Girişimci kurumlara doğru: Kurumlar girişim işine girerse girişimcilere ne kalacak?

Kurum içi girişimcilik genç olmakla ilgili değildir. Parayla, teknolojiyle ya da havalı ofislerle de ilgili değildir. Kurum içi girişimcilik; aynı amaca bakmak, aynı sorumluluğu hissetmek ve aynı ritimde ilerlemekle ilgilidir. Ve kurumlar girişim işine girerse girişimciler işsiz kalmaz. Ama girişimci gibi düşünmeyen kurumlar, oyunun dışında kalır.
Girişimci kurumlara doğru: Kurumlar girişim işine girerse girişimcilere ne kalacak?

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

Bugün girişimlerin ve girişimcilerin değil, kurumların korkması ve önlem alması gereken bir dönemden geçiyoruz. Peki hantal ve yavaş hareket eden yapılardan gerçekten girişim çıkar mı? Ya da daha net soralım: Kurumlar girişim işine girerse girişimcilere ne kalır?

Benim iş hayatımda kendime ana mesele olarak seçtiğim alan tam olarak bu soru oldu. Çünkü çok net gördüm ki kurum içi girişimcilik, bir yandan çalışanların şirkete bağlılığını hızla artırırken diğer yandan şirketlerin başarı ve kârlılık ihtimalini ciddi biçimde yukarı çekiyor. Ama kabul edelim; bir şirketin, kurumun ve özellikle yönetim ekibinin buna adapte olması son derece zor. Hatta çoğu zaman neredeyse imkansız.

Çünkü girişimcilik, yıllar içinde oluşmuş kurum kültürünün yapabileceği en zor iştir. Kurum dediğimiz yapı, işleri standartlaştırır, aynılaştırır, yazılı hâle getirir ve sistemleştirir. Yeni başlayan herkesin, yazılı ya da sözlü kuralları takip ederek hızla uyum sağlaması beklenir. Farklı bir şey önerdiğinizde ya da “Başka türlü yapsak...” dediğinizde ise şu cümle gelir: “Biz bunları denedik; en iyisi bu.”

  • O işi en hızlı ve en çok yapan, en çok tekrarlayan, en az hata yapan kişi yükselir. Yaratıcılık gerekmez. Hız ve hatasızlık yeterlidir. En çok yapan en iyidir. En çok satan en çok primi alır. Yani girişimci kafasıyla taban tabana zıt bir dünya…

Geçmişte şirketler daha çok satın almalar ve birleşmelerle büyüdü. Küçük girişimlerin büyük şirketleri yerinden etmesi nadir görülen bir durumdu. Bugün ise dünyada girişimler iş yapış şekillerini değiştirdi. O yüzden bugün büyük aile şirketlerinde hâlâ ilk ve ikinci kuşaklar holdingleri yönetirken üçüncü ve dördüncü kuşaklar başka ülkelerde yeni girişimlerin peşine düşüyor.

Başka bir soru da şu: Yeni kuşaklar, girişimci gibi düşünmeyen holding ve şirketleri yönetebilecek mi?

Zira patronun baktığı yer çoğu zaman nettir: Finansal tablodaki büyüme ve şirket değerindeki artış. Bir de kurallara uyum, sisteme sadakat ve işin tarif edildiği gibi yapılması... Bunun için denetim departmanları ve mekanizmaları vardır. İcat çıkarmamak, çoğu zaman en güvenli davranıştır.

Bugün Girişimci Kurumlar Platformu Başkanı ve Genwise girişiminin kurucu ortağı olarak hem kurumları hem de bireyleri girişimci gibi düşünmeye ve harekete geçmeye davet eden bir iş yapıyoruz. Yaptığımız şey aslında çok basit: Girişimci gibi düşünmek ve şirketi girişimci gibi yönetmek.

Simon Sinek’in sözü meseleyi net özetliyor:

“Büyük liderlerin görevi mükemmel fikirler üretmek değil, mükemmel fikirlerin ortaya çıkabileceği ortamları yaratmaktır.”

Girişimci kurum nedir?

O yüzden önce tanımı netleştirelim. Girişimci kurum, bugünün işlerini güçlendirirken geleceğin fırsatlarını da aynı anda keşfedebilen ve her ikisini birlikte yürütebilen organizasyondur. Bu şirketler yeniliğe rastlantısal değil, stratejik yaklaşır. Riskten kaçmaz ama körü körüne de risk almaz ve riski yönetir. Kurum içinde girişimciliği teşvik ederler. Girişimlerle ve başka kurumlarla işbirliğinden çekinmezler. Hatta radikal işbirliklerinde öncülük yaparlar. Ekosistemin parçası olurlar. Ve en önemlisi girişimciliği bir yan proje değil, bir iş yapma biçimi hâline getirirler.

Bugün çok net görüyoruz ki kurum içi girişimciliği benimseyen şirketler, hem çıktılarında hem de çalışan bağlılığında belirgin biçimde ayrışıyor. Girişimlerin kurumlardan en büyük farkı hız, cesaret ve inisiyatif alma. Zayıf oldukları taraf ise kaynak, sistemleşme ve ölçek. Bu artılar da kurumlarda mevcut.

Girişimci kurumlar, bu iki dünyanın güçlü kaslarını aynı bedende birleştirir. Bu yüzden girişim kültürünü içeride yaygınlaştırmak ve girişimlerle birlikte çalışmak artık bir tercih değil, zorunluluk.

Ama dürüst olalım; şirket içinde ne kadar eğitim verirseniz verin, değişim yavaş olur. Yerleşmiş alışkanlıklar, genç fikirleri duymakta zorlanır. O yüzden girişimcilik ekosistemiyle birlikte çalışmak, işi onlardan öğrenmek, tercih edilebilecek en güçlü modellerden biridir.

Ben buna biraz provokatif bir isim veriyorum: Araklamak. Girişimler kurumlardan, kurumlar girişimlerden iyi olanı araklamalı. 

Kurum ile girişim arasındaki en büyük fark: Takım 

Kurum ile girişim arasındaki en büyük farklardan biri de takımdır. Unvanlar önemsizdir. Asıl önemli olan şu sorunun cevabıdır: “Bu iş başarısız olursa kim uykusuz kalır?”

Takım olmak, iş, paylaşmak değil, sorumluluk paylaşmaktır. Ayrıca iyi takımlar kurmak yetmez, iyi takımları hizalamak gerekir. Hepimiz, çok iyi hizalanmış genç isimlerden oluşan bir takımın dünya yıldızlarından kurulu bir basketbol takımını yendiğine defalarca şahit olduk. 

İyi takım olmanın ilk şartı motivasyon değil, netliktir. Her kurum içi girişim ekibine sorduğum ilk soru şudur: “Bu ekip neden var?” Eğer cevap üç dakikayı geçiyorsa o ekip hizalı değildir. Amaç bu soruya tek cümle ile cevap vermektir. Bu cümle, bir fiil içerecek ve bir müşteriyi işaret edecek.

Bununla birlikte, kurum içi girişimcilik genç olmakla ilgili değildir. Parayla, teknolojiyle ya da havalı ofislerle de ilgili değildir. Kurum içi girişimcilik; aynı amaca bakmak, aynı sorumluluğu hissetmek ve aynı ritimde ilerlemekle ilgilidir.

  • Takım olamayan ekipler fikir üretir. Hizalanmış ekipler iş üretir. Büyüme ise her zaman yeni fikirlerden gelmez. Bazen büyüme, aynı fikri, aynı anda, aynı ciddiyetle hayata geçirebilen ekiplerden gelir.

Yani kurumlar girişim işine girerse girişimciler işsiz kalmaz. Ama girişimci gibi düşünmeyen kurumlar, oyunun dışında kalır.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ BAŞLIKLAR

YAZARLAR

Tuğrul Ağırbaş

Tuğrul Ağırbaş

30 yılı aşkın süre ile Türkiye, Rusya ve CIS ülkelerinde FMCG alanında değişik görevler alan Tuğrul Ağırbaş, 20 yıl boyunca Efes’in global marka olma, satın alma ve birleşme projeleri ve yeni pazarlara giriş projelerini yürüten ekipte, büyüme odaklı projelere liderlik yapmıştır. Efes Türkiye Genel Müdürlük görevini yürüttüğü dönemde ise marka ve kurumun topluma katkısını büyütmek amaçlı, pazarı büyütmeye yönelik, bira kültürü oluşturma ve inovasyon, kültür, sanat, turizm ve spor alanında çok sayıda projeye öncülük etmiş ve tüm paydaşlara katkı sağlayan stratejileri hayata geçirmiştir. Bugün de özellikle Sosyal Etki yaratan girişimlerle çalışmakta ve melek yatırımcı ve mentor olarak girişim ekosisteminde fayda yaratma çalışmalarını sürdürmektedir.

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

ParetoPareto
∙

HİKAYE

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?

NVIDIA’nın kurucu CEO’su Jensen Huang’ın, Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu öne sürülen iş insanı Alice Huang ile ilişkisi hakkındaki inceleme sürerken şirket içinden bir yöneticiyle de evlilik dışı ilişki yaşadığı iddia edildi. Yönetim kurulunun Huang’ın geleceğini görüştüğüne ilişkin haberler, çip devinin kurucusuna bağımlılığını yeniden gündeme taşıdı.

Doğa Yurduneri

·

11 Kas 2026

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?

Uludağ İçecek, Malatya’da yıllık yaklaşık 140 milyon litre üretim kapasitesi ve 110’un üzerinde doğrudan istihdam hedefliyor. EBRD’nin finansman sağladığı yatırımda enerji ve su verimliliği öne çıkıyor.

11 Kas 2026

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?

2026 başında yöneticiler, her yıl olduğu gibi yine “Geçen yıl iyi geçti ama seneye işimiz çok zor” demeçlerini verdiklerinde bu açıklamalar, pek ciddiye alınmamıştı. Kasım ayına gelindiğinde ise ne yazık ki o açıklamaların doğru olduğu ortaya çıktı. Ekim ayında satışlar %31 düşerken yılın ilk 10 ayında 160 bin daha az araç satıldı.

Ahmet Çelik

·

10 Kas 2026

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Etki Alanı #2 | Novak Djokovic: Başlangıç çizgisini eşitlemek

Bir insanın başarıya nasıl ulaştığını anlatan çok hikaye var. Peki ya sonra? Kazandığı parayı, şöhreti ve söz hakkını ne için kullanıyor? “Etki Alanı” yazı dizisinin ikinci yazısında Novak Djokovic var.

Zeynep Erdoğan

·

10 Kas 2026

Etki Alanı #2 | Novak Djokovic: Başlangıç çizgisini eşitlemek
ParetoPareto
∙

HİKAYE

COP31’de suyun hesabı: Koç Topluluğu’ndan 2040’a kadar tatlı su çekimini yüzde 85 azaltma hedefi

Koç Holding, Küresel İş Ortağı olduğu COP31 kapsamında düzenlediği “Kurumsal Eylemden Geniş Ölçekli Su Dayanıklılığına” başlıklı panelde su taahhüdünü duyurdu. 2025 baz yılına göre 2040’a kadar operasyonel tatlı su çekimini yüzde 85 azaltmayı hedefleyen Koç Holding, su kaynaklarının sürdürülebilirliği için öncü şirketleri biraraya getiren Water Resilience Coalition’a (WRC) katıldığını da açıkladı.

09 Kas 2026

COP31’de suyun hesabı: Koç Topluluğu’ndan 2040’a kadar tatlı su çekimini yüzde 85 azaltma hedefi