UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'ne dahil edilen, Diyarbakır'ın turizm değerlerinden olan kale, yerli ve yabancı turistlerden de büyük ilgi görüyor.

28 Tem 2025

Antik yazıtları okuyan AIGoogle, Roma İmparatorluğu dönemine ait antik yazıtların bağlamını çözümleyen yapay zeka modeli Aeneas’ı tanıttı. Ayrıntılar: 176 binden fazla Latince yazıtla eğitilen model, antik yazıtların tarihini, içeriğini ve coğrafi kökenini anlamlandırmaya yardımcı oluyor. Yalnızca metin değil, yazıtların görselleri üzerinde de çalışabilen model, parçalanmış ve zamanla tahrip olmuş yazıtları da analiz edebiliyor ve eksik karakter sayısı bilinmeyen metinlerde de boşlukları tamamlayabil...Devamını Oku

27 Tem 2025

Zerzevan Kalesi'nde restorasyon çalışmaları başlatıldı: Roma İmparatorluğu döneminde "askerî yerleşim" olarak kullanılan ve arkeolojik kazılarla geçmişe ışık tutan Diyarbakır'daki 3 bin yıllık Zerzevan Kalesi'nin gelecek kuşaklara aktarılması için kapsamlı restorasyon çalışması başlatıldı. Geniş açı: 2020 yılında UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'ne dahil edilen, Diyarbakır'ın turizm değerlerinden olan kale, yerli ve yabancı turistlerden de büyük ilgi görüyor.

27 Tem 2025

Antik yazıtları okuyan AIGoogle’ın yapay zeka laboratuvarı DeepMind, Roma İmparatorluğu dönemine ait antik yazıtları restore eden ve bu yazıtların bağlamını çözümleyen açık kaynaklı yapay zeka modeli Aeneas’ı tanıttı. Ayrıntılar: 176 binden fazla Latince yazıtla eğitilen ücretsiz model, antik yazıtların tarihini, içeriğini ve coğrafi kökenini anlamlandırmaya yardımcı oluyor. Yalnızca metin değil, görsel üzerinde de çalışabilen model, uzunluğu bilinmeyen metinlerdeki boşlukları tamamlayabiliyor. Model...Devamını Oku

25 Tem 2025

Antik yazıtları okuyan AIGoogle, Roma İmparatorluğu dönemine ait antik yazıtların bağlamını çözümleyen yapay zeka modeli Aeneas’ı tanıttı. Ayrıntılar: 176 binden fazla Latince yazıtla eğitilen model, antik yazıtların tarihini, içeriğini ve coğrafi kökenini anlamlandırmaya yardımcı oluyor. Model, parçalanmış ve zamanla tahrip olmuş yazıtları da analiz edebiliyor ve eksik karakter sayısı bilinmeyen metinlerdeki boşlukları tamamlayabiliyor. Modelin doğruluk oranı, en fazla 10 eksik karakter bulunan bölü...Devamını Oku

25 Tem 2025