Elektrikli araçlara yeşil ışık

Günümüzde kara yolu taşımacılığının önemli bir parçası olan fosil yakıtların yakın gelecekte tükenecek olması, çevreye verdiği geri döndürülemez zararlar ve küresel düzeyde çevre sorunlarına karşı olan farkındalığın artmasıyla hükümetler ve uluslararası organizasyonlar, elektrikli araç (EV) teknolojisinin gelişmesi için sektöre yönelik desteklerini büyük ölçüde artırdı. Bu desteklere, Covid-19 nedeniyle düşen talebi canlandırmaya yönelik teşvik paketleri ve vergi indirimleri de eklenince EV sektöründe büyüme kaçınılmaz oldu.

• ABD: Göreve geldiği ilk gün ABD'nin Paris İklim Anlaşması'na yeniden taraf olmasını sağlayan ABD Başkanı Joe Biden, geçen hafta “Buy American” isimli bir kararnameye imza atarak hükümetin benzin veya dizel yakıtla çalışan 650 binden fazla sivil aracı elektrikli araçlarla değiştireceğine dair söz verdi. Filonun elektrikli araçlarla değiştirilmesinin en az 20 milyar dolara mal olacağı tahmin edilirken söz konusu projenin ülkenin otomotiv endüstrisinde yeni bir ivme yaratacağına ve milyonlarca kişiye yeni iş fırsatlarının kapılarını aralayacağına inanılıyor. Nitekim, Biden'ın vaatleri arasında ülkenin otomobil endüstrisinde 1 milyon yeni iş yaratılması, EV'lerin kullanımını yaygınlaştırmak için 550 bin yeni şarj istasyonu kurulması ve temiz enerji araştırmalarına yatırım yapılması yer alıyor. 2020 bütçe teklifinde federal EV vergi kredisini sona erdirmeyi teklif eden eski Başkan Trump'ın aksine Biden, EV'ler için 7 bin 500 dolarlık federal vergi kredisini desteklediğini ve yeni teşviklere açık olduğunu dile getiriyor. Bu alanda faaliyet gösteren ve istihdam yaratan şirketler için de %10'luk geçici bir vergi kredisi sağlanacak.
   
• Çin: Yeşil teknolojilerde öncü olmayı planlayan Pekin hükümeti, elektrikli otomobil endüstrisine uzun süredir bol miktarda sübvansiyon sağlıyor. Bu sübvansiyonlar, küresel satışların yaklaşık %50'sine sahip Çin'in dünyanın en büyük EV pazarı olmasına yardımcı oldu. 2008 krizi sırasında bile Çin, taksi filolarına ve yerel hükümet kurumlarına elektrikli modelleri kullanmaları için araba başına 8 bin 800 dolara kadar teklif verdi. Fakat bu yılın başında Çin Maliye Bakanlığı, EV'lere yönelik sübvansiyonları %20 oranında düşürdü. Haziran 2019'da üretimin artık hükümet desteğine gerek olmayacak kadar ucuza geldiğini iddia ederek sübvansiyonları geri çekmeye başlayan hükümet, aslında sübvasiyonları 2020'ye kadar tamamen kaldırmayı planlıyordu. Pandeminin ilk aylarında EV satışlarının %77’ye kadar düşmesi sonucunda ise sübvansiyon desteği 2022'ye kadar uzatıldı.
   
• Avrupa: Avrupa Birliği, “Avrupa Yeşil Anlaşması” çerçevesinde 2030 yılına kadar karbon emisyonlarını en az %55 azaltmayı ve 2050'ye kadar kıtayı iklim nötr hâle getirmeyi amaçlıyor. 2025 yılına kadar 1 milyon halka açık şarj noktasına sahip olmayı planlayan birliğin bu hedefi, yaklaşık 6 milyar dolarlık bir yatırım anlamına geliyor. 2030'a kadar 30 milyon EV ve 80 bin sıfır emisyonlu tırın yollarda olması da hedefler arasında yer alıyor. Avrupa ülkeleri, son bir yılda karbondioksit emisyonunu azaltmaya yönelik sıkı adımlar atarken devlet teşvikleri konusunda da oldukça bonkör davrandı. Birleşik Krallık 2030'dan itibaren benzinli ve dizel otomobillerin satışının yapılmayacağını açıklarken şarj altyapısı, elektrikli araç geliştirme ve üretimi için yaklaşık 2,4 milyar sterlin sübvansiyon ve destek duyurdu. EV'lere tamamen geçiş için 2040 hedefini koyan Fransa, 8 milyar avroluk bir destek paketi açıklayarak EV satın almak isteyenlere 13 bin avroya varan indirimler sunmaya başladı. 2021-2024 yılları arasında kullanılmak üzere 1,8 milyar avroluk bir fon ayıran Almanya ise tüketicilerin şarj endişelerini gidermek için 2023’e kadar ülke genelindeki şarj istasyonu sayısının 50 bine çıkarılacağını duyurdu. Bu doğrultuda, evde şarj istasyonu kuran kişilere 900 avro teşvik verilecek. Öte yandan, elektrikli araç satışlarının benzinli, dizel ve hibrit modelleri geçtiği ilk ülke olan Norveç'teki hükümet politikaları tüm ülkeler için örnek teşkil ediyor. 2025 yılına kadar içten yanmalı motorlu araç satışlarını tümüyle yasaklayacağını duyuran ülke, bu dönüşümü desteklemek için EV kullanıcılarını otoyol, feribot ve otopark ücretinin yarısından muaf tutuyor. EV tercih eden şirketler ise araç vergisinde %40 indirimden faydalanıyor.