Piyasalarda şok etkisi: 200 baz puanlık faiz indirimi

Geçen hafta, piyasalarda tüm gözlerin 21 Ekim’de gerçekleşecek Para Piyasası Kurulu’ndan çıkacak faiz kararında olduğunu belirtmiştik. Ekonomistlerin beklentisi, 50 baz puanlık indirimle politika faizinin %17,50’ye indirilmesi yönündeydi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ise beklentilerin oldukça üstünde bir kararla politika faizini 200 baz puan indirerek %16’ya çekti. Kararın ardından dolar/TL kuru, %9,48 ile tüm zamanların rekorunu kırarken hafta sonu boyunca 9,75’e kadar yükseldi.

Kritik nokta: TÜİK’in verilerine göre, Türkiye’de enflasyon ağustos ayında %19,58 oranında gerçekleşti. Dolayısıyla, son faiz indiriminin ardından enflasyon ile politika faizi arasındaki makas, 3,58 puana çıktı.

Enflasyon pahasına büyüme

Normal şartlarda %20'ye dayanmış bir enflasyon, yükselen risk primi ve zayıflayan TL; TCMB'ye faiz indirimi için alan bırakmamıştı, ancak yetkililer, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Faiz neden, enflasyon sonuçtur,” görüşüne paralel olarak “enflasyon pahasına büyümeyi” tercih etti.

TCMB'nin hedefi; kuru ve enflasyonu tamamen göz ardı ederek faiz indirimi yoluyla ekonomiyi canlandırmayı ve büyüme rakamlarını yükseltmek. PPK metninde, enflasyonu %5’e düşürme hedefi yinelense de ekonomistler, asıl önceliğin kredi faiz oranlarında ciddi düşüşler sağlayarak üretimi canlandırmak olduğunu ifade ediyor.

İTO Başkanı Şekib Avdagiç

BBC Türkçe’ye faiz kararını değerlendiren Prof. Dr. Selva Demiralp, düşük faizin “diğer bütün değişkenler sabit kaldığında” ekonomi üzerinde genişletici etki yapacağını belirtiyor. Bu değişkenlerden birinin “merkez bankasının kredibilitesi” olduğunu belirten Demiralp, TCMB’nin kredibilitesinin düştüğü bir ortamda, faiz indiriminin kâğıt üzerinde bir genişleme adımı olsa da pratikte ekonomik maliyetleri artıracağı için ekonomiyi daraltacağını söylüyor.

Önden yüklemeli indirim

TCMB’nin PPK metninde, “Politika faizinde aşağı yönlü düzeltme için yıl sonuna kadar sınırlı bir alan kaldı,” açıklamasında bulunması, yılın son 2 ayında faiz indirimi hamlelerinin durdurulacağı veya azaltılacağı şeklinde yorumlanıyor. Uzmanlar ve uluslararası kuruluşlar, TCMB’nin ekim ayında 200 baz puanla “önden yüklemeli indirim” yaptığını belirtirken yıl sonu faiz beklentilerini %15 bandında tutuyor.

“Karar metninde yüklü faiz indirimi sonrası ilave indirimler için yıl sonuna kadar sınırlı bir alan kaldığının belirtilmesi yılın son iki toplantısında toplam 50-100 baz puan aralığında daha indirim olabileceğini düşündürüyor.” - AA Finans Analisti ve Ekonomist Haluk Bürümcekçi

“Merkez Bankası'nın eylül toplantısından sonra önemli bir belirsizlik olmuştu. Son kararla %16 seviyesine gelip bunun da gelinebilecek dip seviyeye yakın bir seviye olduğu ifade edilmiş. Yani sene sonuna kadar daha fazla bir faiz indirimi beklentisi yaratmak istememişler. İndirime kapıyı kapatmamışlar ama kullandıkları ifade, bana bir daha faiz indirimi olmayabilir izlenimi verdi.” - İş Portföy Genel Müdür Yardımcısı