Kalbini attıranların peşinden giden bir iletişimci: Uğur Yüksel

"Benim yaptığım şey, basın ve halkla ilişkilerini yapmaktan öte sanatçının kariyer inşasında onun yanında durmak."
Kalbini attıranların peşinden giden bir iletişimci: Uğur Yüksel

7 Aralık - Türk Eğitim Vakfı - Duende
Türk Eğitim Vakfı ile birlikte

Türk Eğitim Vakfı , eğitimi yarıda kalan gençler adına soruyor: Bu Çanta Kimin?

#BuÇantaKimin? Size #BuÇantaKimin?

Daha fazlasını öğren →

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

Uğur'u keşfetmek. Uğur, "sineması olmayan bir kasabaydı" dediği Nazilli'de doğmuş ve 17 yaşına kadar orada yaşamış. Sinemada izlediği ilk filmi hatırlamıyor ama Anayurt Oteli'nin hafızasındaki ilk film olduğunu söylüyor. Nazilli'de çekilen film için tüm mahallenin kasabada seks filmleri gösterilen sinemada bir araya geldiğini hatırlıyor: "Sinemaya ilk girdiğim andı ve benim için çok büyüleyici bir şeydi. Ne izlediğimi tabii ki anlamadım. Hikâyesi benim anlamamı bekleyen bir şey değildi. Ben de zaten ona bakmıyordum, Nazilli'ye bakıyordum."

"Ne bulursam izliyordum." Uğur 90'ların sonları ve 2000'lerin başını kendisi için bu cümleyle özetliyor. Benim için 2000'lerin tamamı diyebileceğim o dönemi çok iyi tanıyorum. Kendini arayan, kendi kimliğini kabul etmeye çalışan bir gencin sinemayla ilgilendiğini fark etmesi, geleceğinde sinemayla ilgili bir şeyler yapmak istediği konusunda aydınlanmasının müthiş bir dönem olduğunu hatırlıyorum. 

Merak. "Sinema özelinde bir iletişimci olmak var mıydı aklında?" diye soruyorum. Uçan Süpürge Kadın Filmleri Festivali, Gezici Festival ve Ankara Film Festivali derken, başkentin üç büyük festivalinde de çeşitli görevler üstlenmiş, gönüllü çalışmış Uğur. Sinemayla, sanatla ilgili bir şeyler yapmak istediğini bilerek ama ne yapmak istediğini bilmeden: "Şarkıcı olmayı bile düşünmüş olabilirim, zihnimden geçmiş olabilir ama 'Ben bir iletişimci olacağım.' cümlesi asla aklımdan geçmedi. Aslında biraz yol getirdi beni [buraya], merakım getirdi." diyor. Bu bana tanıdık geliyor.

Uğur, "Buradan ne tarafa doğru yürüsek?" sorusunun yanıtını arıyor. | Fotoğraf: Deniz Sabuncu

Çok adım geriden. 2012'nin son günleri, yoksa 2013'ün mü? Ben !f İstanbul Bağımsız Filmler Festivali için gün sayarken, Uğur'la Mars Entertainment'ın Maçka G-mall'daki ofisinde buluşuyoruz. (G-mall artık yok.) O günkü toplantının tarihini belirlediğimiz e-posta; yapacağımız onlarca, belki yüzlerce işbirliğinin ilk adımı oluyor. Onu tanıdıkça; uzmanı olduğu iletişimin, sadece temsil ettiği festival, kurum ve sanatçılara özel olmadığını anlıyorum. Yaptığım işi iyileştirmek, birlikte çalıştığımız durumları güzelleştirmek için benimle de çok iyi iletişim kuruyor Uğur yıllar içinde. Film gösterimlerinde, basın toplantılarında, festivallerde, konserlerde, partilerde bir araya geliyor, gelmeye devam ediyoruz. 

!f ruhu, !f ailesi. "Biraz !f ruhu övelim mi?" diye soruyorum. "Tabii ki." diyor, "Her zaman. Hatta sadece onu konuşalım." Hem bizi bir araya getiren hem de Uğur'un "Benim bütün hikâyemin çok önemli bir parçasını oluşturduğu için ve beni yetiştiren bir okul olduğu için çok ayrı bir yerde duruyor." dediği !f hakkında konuşmaya başlıyoruz. O festival artık yok. Ama !f ruhu dendiğinde, !f'lik film dendiğinde hâlâ ne olduğunu anlayan binler, yüz binler var bu kentte. "Bu bir iletişim başarısı mı?" diye sorduğumda net bir cevap veriyor: "Asla değil. Bir iletişimci olarak, asla değil." !f'in yarattığı özgür dünyanın, bir aradalık hissinin, "başka bir dünya" arzusunun yokluğunu çok hisseden bir izleyicisi, takipçisi olarak !f ruhunu benim gibilerin organik bir şekilde oluşturduğunu biliyorum. Özlüyorum !f'i ve özlediğim her şeyde Serra (Ciliv) ve Pelin (Turgut) kadar, Uğur'un da dâhil olduğu tüm !f ekibinin çok büyük katkısı olduğunu hatırlıyorum. İyi ki varlar.

Uğur ve Emre, Kurtuluş sokaklarında !f ruhuyla kenetleniyor. | Fotoğraf: Deniz Sabuncu

İletişim değil, rehberlik. 2015 yılında Uğur ve Zaferhan'ın (Yumru) kurduğu ZU, Yeşim Ustaoğlu ve !f İstanbul Bağımsız Filmler Festivali'yle başladıkları film, kültür ve sanat iletişimini yıllar içinde birçok festival, kurum, film ve sanatçıyla sürdürdü. Ben de bugüne kadar Duende'de okuduğun satırların bazılarını ZU sayesinde yazdım, Keşif Sineması'nda dinlediğin seslerden bazılarıyla ZU sayesinde bir araya geldim. Uğur bir kişi ya da kurumla çalışmak için karşısındakinin "o filmin yolculuğunun tüm iletişiminin yürütülmesinde bir rehberin olması gerektiğini gören ve görebilecek olan bir vizyona" sahip olmalarının etkili olduğunu söylüyor. Sanatçıların basın ve halkla ilişkilerini yapmaktan öte, kariyer inşalarında yanlarında durmaktan, onlarla yürümekten zevk aldığını söylüyor. "Arada bunu hatırlayıp kendimle gurur duyuyorum." diyor ve ekliyor: "Sevmediğim ya da kalbimi attırmayan hiçbir şeyin yanında olmamışım." İşte tam da işine de yansıyan bu özelliğinden dolayı ben de onunla gurur duyuyorum.

Uğur'la keşfetmek. Uğur 1930'lardan bir filmi "hayatımı değiştiren ve unutamadığım bir keşif." diye benimle paylaşıp yönetmenini konuşmayı önerdiğinde hiç tereddüt etmiyorum. Uğur'un sinema zevkinin !f'in büyük bir parçası olan Keş!f çizgisinden geldiğini biliyorum çünkü. Tıpkı Keşif Sineması ismi gibi... 

Şairler, sanatçılar ve ölüm. Cocteau'yla nasıl tanıştığını sorduğumda, "Genet okuyarak." diyor Uğur: "Genet'yle tanışınca da Cocteau'yla tanışıyorsun aslında." Dönemin kuir yönetmen ve sanatçılarından, Jean Genet ve Jean Cocteau'dan, ikisinin ayrıştığı ve benzeştiği yerlerden konuşuyoruz. "Rönesans insanı" Cocteau'nun The Blood of a Poet (1932), Orpheus (1950) ve The Testament of Orpheus (1960) filmlerinden oluşan üçlemesinde Orfe ve Evridiki'nin hikâyesini kullanması, aklıma ister istemez Céline Sciamma'nın The Portrait of a Lady on Fire'ını getiriyor. "Kuir yönetmenlerin Orfe ve Evridiki mitiyle olan bu saplantısını n'apıcaz?" diye soruyorum. Uğur, "Bütün sanatçılar aslında ölümü merak ediyorlar." diyerek bu durumun kuirlikten çok sanatçı olmakla ilgili olduğunu düşündüğünü söylüyor ve ekliyor: "Cocteau aslında ölümü yenmeye çalışmıyor, ölümü anlamaya çalışıyor."

Diyor ki...

[!f'in] en büyük gücü başka bir şey yapıyor olmasıydı. Biz bu ülkede başka bir şey yapmaya ya da görmeye çok alışık değiliz. Başkaymış gibi olan ya da başka diye tarif ettiklerimizin tam da öyle olmadığını, aslında onun başka bir şeyin şekil değiştirmiş tekrarı olduğunu deneyimlediğinde görüyorsun.  Ama !f gerçekten de [ortaya] olmayan bir şey koydu. Hep "başka bir dünya" arzusu vardı ama dünyanın bir tarifi yoktu. Ama [şunu] biliyorduk: O dünyanın içinde özgür olduğumuzu, kendimiz olduğumuzu.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

NEREDE YAYIMLANDI?

DuendeDuende
∙

BÜLTEN SAYISI

🎬 Keşif Sineması #2.7: Uğur Yüksel

Uğur Yüksel'le iletişim, !f ruhu ve avangart sinema üzerine. | Keşif: Jean Cocteau

07 Ara 2022

Fotoğraf: Deniz Sabuncu

YAZARLAR

Emre Eminoğlu

Emre Eminoğlu

Sinema, kültür, sanat yazarı. 2021’den beri sinema editörlüğünü üstlendiği Aposto başta olmak üzere çeşitli dijital ve basılı yayınlarda sinema yazıları yazmaya, röportajlar yapmaya ve podcast'ler üretmeye devam ediyor. SİYAD ve FIPRESCI üyesi, Golden Globes seçmeni.

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

DuendeDuende
∙

HİKAYE

'Yaşayan Otobiyografi' üçlemesinin düşündürdükleri: Geleceğe dair hayal kurarken bugünün ihtimallerine açık kalmak mümkün mü?

Deborah Levy’nin "Yaşayan Otobiyografi" üçlemesi, bir kadının kendine ait bir hayat kurma çabasını anlatıyor. Bu kitapların eşliğinde, eski düzenin artık bize uymadığı ama yenisinin henüz şekillenmediği dönemleri, geleceğe dair hayallerimizi korurken bugünkü hayatımızı ertelememenin yollarını düşünüyoruz.

Elvan Omay

·

15 Kas 2026

'Yaşayan Otobiyografi' üçlemesinin düşündürdükleri: Geleceğe dair hayal kurarken bugünün ihtimallerine açık kalmak mümkün mü?
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Sinema yazarlarına sorduk: Hangi filmi hafızanızdan silip yeniden ilk kez izlemek isterdiniz?

Hollanda merkezli sinema zinciri Pathé ve Amsterdam merkezli kreatif ajans ACE, "Pathé REWIND" adlı bir deneye imza attı. Amaç, insanların sevdikleri bir filmi hipnozun etkisiyle ilk kez izliyormuş gibi hissedip hissedemeyeceğini görmekti. Biz de bu deneyden yola çıkarak Sinema Yazarları Derneği (SİYAD) üyelerine hangi filmi hafızalarından silip yeniden ilk kez izlemek isteyeceklerini sorduk.

Deniz Aytekin

·

13 Kas 2026

Sinema yazarlarına sorduk: Hangi filmi hafızanızdan silip yeniden ilk kez izlemek isterdiniz?
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Burcu Fikretoğlu ile Orpheus’un izinde, varlıkla yokluk arasında: 'Taşların uykusunu taklit etmek'

Atina’da yer alan National Archaeological Museum, kalıcı koleksiyonunun içinde ilk kez çağdaş bir sanatçının solo sergisine ev sahipliği yapıyor. William Kentridge’in “Imitate the Sleep of Stones” adlı sergisi, Burcu Fikretoğlu küratörlüğünde izleyiciyle buluşuyor. Sergi, sevdiği Eurydice’yi yeniden hayata döndürmek amacıyla yeraltı dünyasına inen müzisyen Orpheus’un antik Yunan mitinden yola çıkıyor. Sergiyi küratörü Burcu Fikretoğlu’ndan dinledik.

Burcu Dimili

·

13 Kas 2026

Burcu Fikretoğlu ile Orpheus’un izinde, varlıkla yokluk arasında: 'Taşların uykusunu taklit etmek'
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Lee Chang-dong'dan 'Possible Love': Direnişe bakmak

Lee Chang-dong’un "Possible Love"ı, 2009’daki Ssangyong Motor grevinden yola çıkarak sınıf çatışmasını, emeği ve başkalarının acılarına bakmanın etik sınırlarını sorguluyor. İşini kaybeden Choi Ho-seok ve eşi Ahn Mi-ok'a odaklanan film, kendi bakışını bu çifti filme çekmek isteyen Lee Ye-ji'nin gözüyle harmanlıyor. Bazı şeyler kamera orada olduğu için gizleniyor, bazıları ise kamera sayesinde ortaya çıkıyor.

Aslı Ildır

·

12 Kas 2026

Lee Chang-dong'dan 'Possible Love': Direnişe bakmak
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Radu Jude: 'Benim sorumluluğum seyirciye değil, sinemaya karşı'

19. yüzyılda yaşamış Fransız bir hizmetçiyi, Rumen göçmen işçileri ve Roberto Rossellini'yi birbirine bağlayan ne olabilir? Radu Jude'ye sorarsanız, pek çok nokta... Yönetmen son filminde, birbirinden uzak görünen bu dünyaları biraraya getirerek ekonomik göçün görünmeyen insani bedellerine odaklanıyor. Viyana Film Festivali’ndeki sohbetimiz sinemadan siyasete, sömürüden iyi niyete, karamsarlıktan gerçekleri olduğu gibi görebilmeye uzandı.

Müge Turan

·

12 Kas 2026

Radu Jude: 'Benim sorumluluğum seyirciye değil, sinemaya karşı'