Savaş belirsizliğinden ateşkes belirsizliğine

Ortadoğu’da savaş, son derece kritik bir eşikten dönerek ateşkese yöneldi. Savaşın yarattığı sis ve belirsizlik ortamı, bu kez ateşkesin getirdiği yeni bir belirsizlikle yer değiştirmiş durumda. Elbette mevcut tablo, savaşa kıyasla çok daha olumlu ve risklerin görece azaldığı bir sürece işaret ediyor. Ancak İran merkezli bu savaşın dünyayı getirdiği noktanın, geri döndürülemez bazı değişimleri beraberinde getirdiğini kabul etmek gerekiyor.

Öncelikle, ilan edilen ateşkesin iki haftalık olması, sürecin geçici niteliğini açıkça ortaya koyuyor. Bugünden itibaren geriye sayımın başladığı bir döneme giriyoruz. Yaklaşık dört ay önce Financial Times’ta yayımlanan bir analizde, Ortadoğu’da 1989–2020 yılları arasında yapılan yaklaşık 400 ateşkes anlaşmasının yarısının başarısız olduğu belirtiliyordu. Bu anlaşmaların yalnızca yaklaşık %35–40’ının başarılı olduğu, %30’lar civarında bir kesimin başarısızlıkla sonuçlandığı ve kalan kısmın ise belirsiz ya da sonuçlanmamış kategorisinde yer aldığı ifade ediliyor. Daha çarpıcı olan ise, taraflardan birinin İsrail olduğu ateşkeslerde başarı oranının %30’un altına düşmesi. Bu veriler, Ortadoğu’daki ateşkeslerin kalıcılığı konusunda temkinli olunması gerektiğini açıkça gösteriyor. Elbette en büyük temennimiz, bu kez başarılı örnekler arasında yer alacak bir sürecin yaşanmasıdır.