Gazeteciler Hacktivistlerle Nasıl Çalışıyor?

İnternetin ve bilgisayarların giderek daha fazla önemli veriyi tutan araçlar hâline gelmesi, onların aynı zamanda birçok gizli bilginin ve suçun saklandığı yerlere dönüşmesine de neden oldu. Bu da hacktivism adı verilen ve bu gizli bilgileri bulup herkese açık bir şekilde yayınlayan yeni bir tür aktivizmin doğuşunu beraberinde getirdi.

Geçtiğimiz yıllarda görece durgun bir döneme giren hacktivist sızıntıları, geçtiğimiz aylarda tekrar yükselişe geçti. ABD ve Rusya'dan gelen sızıntıların yanı sıra son olarak Çin'in Uygurlar için Xinjiang'da kurduğu kamplardan gelen büyük sızıntı ve bunun uluslararası bir gazetecilik ortaklığı ile haberleştirilmesi, hacktivistler ve gazeteciler arasındaki ilişkiyi tekrar gündeme getirdi.

Bu türde hacktivist sızıntıları çoğu zaman gazeteciler için daha önce erişmeleri imkansız olan verilere ve dosyalara erişme şansı demek. Özellikle de günümüzde birçok devletin bu tarz gizli işleri olduğunu düşünürsek, gazeteciler için havada kalan birçok sorunun cevaplanması ve araştırmanın tamamlanması da böyle fırsatlar ile mümkün olabiliyor.

Konunun yasallığı kısmı her ülke için değişiyor ve kimi zaman bu şekilde yapılan haberlere karşı verilen tepkilerde yasaların gazetecilere verdiği hakların hiçe sayıldığı da oluyor. Ancak gazetecilik için toplumsal fayda önce geldiğinden çoğu gazeteci işin bu kısmını çok da umursamıyor.

Fakat bu süreçte gazetecilerin kendilerini koruması gereken çok daha farklı ve teknik konular da söz konusu. Bu verilere erişen ve paylaşan insanlar genellikle teknik bir bilgi seviyesine sahip oldukları için kendilerini potansiyel birçok riske karşı koruyabiliyor. Fakat dikkatsiz davranan bir gazeteci kendisini konuya dair tek hedef hâline getirebilir. Daha kötüsü, daha farklı tehditlere de açık hâle gelebilir.

Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle gazetecilere ve haber kurumlarına daha güvenli bir şekilde hareket etme imkanı tanıyan birçok araç çıktı. Örneğin SecureDrop sayesinde tamamen güvenli ve anonim bir iletişim sistemi kurmak mümkün ya da Dangerzone ile elinizdeki dökümanlardan bilgisayarınıza bulaşabilecek riskleri temizleyebilirsiniz. 

Her ne kadar gazeteciler için yeni ve büyük bir kaynak olsa da hacktivistler ile çalışmak çoğu zaman bir minimum güven ortamında çalışmak demek. Karşınızdaki insanların motivasyonunu bilmediğiniz gibi, onların da ekstra paranoyak bir yaklaşıma sahip olduğunu hesaba katmanız gerekiyor. Burada söz konusu neredeyse haber sürecine dahil olan herkesin güvenliği olabilir. Bu yüzden de böyle bir projeye girişmek çoğu zaman belirli bir teknik yatırım anlamına da geliyor.

Hakkıyla yapılan gazetecilik hiçbir zaman güvenli bir meslek olmadı. Ancak dijital dönem beraberinde çok daha ilginç ve ilk bakışta fark etmesi zor riskleri de beraberinde getiriyor. Ama gerçekten büyük bir etki yaratmak söz konusu olduğunda, gerekli araçlara ve desteğe sahip olan gazetecinin önünde hiçbir şeyin durabileceğini sanmıyorum. O yüzden bu konuları daha detaylı öğrenmek ve hazırlıklı olmakta fayda var.