Dünya Bankası'ndan Emtia Raporu

Dünya Bankası, Küresel Emtia Piyasaları Görünüm Raporu’nun Ekim 2022 sayısını yayımladı. Raporun başlığı olarak ise “Pandemi, Savaş, Resesyon: Alüminyum ve bakır fiyatlarının itici güçleri” tercih edildi.

Raporda küresel büyümedeki keskin yavaşlama ve yakın gelecekte bir resesyon ihtimalinin emtia fiyatları üzerinde bir baskı oluşturduğu fakat buna rağmen, birçok ekonomide değer kaybeden para birimleri nedeniyle fiyatların hala yüksek kaldığı ifadelerine yer verildi. Bu durumun bazı ülkelerde hâlihazırda yaşanmakta olan enerji ve gıda krizlerini derinleştirebileceğinin altı çizildi. 

Ayrıca önümüzdeki kış aylarında Avrupa’da enerjinin bulunabilirliğine ilişkin endişelerin yoğunlaşmasından ötünü enerji piyasalarının ciddi arz tehlikeleriyle karşı karşıya olduğu  da ifade edildi.

Enerji Fiyatları

Yayımlanan raporda küresel büyümedeki yavaşlamayla birlikte emtia fiyatlarının önümüzdeki 2 yıl içinde bir miktar gevşemesinin fakat yine de son 5 yıllık ortalamaların üzerinde seyretmesinin beklendiği aktarıldı. Özellikle enerji fiyatlarının 2022 yılında kaydettiği %59,1’lik artışın ardından 2023 yılında %11,2, 2024 yılında ise %12 düşmesinin beklendiği belirtildi. Buna rağmen fiyatların 2024’e kadar son 5 yıllık ortalamanın %50 üzerinde seyretmesinin beklendiği ifade edildi. 

Enerji fiyatlarındaki düşüş tahmini için temel sebepler olarak ise zayıflayan küresel büyüme, tüketim ve üretimdeki azalış nedeniyle doğal gaz talebinde yaşanacağı düşünülen düşüş ve bazı tedarik zinciri yanıtları olarak gösterildi. Bankanın 2023 yılı brent petrol tahmini 92 USD olurken, 2024 yılı tahmini ise 80 USD olarak açıklandı.

Enerji Dışı Emtialar

Tarım ürünleri, metal ve minerallerden meydana gelen enerji dışı endeksin ise bu yıl %10,5 artmasının, gelecek yıl ise %8,1 gerilemesinin beklendiği belirtildi. Metal fiyatları için 2023 yılı beklentisi %15 düşüş yönünde olurken, tarım ürünleri fiyatlarında ise %4,5 düşüş beklendiği ifade edildi. 

Metal fiyatlarındaki düşüş tahmininin sebebi olarak küresel büyümedeki yavaşlama ve Çin konut sektörünün içinde bulunduğu sıkıntılı durum gösterilirken, tarım ürünleri için tahmin edilen düşüşün beklenenden iyi gelen buğday hasadı, pirinç piyasasındaki istikrarlı arzlar ve Ukrayna’dan tahıl ihracatının yeniden başlaması nedeniyle gerçekleşmesinin beklendiği belirtildi.

Alüminyum ve bakır fiyatlarının ise volatil kalmasının beklendiği aktarıldı. “Nisan 2020'deki pandemi dibini takiben, güçlü talep baskıları ve devam eden arz kesintileri, alüminyum ve bakır fiyatlarını Mart 2022'de rekor seviyelere çıkardı” ifadelerine yer verilen raporda, küresel büyümedeki yavaşlama ve arz kesintisi sorunlarının çözülmesinin, alüminyum ve bakır fiyatlarında düşüşe sebep olduğuna ve bu düşüşün devam edebileceğine değinildi.

Raporda ayrıca ons altına ilişkin tahminler de yer aldı. Ons altın fiyatlarının 2022 yılında %1,4, 2023 yılında ise %4,2 azalacağı tahminine yer verildi.