Sanayi üretiminde tempo düşük


Yatırım Finansman 'da YF Yüzyüze ile görüntülü görüşme yaparak kolayca hesabınızı açabilir ve sermaye piyasalarında anında işlem yapmaya başlayabilirsiniz.
Daha fazlasını öğren →
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) nisan ayına ilişkin sanayi üretim endeksi veri setini yayımladı. Endeks aylık bazda %0,9 gerilerken yıllık düşüş %1,2 oldu.
Detaylarda neler var?
Sanayi üretimi nisan ayında takvim etkisinden arındırılmış bazda %1,2 daralarak, “daralmama” beklentilerinden daha kötü bir performans gösterdi. Aylık bazda daralma %0,9 olurken kümülatif akışta üç aylık daralma %2,9’a ulaştı.
Verinin detaylarında önceki aya kıyasla büyük bir değişim ya da dalgalanma göze çarpmıyor. Ana sektörlerde imalat sanayiinde aylık bazda %1,0’lik daralma manşet veriyi belirleyen kalem olmuş durumda. Mal gruplarında, yine aylık bazda büyüme gösteren tek kalem ise enerji. Bu alandaki büyüme ise %0,3 ile sınırlı. Ara malı üretiminde daralma %0,6 olurken, dayanıklı tüketim malı ve sermaye malı kalemlerindeki aylık daralma sırasıyla %4,5 ve %0,7 seviyesinde gerçekleşti. Sanayi grubunda teknoloji sınıflandırması listesinde ise katma değerindeki yükseklik sebebiyle ihracat alanında en çok önem verilen yüksek teknoloji grubunun %15,5 gibi sert bir daralma yaşaması dikkat çekici ve olumsuz.
Yıllık verilerde ise madencilik grubunun %12,2 daralma ile kötü performansı devam ediyor. İmalat sanayiinde ise yıllık büyüme %0,0 ile sabit.
İthalat hacminin en önemli kısmını oluşturan ara malı üretimindeki yıllık %6,2’lik daralma listedeki en olumsuz görünümlerden biri olarak kabul edilebilir. Mal gruplarında dayanıklı tüketim malları ile bir süredir iyi performans gösteren sermaye mallarında yıllık büyüme oranları sırasıyla %4,0 ve %17,7 seviyesinde bulunuyor. Sermaye malları grubundaki yıllık büyüme oranı önceki ay %29,6 seviyesindeydi.
Geçtiğimiz ay, aylık %18,7 ve yıllık %47,4 gibi güçlü büyüme kaydeden yüksek teknoloji grubunda ise veriyle birlikte yıllık büyüme değeri-%1,9’a gerilemiş durumda. Teknoloji sınıflamasına göre yıllık bazda büyüyen tek kalem %9,9 ile orta-yüksek teknoloji grubu oldu.
Verinin detaylarında kimya, plastik, ana metal ve makine-teçhizat kalemlerindeki ivme kaybı büyüme trendi için olumsuz. Olumlu yanda ise, talep dinamiklerinin de destekleri ile otomotiv ile enerji gruplarında güçlü ivmenin devam etmesi vurgulanabilir.
Bu noktada, nisan verisinde, iki işgününün bayram sebebiyle eksik olduğunu da bir kenara not etmekte fayda var.
Ne anlama geliyor?
Yılın ilk çeyreğinde %4,0 ile piyasa beklentilerinin hafif üzerinde büyüyen ülkemiz ekonomisinde, sanayi üretimi verilerinin ivmeyi sınırlandırdığı görülüyor. Bunun yanında, büyüme kompozisyonunda tüketim harcamalarının verdiği destek, bu sınırlandırıcı etkiyi yavaşlatıyor.
Ekonomi yönetiminin değişimi eşliğinde ithalat hacmini sınırlandırabilmek adına tüketim harcamalarına yönelik gelebilecek ilave tedbirler bu anlamda büyük önem taşıyor ve sanayi üretiminin büyüme dinamiği içindeki desteğinin önemini artırıyor.
Öncü verilerdeki güçlü seyir imalat sanayiinde topyekun bir yön değişimi olduğuna işaret etmese de kredi koşullarındaki belirsizlik yatırım iştahının düşük kalmasına yol açıyor. PMI endeksi eşik değerin üzerinde seyrediyor ve reel kesim güven endeksi geçtiğimiz yılın son çeyreğinden bu yana artış trendinde. Finansman koşullarının yeniden şekillendirilmesi ve belirsizliklerin azalması, yatırım ortamını orta vadede desteklemeye başlayacaktır. Bu noktada, yeni ekonomi yönetiminin atacağı adımlar yakından izlenecek.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nda devir teslim töreni yapıldı. Yeni başkan Gaye Erkan’ın ilk mesajları ve atacağı adımlar piyasa tarafından merakla bekleniyor.
12 Haz 2023

YAZARLAR

EXANTE
Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ OKUMALAR
Bu hafta veri akışının yanı sıra merkez bankalarının toplantı tutanakları da yakından izlenecek. Yurt içinde Eylül ayı enflasyonu, Hazine nakit dengesi ve sanayi üretimi öne çıkarken, yurt dışında ABD ISM hizmet PMI, Fed ve ECB toplantı tutanakları, Almanya sanayi üretimi ve Michigan tüketici güven endeksi ön planda.
05 Eki 2026

İçeride sermaye piyasalarında yaşanan kayıpların servet etkisi ve iç talep üzerindeki olası sonuçları tartışılırken, dışarıda tahvil faizlerindeki yükseliş finansal sistem açısından daha geniş bir risk alanı yaratıyor. Altın, konut ve faiz getirileriyle son yıllarda büyüyen hanehalkı serveti, fon kaynaklı kayıpların makroekonomik etkisini kısmen sınırlayabilir. Küresel tarafta ise yüksek kamu borcu, güçlü talep ve uzun vadeli faizler yılın son çeyreğinde piyasaların yönünü belirleyecek temel başlıklar olmaya devam edecek.

Fon piyasasında yaşanan son gelişmeler, finansal denetimin yanında kurumların niteliği ve karar alma süreçleri üzerine de yeniden düşünmeyi gerektiriyor. Liyakat, şeffaflık ve kurumsal kapasite zayıfladığında sorunlar zaman içinde birikiyor ve sistemin hata üretme ihtimali artıyor. Son yaşananlar da örgütlü vasatlık kavramının ekonomi ve kurumlar açısından ne ifade ettiğini tartışmak için önemli bir örnek sunuyor.

Çok boyutlu bir sarsıntıya borsa manipülasyonu sermaye piyasası araçları, TEFAS fonları ve manipülatif hisse hareketleriyle yapıldı. Skandalın merkezindeki portföy yönetim şirketleri halka açıklık oranı ve işlem hacmi sığ hisselerde karşılıklı işlemlerle yapay fiyat oluşturdu. SPK’nın 28 Ağustos kararları sonrası likidite sıkışıklığı yaşandı, yatırımcılar parasını çekmek isteyince fonlar temerrüde düştü. Krizin borsa boyutunu uzmanlara sorduk.

Cumhurbaşkanı Erdoğan başkanlığında fonların tasfiyesine ilişkin yapılan toplantıda, tasfiyesine karar verilen yatırım fonları için bir Fon Koordinasyon Kurulu oluşturulması kararı alındı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) da fonların malvarlığı ve likidite durumuna göre hak sahipliği mutabakatı tamamlanan yatırımcılara ödeme yapılmasına ilişkin yol haritasını sundu. Peki bu tasfiye süreci için ne tür senaryolar ön plana çıkıyor?



