Küresel risklerde domino etkisi

Dünyanın yakından tanıdığı siyasetçilerin, iş ve bilim insanlarının her yıl bir araya gelerek küresel sorunları tartıştığı Dünya Ekonomik Forumu (WEF), bu yıl pandemi nedeniyle çevrim içi olarak gerçekleştirildi. 2021'de dünyayı bekleyen kısa, orta ve uzun vadeli riskler, Küresel Riskler Raporu'nda yayımlandı. Rapor, Covid-19 salgınının yıkıcı ve çok boyutlu etkilerini, beraberinde getirdiği küresel problemleri ve pandemi sonrası yaşanabilecekleri bir kez daha gözler önüne seriyor.

• Genel çerçeve: Bu yıl on altıncısı yayımlanan Küresel Riskler Raporu’nda başta bulaşıcı hastalıklar olmak üzere önümüzdeki on yılda dünyayı bekleyen büyük riskler sıralandı. Raporda ön plana çıkan başlıklardan biri, pandemi kaynaklı risklerin küresel olarak birbiriyle bağlantılı ve iç içe olması nedeniyle ortaya çıkan çok boyutlu etkileri oldu. Raporda, Covid-19'un insani ve ekonomik maliyetinin büyüklüğünden; salgınla birlikte yoksulluğun, eşitsizliğin ve endişenin ivme kazanmasından ve kolektif koordinasyon ile küresel iş birliği sağlamanın zamanla daha da zorlaşacağından bahsedildi. Uzmanlar ve karar alıcıların önümüzdeki bir yıla ilişkin kaygılarının olasılık ve etki bakımından sıralamasının yanı sıra risklerin gerçekleşme derecelendirilmesi de yapıldı.
   
• Riskler: Raporda etki bakımından sıralanan risklerin başında çevresel riskler yer aldı. Pandemi nedeniyle ülkelerin kendi iç sorunlarına ve kaynaklarını optimize etmeye yönelmesi, iklim krizine karşı alınması konusunda küresel olarak uzlaşılan önlemleri arka plana attı. Bulaşıcı hastalıklar, istihdam krizleri, dijital dünyada eşitsizlik ve gençlerdeki hayal kırıklığı, önümüzdeki iki yıl içinde ortaya çıkabilecek en belirgin ve mevcut riskler olarak kaydedildi. Orta vadede riskler; ekonomik ve teknolojik tehditler, fiyat düzensizliği ve borç krizleri olarak ortaya çıkarken uzun vadede ise temel riskler; kitle imha silahları, devletlerin çöküşü, biyolojik çeşitlilik kaybı ve olumsuz teknolojik ilerlemeler şeklinde sıralandı.
   
• Olasılık düşük, etki büyük: Dünya Ekonomik Forumu Genel Müdürü Saadia Zahidi, 2006'dan bu yana raporda küresel salgın riskinin vurgulandığını ifade etti. Covid-19'un gelişiyle dünya, pek de “oralı olmadığı” salgın riskiyle 2020'de tanışmış oldu. Salgın hastalıklar, yıllardır uzun vadeli küresel riskler kategorisinde yer alırken 2020, dünyaya bazı risklerin gerçekleşme olasılığı düşük olsa da gerçekleştiğinde etkisinin fazlasıyla büyük olabileceğini gösterdi. Pandeminin atlatılmasının ardından hükümetlerin, iş dünyasının ve toplumların ortak akıl ve bilinçle hızlı bir şekilde eşitsizlikleri azaltacak ve dünyayı daha yaşanabilir kılacak iyileştirme politikalarının hayata geçirmesi gerekecek.