Fed piyasalara boyun eğdi: 3 yıl sonra gelen faiz artışı

EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
Amerikan Merkez Bankası Fed, 15-16 Eylül tarihli FOMC toplantısına ilişkin faiz kararını 16 Eylül 2026 Çarşamba günü açıkladı.
Federal fonlama faizi, beklendiği gibi, %3,75-4,00 aralığına çekildi. Bu toplantıda gelecek yıllara ilişkin projeksiyonlar da paylaşıldı. Onlara birazdan değineceğim.
Fed kararı piyasanın baskısıyla gelmiş gibi görünüyor. Toplantı öncesinde:
Morgan Stanley analistleri, enflasyonun yavaşlamaya devam etmesine rağmen, son dönemdeki olumlu sürprizlerin, enflasyon düşüşünün Fed’in muhtemelen ihtiyaç duyduğundan daha yavaş ilerlediği anlamına geldiğini belirterek, faiz oranlarında daha fazla artış beklediklerini ifade etmişlerdi;
Principal Asset Management'ın Küresel Baş Stratejisti Seema Shah, uzun vadeli tahvil getirilerindeki artışın, Federal Rezerv’in yüksek enflasyona karşı yeterince agresif davranmayabileceği endişesini yansıttığı şeklinde yorumlayarak, tahvil piyasasını fiilen 'Fed’in güvenilirliğini test etmek' olarak nitelendirmişti;
Standard Chartered’da Sabit Getirili Menkul Kıymetler ve Para Birimleri Baş Yatırım Sorumlusu Jonathan Liang, 10 yıllık tahvil getirilerinin enflasyon beklentilerine karşı yüksek hassasiyetine dikkat çekmiş ve enflasyonun hedeflenen seviyenin üzerinde kaldığı sürece bu ilişkinin devam edeceğini belirtmişti;
FedWatch Advisors’ın kurucusu ve CIO’su Ben Emons, faiz oranlarının istikrar kazandığı günlerde hisse senedi piyasalarındaki rahatlamanın, piyasaların hâlâ ne kadar daha sıkılaşmayı fiyatlandırdığı göz önüne alındığında kısa ömürlü olabileceği konusunda piyasayı uyarmıştı.
Ben bütün bu uyarıları, baskıdan ziyade piyasanın Fed’in daha proaktif olmasına doğru yönlendirilmesi olarak görüyorum. Zira Fed Başkanı Warsh, yüksek Hazine bonosu ve tahvil getirilerini, merkez bankasının gevşeme adımları atmasını gerektiren bir sıkılaşma koşulu olarak görmek yerine, bunların Fed’in sıkılaştırma yönündeki işlevinin bir kısmını fiilen üstlendiğini belirtmesi nedeniyle, o gün bozulan dengenin, mevcut küresel koşullar dikkate alındığında, yeniden kurulmasının oldukça zor ve sıkıntılı bir patikaya işaret ettiğini gördük ve hâlâ da görmeye devam ediyoruz.
Ağustos ayının son haftasındaki “Küresel Tahvil Piyasalarında Neler Oluyor? Tahvil Bekçileri mi Görevde?’’ başlıklı yazımda
“...Bütün bunlar bir gerçeklik olarak ortada dururken, en çok konuşulan konulardan birisi de acaba uzun dönemli tahvil faizlerinin yükselmesine sebep olan ‘Tahvil Bekçileri (Bond Vigilantes)’ mi sorusu sanırım...” diyerek Tahvil Bekçilerine atıfta bulunmuştum. Fed kararından sonra tahvil piyasalarındaki gelişimin, ‘Tahvil Bekçilerinin’ tahvil faizlerindeki yükselişe katkılarını daha net göstereceğini düşünüyorum.
İşin bu yanı bir köşede dursun; fakat Amerikan 10 yıllık tahvillerinde 2007’den bu yana görülen en yüksek seviye, yani %5,00’ler düzeyi, sadece ABD için değil, dünyanın geri kalanı için de büyük bir sorun.
Yüksek ABD tahvil getirileri, sermayeyi dolar varlıklarına yönlendirme eğiliminde. Bu da doları güçlendirebilir ve dolarla borçlanan gelişmekte olan piyasalarda finansal koşulları sıkılaştırarak borç ödeme maliyetlerini ve para birimi değer kaybı riskini artırabilir. Doların güçlenmesi ve gelişmekte olan piyasalardaki stres hem Amerika’nın hem de dünyanın geri kalanının hiç istemeyeceği bir senaryo gibi görünüyor.
Japonya’nın 10 yıllık tahvil getirisinin aynı dönemde, on yıllar sonra ilk kez %3'ü aşması örneğinde olduğu gibi, diğer ülkelerdeki devlet ve kurumsal borçluların maliyetlerinin de paralel olarak yükseldiğini görüyoruz. Bu durum, uzun vadeli risksiz faiz oranlarının küresel ölçekte daha geniş bir şekilde yeniden fiyatlandırılmasını yansıtıyor. Küresel ölçekte devletlerin, şirketlerin ve bireylerin borçlanma maliyetleri artıyor.
Tahvil faizlerinin yükselişi petrol fiyat şokuyla iç içe geçtiğinden, net enerji ithalatçısı ülkeler çifte darbe alıyor hale geldi. Bir taraftan ithal enflasyonu artarken, diğer taraftan daha yüksek finansman maliyetlerine katlanmak zorunda kalıyorlar. Bu da aslında makro düzeyde büyük bir sorun.
Bütün bunların yanında, daha yüksek faizli “risksiz” getiriler, gelecekteki şirket kazançlarına uygulanan iskonto oranını artırıyor. Özellikle teknoloji gibi uzun vadeli büyüme ihtiyacı olan sektörler başta olmak üzere, küresel ölçekte hisse senedi değerlemeleri üzerinde baskı yaratıyor.
Yüksek faizin sevimsiz yüzü ile her gün başka bir alanda karşılaşır olduk.
Neticede Fed piyasa baskısına dayanamadı ve FOMC oy birliğiyle federal fonlama hedef aralığını 25 baz puan artırarak %3,75–4,00 seviyesine yükseltme kararı aldı. Bu karar, Fed’in Temmuz 2023’ten bu yana, yani 3 yılı aşkın bir süredir yaptığı ilk faiz artışı oldu. Komite 130 kelimeden oluşan kısa metinde, enflasyonun yüksek seyretmeye devam ettiğini ve bu adımın %2’lik hedefe daha makul bir sürede dönülmesini desteklemesi gerektiğini belirtti.
Faiz artışı hâlihazırda fiyatlanmış olduğundan, bugün asıl önemli Fed projeksiyonlarından alınan sinyaller oldu. Yeni ekonomik projeksiyonlara göre:
2026 yıl sonu için medyan federal fon oranı projeksiyonu, Haziran ayındaki %3,8 seviyesinden %4,1’e yükselmiş durumda. Bugünkü artış oranı zaten %3,75–%4,00 aralığına taşıdığından, %4,1'lik medyan değer, komitenin 2026 sonuna kadar yaklaşık bir kez daha 25 baz puanlık bir artış yapılmasını muhtemel gördüğü (oranı %4,00–%4,25 aralığına taşıyacak şekilde) anlamına geliyor. Haziran projeksiyonlarında bir faiz artışı cepte ikinci de olabilir demiştim. Bu yeni projeksiyon artık ikinci faiz artışını da mümkün kılması açısından çok önemli. Bence bu piyasaları epey rahatlatacak bir gelişme.
2027 yılına ait medyan değer ise %4,1 seviyesinde kalarak 2026'daki seviyesini koruyor gibi görünüyor. Ancak, 2028'de %3,4'e, 2029'da ise %3,1'e geriliyor. 2026 ile 2027 arasında medyan değerin değişmemesi, Komite’nin temel görüşünün, yani 2027'de yeni bir faiz artışı yapılmaması yönünde olduğuna işaret ediyor. Sıkılaştırma döngüsü bu seviyede duraklıyor ve nihayetinde 2028'de gevşeme sürecine giriyor. Piyasalar bu peşin kabulü sevmeyebilir. Getiri eğrisinin uzun tarafı bence ilerisi için çok daha belirleyici olacak.
Özetle, olasılıklar açısından bakıldığında "noktasal grafik" (dot plot), 2026 yıl sonuna kadar bir faiz artışı daha yapılması ihtimalinin oldukça yüksek olduğuna, ancak 2027'de ilave bir artış ihtimalinin düşük olduğuna işaret ediyor. Medyan seyir, yeni bir artıştan ziyade mevcut seviyenin korunacağını gösteriyor.
Bununla birlikte, hemen belirtelim ki söz konusu noktalar Komite’nin bağlayıcı bir kararını değil, bireysel yetkililerin değerlendirmelerini yansıtıyor. Dolayısıyla, geniş çaplı bir mutabakatı yansıtmasa bile, bazen yalnızca bir veya iki yetkilinin görüş değiştirmesi medyan değeri kaydırabiliyor.
Eylül projeksiyonlarında, büyüme verisi 2026 için %2,2’den %2,4’e, 2027 için ise %2,3’ten %2,4’e yükseltilmiş. PCE enflasyonu beklentisi ise 2026 için %3,6’dan %3,7’ye yükseltilirken, 2027 için %2,3 enflasyon beklentisi korunmuş. Fed, 2027 enflasyonu için aşırı iyimser görünüyor. Fed Başkanı, enflasyonun yüksek olduğu konusunda hemfikir olduklarını ve enflasyonu düşürmek için tüm imkânları seferber edeceklerini söyledi.
Gerçekten de enflasyon ülkelere, şirketlere, hane halklarına çok büyük zararlar veriyor. Ve son nokta, enflasyonla mücadele bir tercihtir. Enflasyon düşmüyorsa, tercih bu yönde olmadığı içindir.










