"Club" kalabalıklaştı

İllüstrasyon: Ayşe Ezgi Yıldız

İnternetin daha erişilebilir olduğu günümüzde iletişim kurmanın pek çok yolu ortaya çıkıyor. Pandemi nedeniyle evlerde daha fazla zamanın geçirildiği son bir buçuk yılda, video görüşmelerin sayısı giderek artarken sosyal medya platformlarının kullanıcı sayılarında da ciddi sıçrama yaşandı. Birçok kişinin telefonlarındaki ekran süreleri hızla artarken görsel temelli içerikler insanlarda “video yorgunluğuna” sebep olmaya başladı. Hâl böyle olunca ekran süresini kısaltmak isteyenler için podcast gibi ses formatları ve Clubhouse’un öncülüğünde başlayan konuşma odaklı sesli sohbet platformları, ilgi çekici bir alternatif konumuna geldi.

Kimler varmış burada?

İlk olarak Instragram, ardından da Twitter ve LinkedIn’in platformlarına entegre ettiği “hikâyeler” özelliğinin ilk olarak Snapchat tarafından piyasaya sürüldüğü çoğu zaman unutuluyor. Benzer bir durumun Clubhouse sayesinde ciddi ilgi çeken “canlı sesli sohbet” özelliğinde yaşanılması ise kaçınılmaz görünüyor. Son aylarda birçok sosyal medya platformu, sesli görüşme hizmeti sunan şirketlere yatırım yapmak için adeta bir yarış içine girmiş durumda. Peki, kimsenin birbirini görmediği sanal partilere hangi şirketler dâhil oldu?

• Clubhouse'u 4 milyar dolarlık değerlemeyle satın almak için görüşmelerde bulunan Twitter, "Spaces" isimli sesli sohbet özelliğini 2020'nin sonlarında piyasaya sürdü.
• Facebook, nisan ayında "Hotline" ile sektöre giriş yaparken önümüzdeki aylarda "Soundbites", "Podcast" ve "Live Audio Rooms" isimli yeni özelliklerin geleceğini duyurdu.
• Discord, dinleyiciler arasından sadece seçilmiş kişilerin konuşabileceği “Stage Channels” özelliğini tüm platformlarda kullanıma sundu.
• Spotify, spor hayranlarına sesli sohbet imkânı sunan Locker Room uygulamasının yapımcısı Betty Labs’i satın aldı.
• Reddit, kullanıcıların farklı konularda radyo yayını tarzı konuşmalar yapabilecekleri ve topluluk oturumları gerçekleştirebilecekleri "Reddit Talk" özelliğini tanıttı.
• LinkedIn, sesli iletişimi destekleyen "Audio Rooms" özelliğini sunmaya hazırlanırken TikTok, Slack ve Telegram gibi platformlar da Clubhouse benzeri özellikler geliştirmeye devam ediyor.

Yeni iş ve gelir modeli

Teknoloji şirketlerinin sesli sohbet özelliğine yönelik yatırımlarının arkasında sadece Clubhouse’un popülerliğinden faydalanmak veya kullanıcılara farklı deneyimler sunmak isteği yatmıyor. Her geçen gün yeni bir özelliğin ortaya çıktığı sosyal medyada faaliyet gösteren şirketler, düzendeki değişimi görmezden gelirlerse kullanıcılar ve yatırımcılar tarafından modası geçmiş olarak görüleceklerini düşünüyor. Ayrıca, bugüne kadar gelirlerinin büyük bir kısmını reklamlar üzerinden elde eden şirketler, “canlı sesli görüşmeler” üzerinden yeni bir gelir modeli kurgulamayı hedefliyor.

Sesli sohbet platformlarına yatırım yapan şirketler, “kazan-kazan” yaklaşımını benimsiyor. Canlı sesli odalar vasıtasıyla geniş bir kitleye hitap eden kullanıcıların, oluşturdukları içerikler üzerinden para kazanması ve bu platformlarda yeni bir “influencer” pazarı oluşması hedefleniyor. Bu yöndeki ilk adım, içerik oluşturuculara para gönderilmesine olanak sağlamak için ödeme hizmetleri şirketi Stripe ile iş birliğine giderek ödeme özelliğini tanıtan Clubhouse’tan geldi. Şirket, geçen hafta “Creator First” programından seçtiği 50 sesli şov için üç ay boyunca içerik oluşturuculara aylık 5 bin dolar ödeme yapacağını ve içeriklerin geliştirilmesine destek olacağını duyurdu.

Sohbet ederek para kazanmak isteyen içerik üreticileri için bir diğer sevindirici haber de Twitter’dan geldi. Spaces’ın sosyal bir ağ fonksiyonunun yanında bir etkinlik mecrası olmasını amaçlayan Twitter, 600 ve üzeri takipçiye sahip kullanıcıların Spaces'ta bir sohbet odası oluşturabileceğini ve yakında biletli etkinlik özelliği geleceğini duyurdu. İlk aşamada sınırlı sayıda kullanıcının erişimine açılacak olan özellik ile etkinlik sahipleri, bilet fiyatından bilet adedine kadar tüm parametreleri kendileri belirleyecek.

Çevrim içi iletişimin geleceği sesli mi olacak?

Clubhouse’un hızlı yükselişi, podcast ve ses odaklı diğer medya platformlarını da düşününce "Çevrim içi iletişimin geleceği sesli mi olacak?" sorusunu akıllara getiriyor. Öte yandan, pandemi kaynaklı kısıtlamaların arasında heyecan verici bir alternatif olarak görülen Clubhouse'un pandeminin ardından varlığını sürdürüp sürdüremeyeceği ve sektördeki artan rekabetten sağ çıkıp çıkamayacağı tartışılıyor.

Edison Research ve Triton Digital'in mart ayında yayımladığı raporu, ses içeriklerinin tüketiminin tüm zamanların en yüksek seviyesinde olduğunu ortaya koyuyor. Pandemi sonrasında sesli sohbet uygulamalarına rağbet düşecek gibi gözükse de yeni geliştirilen özellikler sayesinde Clubhouse ve rakipleri bir süre daha popülerliğini koruyacak gibi duruyor.