Dünyadan para politikası görünümleri
Yatırım Finansman 'da YF Yüzyüze ile görüntülü görüşme yaparak kolayca hesabınızı açabilir ve sermaye piyasalarında anında işlem yapmaya başlayabilirsiniz.
Daha fazlasını öğren →
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
Bu hafta Asya ve Güney Amerika'dan bazı merkez bankaları faiz kararlarını açıklarken, IMF Avrupa Departmanı Başkanı, Avrupa Merkez Bankası'na birtakım tavsiyelerde bulundu.
Japonya
Japonya Merkez Bankası (BoJ) yeni Başkanı Kazuo Ueda’nın liderliğindeki ilk toplantısında politika faizini beklentilere paralel olarak sabit bıraktı. Bunun yanı sıra banka, para politikasını geniş bir perspektif ile yeniden gözden geçirme kararı aldı. Gözden geçirme sürecinin ise 1 ila 1,5 yıl arasında sürebileceği ifade edildi.
BoJ ayrıca politika yoluna ilişkin rehberliğini de değiştirerek, faizlerin mevcut veya daha düşük düzeylerde tutulmasına işaret eden referansı kaldırdı. Beklenmedik hamle, BoJ’nin önümüzdeki aylarda çok yüksek olmasa da birkaç puan faiz artışı yapabileceğine işaret ediyor.
Yeni başkan Ueda’nın %2'lik enflasyon hedefi vurguları da bu savı destekler nitelikte. Fakat Ueda, erken sıkılaştırma riskinin şu anda enflasyonun kontrolden çıkma riskinden daha yüksek olduğunu ifade ederek kısa bir süre daha parasal genişlemeye devam edeceklerini söylüyor.
💾 Cep bilgisi: BoJ politika faizini 2016 yılından beri eksi %0,10 seviyesinde tutuyor.
Arjantin
Arjantin Merkez Bankası (BCRA) politika faizini 1000 baz puan artırarak %91’e yükseltme kararı aldı. Böylece banka iki hafta içinde toplamda 1300 baz puan faiz artışı yaparak politika faizini son 5 yılın en yüksek seviyesine çıkarmış oldu.
💾 Cep bilgisi: Arjantin’de manşet enflasyon geçtiğimiz yıldan bu yana istikrarlı bir şekilde artışını sürdürüyor. Öyle ki 2022’nin Nisan ayında %58 olan manşet enflasyon, Mart 2023’te %104,3’e ulaşarak son 32 yılın zirvesini kaydetti.
- Ülkenin para birimi ARS, USD’ye karşı son 1 yılda %48’den fazla değer kaybetti. Para basımında aşırıya kaçılması ve yüksek bütçe açıkları, ülkede enflasyonun zirvelere oynamasına ve para biriminin sürekli değer kaybetmesine neden oluyor.
Rusya
Rusya Merkez Bankası, nisan ayı toplantısında politika faizini beklentiler dahilinde %7,5’te sabit bıraktı. Böylece banka politika faizini 7 ay üst üste sabit tutmuş oldu.
💉 Hatırlatma dozu: Rusya Merkez Bankası, Rusya - Ukrayna savaşının patlak vermesinin ardından para birimi RUB'da yaşanan aşırı değer kaybı üzerine Şubat 2022'de 1050 baz puan faiz artırımına giderek politika faizini %20'ye çıkarmıştı. Banka, RUB'un aşamalı olarak eski değerine dönmesinin ardından faiz oranlarını kademeli olarak düşürdü ve Eylül 2022'de %7,5'e indirerek "bekleme" politikasına geçti.
👉 Öte yandan: Politika faizinin sabit kalmasına karşın bankanın enflasyon beklentileri aşağı yönlü güncellendi. Banka yıl sonu enflasyon beklentisini yarım puan düşürerek, %4,5-6,5 aralığına indirdi.
- Hükümet tarafından açıklanan verilere göre Rusya’da manşet enflasyon mart ayında keskin bir şekilde gerileyerek %3,5 seviyesine indi. Ülkede şubat ayı enflasyonu ise yıllık bazda %11 olarak hesaplanmıştı.
IMF
Uluslararası Para Fonu (IMF) Avrupa Departmanı Direktörü Alfred Kammer, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) 2024 yılının ortalarına kadar parasal sıkılaştırmaya devam etmesi gerektiğini, böylece 2025 yılında %2’lik enflasyon hedefine ulaşabileceğini söyledi.
Kammer ayrıca enflasyonun yalnızca merkez bankası tarafından ele alınamayacağını ve maliye politikasının para politikasını desteklemesi gerektiğini ifade ederek, AB maliye bakanlarının Covid-19 ve Rusya-Ukrayna savaşının ardından başlattıkları mali teşvik paketlerini azaltma yoluyla ECB’yi desteklemeleri gerektiğini söyledi.
Kammer bu önerisini, "Mali katkınız olduğunda, bu sıkılaştırmanın beklendiği kadar yüksek olmasının gerekmediği, faiz oranlarının daha düşük kalabileceği ve de daha az mali stres yaşanacağı anlamına gelir." sözleriyle açıkladı.
Bütün bunların yanı sıra Kammer, Rusya - Ukrayna savaşının ardından Avrupa Birliği’nde başlatılan enerji destek paketlerinin aşamalı olarak kaldırılması gerektiğini, kaldırılamıyorsa da daha hedefli bir şekilde uygulanması gerektiğini söyledi.
💉 Hatırlatma dozu: Geçtiğimiz günlerde Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’a yıllık mektubunu sunan Fransa Merkez Bankası Başkanı François Villeroy de Galhau da benzer tavsiyelerde bulunmuştu.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Fed’in merakla beklenen mayıs ayı toplantısının sonucunu Çarşamba gecesi öğreneceğiz. Ana senaryo, 25 baz puanlık artırımın ardından izleme sürecine girileceği yönünde.
01 May 2023
YAZARLAR
Emircan Yaman
Piyasalar ve Finans Editörü
EXANTE
Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ OKUMALAR
Serbest fonlarda yatırımcıların parasını ne zaman alacağı, fonun değerleme ve iade koşullarına göre belirleniyor. SPK’nın 28 Ağustos tarihli düzenlemesi, likidite riski kapsamında iade taleplerinin karşılanması için bu koşulların önceden ilan süresi beklenmeden değiştirilmesine izin veriyor. Atlas Portföy’ün DFI fonunda satış işlemlerini aylık değerleme tarihine bağlayan uygulaması da bu hüküm kapsamında yapıldı.
TÜSİAD Başkanı Ozan Diren, Dünya gazetesinden Recep Erçin’e verdiği söyleşide, Türkiye’nin kamu öncülüğünde hazırlanacak ve uygulaması yakından izlenecek 10-15 yıllık sanayi planlarına ihtiyaç duyduğunu söyledi. Türkiye halihazırda beş yıllık kalkınma planları hazırlıyor. Peki planlar ve destekler mevcutken neden yeniden planlamayı konuşuyoruz? Türkiye’nin geçmişte fabrikalar kurarak başladığı planlama deneyiminde ne değişti ve bugün hazırlanacak bir planın üretim kararları üzerinde nasıl bir etkisi olabilir?
Bu hafta hem yurt içi hem de yurt dışı piyasalarda yoğun bir veri takvimi izlenecek. Yurt içinde Salı günü açıklanacak merkezi yönetim bütçe dengesi ve Çarşamba günü açıklanacak Ağustos ayı Konut Fiyat Endeksi ile Perşembe günü yayımlanacak TCMB Para Politikası Kurulu toplantı özeti ön plana çıkarken, yurt dışında Çarşamba günü açıklanacak Fed faiz kararı ile Perşembe günü İngiltere Merkez Bankası ve Cuma günü Japonya Merkez Bankası tarafından açıklanacak faiz kararları takip edilecek.
14 Eyl 2026
Jeopolitik gelişmeler piyasaların en zor fiyatladığı risklerden biridir. Savaşın ne zaman sona ereceğini, bir zirveden hangi kararın çıkacağını veya seçimlerin siyasi dengeleri ne ölçüde değiştireceğini önceden bilmek mümkün değildir. Buna rağmen jeopolitik haber akışı yatırımcı açısından tamamen öngörülemez bir alan da değil.
Türkiye’de para politikasının yakın vadeli geleceğine dair soru işaretleri, jeopolitik karmaşa ve yansımalar bir yana, makro gündemin ana maddesi olmaya devam ediyor. Dezenflasyon sürecinde izlenen yatay-aşağı görünüm, şirketlerin birikimli finansman ihtiyacı ve enerji fiyatlarındaki oynaklık, Merkez Bankası’nın hareket eğilimine aynı anda ancak farklı yönlerde etkiliyor. 10 Eylül tarihli PPK kararını da bu kapsamda ve daha geniş bir çerçevede okumak gerekiyor.
