Ruhumuzu kışa hazırlamak: İnsan da karasuyunu bırakır

Yavaş yavaş yapılan kış hazırlıkları, o hazırlıkları usulca bekleme hâli, insan ruhsallığını kıvamlandırıyor. Hayatın asıl lezzetini de belki bu oluşturuyor. Kara suyunu bırakabilen sebze yemeğe tat katıyor. Kara suyunu bırakabilen insan da yaşama kendi özünden bir tat bırakıyor.
Ruhumuzu kışa hazırlamak: İnsan da karasuyunu bırakır

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

Bazı sebzeleri ya da bakliyatları pişirmeden önce bir taşım kaynatmanız gerekir, acı suyunu ya da kara suyunu bıraksınlar diye. “Kara suyunu bırakmak” acılı ve tortulu tarafını geride bırakmak anlamında kullanılır. Acı suyla yüzeydeki burukluk, kara suyla derindeki tortu kast edilir daha çok.

“Kara su” genellikle rengi koyu, suyu bulanık sebzeler için kullanılır. Örneğin zeytin salamura edilmeden önce acı suyu çıkarılır ki,hem acısını ardında bırakmış olsun hem de tadı belirginleşsin. Veya patlıcan tuzlu suda bekletilir ki acı kara suyundan kurtulsun.

  • Sebzenin olur da insanın olmaz mı böyle suları?  Hem de nasıl olur. Hatta insanın nesi meşhurdur diye sorsak, “kara suyu” diye yanıt veririm. 

İnsanın acı suyu, gündelik telaşta hemen yüzeye çıkan kırgınlıklar, küçük öfkeler, ani tepkiler olabilir. Bir taşım kaynamakla geçer, biraz sabırla diner. Günlük hayatın gürültüsünde sık sık açığa çıkan ama kolayca bırakılabilen bir hâldir bu.

Kara su ise çok daha derinlerde yer bulur kendisine. Yıllar boyunca taşınmış yas, içine gömülmüş öfke, suskunlukla kemikleşmiş pişmanlıklar, suçluluklar, esirgenen sevgiler, yarım kalmış vedalar… Kendine inşa ettiğin kabuklar, sonra kurtulmaya çalıştığın kabuklar, içinde kırılan kabuklar, içine batan kabuklar, sertleşen kabuklar, bir türlü sertleşemeyen kabuklar hepsi kara suya karalık taşır. 

Hemen çıkmaz insanın kara suyu; bazen günlerce, haftalarca, yıllarca beklemek/bekletmek gerekir ki tortulaşsın, ağırlaşsın, salsın kendisini. İnsanın ruhunu bulanıklaştıran, yaşamın tadını bastıran o derin birikimdir kara su. Her şeye siner acısı. Kara suyu bırakmak, yüzleşmeyi, sancıyı ve sabrı göğüslemekten geçer.

Acı suyunu bırakan insan yumuşar, esner, rahatlar. Kara suyunu bırakan insan ise dönüşür. Çünkü acı su daha çok günü hafifletirken kara sudan arınmak ise hayatın yönünü değiştirme gücüne sahiptir. Acı süzülüp güce dönüşür, zehir arınıp şifaya evrilir.

Psikolojiden biliriz; duygular bastırıldıkça katılaşır, kendini başka biçimlerde ve daha güçlü şekilde göstermeye başlar. Oysa bırakıldığında, yani acının içinden sabırla geçildiğinde, bir dönüşüm başlar. Kara suyun çıkışı acı vericidir; kimi zaman gözyaşıyla, kimi zaman sessiz bir kabullenişle olur. Beklemeye, sabretmeye tahammül etmek belki zordur ama sonrasında, insanın ruhsallığından akan o ağır suyun ardından bir berraklık, hafiflik, özgürleşme hissi gelir.

Kara suyunu bırakmak kolay değil çünkü çoğu kez o acıya, tortuya tutunabilir insan. Çünkü alıştığımız yük, hayatımızın, benliğimizin bir parçası gibi gelir. Onsuz kim olacağımızı bilemeyiz. İşte tam da bu yüzden, kara suyunu bırakmak bir özgürleşme eylemidir. Ondan arındığında, insan daha esnek olur. Daha yumuşak. Daha akışkan. Kendi sesini daha sahici biçimde duyabilir.

Bırakılan kara su insana yeni bir güç kazandırır. Bu güç, sertlikten doğmaz. Aksine, kırılganlığın içinden filizlenen, kendini tanımış, kabul etmiş, fazlalığını bırakmış bir güçtür bu. Dönüşüm tam da burada başlar.

Dönüşüm demişken…

Son yaz günleri şimdilerde ya da sonbaharın ilk günleri mi demeli? Hem doğada hem de evlerde yavaş yavaş kışa hazırlık başladı bile. Kışa hazırlanmanın ciddiyet gerektirmesini oldum olası sevmişimdir. Doğaya yakın yerlerde yaşadığınızda mevsimin döngülerini çok net görebiliyor, ışığın kırılmalarını, suyun ve havanın değişimlerini, rüzgarın melodik farklılıklarını bariz bir şekilde duyumsayabiliyorsunuz. Bu da insana bir bütünün parçası olma hâlini hissettiriyor, bu bütünlüklü hâl de müthiş bir canlılık duygusu veriyor. 

Çoğu evde yaz mevsimini kavanozlara, bez torbalara saklama hazırlıkları başladı bile. Salçalar, domates sosları, turşular, tarhanalar… (Evet bunları yapan insanlar hâlâ ve iyi ki varlar.) Bağ bozumu henüz sona erdi; şaraplar, sirkeler fıçılara yerleşti. Tüm bu yapılanların emek, zaman ve sabır içermesinden çok etkileniyorum. Bu hız ve dürtüsellik çağında bekleyerek, beklemeye tahammül ederek yapılan her şeyin çok kıymetli olduğuna inanıyorum. Çünkü sabırla olgunlaşan şey, zamanın bilge ruhunu da içinde taşıyor. 

  • Bu çağ yangınında insanın en çok ihtiyaç duyduğu şeyin zamanı tüketmek değil, zamanın içinde genişlemeye izin vermek olduğunu düşünüyorum. Zamanın dışına çıkarak onu yakalamak değil de, zamanla bir olmak… 

Şarabın mayalanması için tortusunu da bırakabilmesi gerekiyor, sonrasında zamana güvenebilmesi… İnsanın mayalanması da kendi tortusuyla kurduğu ilişkiden ve o tortudan ayrışabilme cesaretinden geçiyor. Kendi hafriyatını kabullenip onu uygun yerlere dökebilmesinden… Şarabın mayalanmasından, turşunun fermente olsun diye bekletilmesinden insanın kara suyunu bırakması adına öğrenecek çok şey var. 

Tıpkı kış için yapılan hazırlıkların sabırla mayalanması gibi, insanın içsel dönüşümü de zaman zaman karanlıklarda beklemekten geçiyor. Yaşadığımız çağ insanı ısrarla hıza ve hızlı tüketime yöneltse de yavaşlamak varoluşumuzu kendi ritmine geri çekiyor. Bu da insana özünü, hakikatini hatırlatıyor. Çünkü Milan Kundera’nın dediği hız unutturur, yavaşlık hatırlatır. O ısrarla arayıp bulmaya çalıştığımız mutluluk da huzur da oralarda bir yerlerde yer alır işte. 

Yavaş yavaş yapılan kış hazırlıkları, o hazırlıkları usulca bekleme hâli, insan ruhsallığını kıvamlandırıyor. Hayatın asıl lezzetini de belki bu oluşturuyor. Kara suyunu bırakabilen sebze yemeğe tat katıyor. Kara suyunu bırakabilen insan da yaşama kendi özünden bir tat bırakıyor.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

İLGİLİ BAŞLIKLAR

YAZARLAR

Tuğçe Isıyel

Tuğçe Isıyel

Tuğçe Isıyel, 1986 yılında İstanbul’da doğmuştur. Klinik psikolog, psikoterapist olarak çalışmakta, kurucusu olduğu Polente Psikoloji’de yetişkin ve çiftlerle psikoterapi çalışmalarını sürdürmektedir. “Psikanalitik Edebiyat Okumaları”, "Ekopsikolojik Edebiyat Okumaları", "Kitap Eczanesi" isimli atölye çalışmalarını yürüten Isıyel, çeşitli dergilerdeki inceleme, deneme, eleştirilerinin yanı sıra Everest Yayınları'ndan çıkan "Ya Hiç Karşılaşmasaydık" ve 2023 Vedat Günyol Jüri Özel Ödüllü "Parçalı Bulutlu", "Benim Yüzümden" kitaplarının da yazarı.

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

İLGİLİ OKUMALAR

AngstAngst
∙

HİKAYE

Batık maliyet yanılgısı: Bir sınavdan mı geçiyoruz, yoksa yanlış yolda mıyız?

Çok emek verdiğimiz bir yoldan dönmek, geçmişimize ve hayallerimize ihanet gibi gelebiliyor. Seth Godin’in Dip ve Annie Duke’un Quit kitaplarından hareketle, değişen koşullarda hangi mücadeleyi sürdüreceğimize nasıl karar verdiğimizi ve geçmişte gösterdiğimiz sabrın bizi bugün nasıl bir çıkmaza sokabildiğini düşünüyoruz.

Cem Arıdağ

·

15 Kas 2026

Batık maliyet yanılgısı: Bir sınavdan mı geçiyoruz, yoksa yanlış yolda mıyız?
AngstAngst
∙

HİKAYE

COP31’in ötesinde başka bir iklim siyaseti: Halkların İklim Zirvesi'nin gündeminde ne var?

Antalya'da COP31'e paralel düzenlenen Halkların İklim Zirvesi, iklim adaleti, fosil yakıtlardan çıkış, emek mücadelesi ve savaş karşıtlığını gündemine taşıdı. Zirvenin uluslararası ilişkiler gönüllüsü Çiğdem Özbaş'la dokuz aylık hazırlık sürecini, gönüllülerle kurulan dayanışma ağını, resmî zirveye yönelik eleştirilerini ve iklim hareketinin geleceğini konuştuk.

Alev Karakartal

·

15 Kas 2026

COP31’in ötesinde başka bir iklim siyaseti: Halkların İklim Zirvesi'nin gündeminde ne var?
AngstAngst
∙

HİKAYE

Seralar, saraylar ve sazlıklar: COP31 alanında EXPO’dan önce kim yaşardı?

Gıda güvenliğini yalnızca bir sonraki krize yetecek kadar ürün depolamakla sağlayamayız. Bir sonraki krizden sonra da iyi ve sağlıklı gıda üretebilme kapasitesinin kurulması gerekir. Bunun için de tohuma, suya, sağlıklı toprağa, biyoçeşitliliğe ve üretimi sürdürebilecek çiftçilere ihtiyacımız var. Antalya'nın, özellikle de bugün COP31'in düzenlendiği EXPO binasının üzerinde kurulduğu toprakların son kırk yılı bize bu konuda çok şey anlatıyor. Seraların, sarayların ve sazlıkların tarihi, birbirinden bağımsız üç hikaye değil. Aynı coğrafyanın farklı ekonomik ve toplumsal önceliklerle yeniden şekillendirilmesinin tarihi.

Zafer Yenal

·

13 Kas 2026

Seralar, saraylar ve sazlıklar: COP31 alanında EXPO’dan önce kim yaşardı?
AngstAngst
∙

HİKAYE

COP31 Liderler Zirvesi'nden mesajlar: 'Fosil yakıtlara bağımlılık, bir güvenlik sorununa dönüştü'

COP31 kapsamında Antalya’da biraraya gelen liderler, iklim krizine karşı daha hızlı ve somut adımlar atılması gerektiğinde birleşti. Ancak fosil yakıtlardan çıkış, iklim finansmanının paylaşımı ve enerji güvenliği konularında farklı öncelikler öne çıktı. BM Genel Sekreteri Guterres fosil yakıtlara karşı sert mesajlar verirken, Lula iklim gündeminin savaşlar ve ticaret gerilimlerinin gölgesinde kalmasını eleştirdi. Zirve, iklim eyleminin aciliyeti kadar siyasi uzlaşmanın zorluklarını da ortaya koydu.

Pelin Cengiz

·

13 Kas 2026

COP31 Liderler Zirvesi'nden mesajlar: 'Fosil yakıtlara bağımlılık, bir güvenlik sorununa dönüştü'
AngstAngst
∙

HİKAYE

Fosil yakıtlardan iklim finansmanına: COP31’in gündeminde neler var?

COP31 iklim zirvesinde Antalya'da biraraya gelecek ülkeler, fosil yakıtlardan çıkış, kritik mineraller, karbon piyasaları, iklim finansmanı ve doğal kaynakların korunması gibi başlıklarda müzakereler yürütecek. Zirvenin temel sorusu yeşil dönüşümün maliyetini kimin üstleneceği ve ekonomik kazançların kimlere ulaşacağı olacak. Müzakereler geleceğin ekonomik düzeninde ülkelerin nasıl konumlanacağını da gösterecek.

Pelin Cengiz

·

08 Kas 2026

Fosil yakıtlardan iklim finansmanına: COP31’in gündeminde neler var?