Simülasyon çağında gerçeğin peşine düşmek: 'Shakespeare, Shakspere mi?'

Ege Maltepe’nin "Shakespeare Shakspere mi?" oyunu, bir yandan edebiyat tarihinin en hararetli tartışmalarından birini yeniden açıyor, bir yandan da yapay zeka ve simülasyon çağında insani olan üzerine düşünmeye çağırıyor. 29 Mayıs'taki Londra temsilinden önce Ege Maltepe ile gerçeklik duygumuzdan sanatın endüstrileşmesine ve yapay zeka çağında “bilgi” kavramının ne anlama geldiğine uzanan bir sohbete oturduk.
Simülasyon çağında gerçeğin peşine düşmek: 'Shakespeare, Shakspere mi?'

Yaklaşık 2.500 yıl önce, Atina’da Devlet’i kaleme alan Platon, yedinci bölümde hocası Sokrates’in ağzından bir hikaye anlatır. Felsefe tarihinin en meşhur imgelerinden biri hâline gelen bu hikayeyi bugün “mağara alegorisi” olarak biliyoruz.

Aradan yaklaşık 2.400 yıl geçtikten sonra, 1980’lerin başında, Fransız sosyolog ve filozof Jean Baudrillard (1929-2007) Simulacres et Simulation’u yazdı. Medyayı, tüketim toplumunu ve göstergelerin gerçeklikle ilişkisini sorgulayan Baudrillard’ın tezi hayli sertti: Platon’un mağarasından çıkmak artık mümkün değildi, çünkü “dışarısı” dediğimiz şey çoktan ortadan kalkmıştı. 

Hoş geldin! Aposto Premium üyelerine özel bu içeriği okumak için Premium üye olabilir ya da Premium hesabına giriş yapabilirsin.

Aposto Premium
Ayda

  • Aposto'nun tüm arşivine ve güncel yayınlara sınırsız erişim.
  • Yükselen endüstrilerden gelişme ve içgörüleri aktaran, entelektüel dünyanı besleyecek Premium üyelere özel makale ve bültenler.
  • Gündemdeki gelişmeleri küresel bir perspektifle aktaran analizler.
  • Aposto Radyo için hazırladığımız podcast ve sesli belgesellere websitemiz ve mobil uygulamamızdan erişim imkanı.
Aposto Premium üyesi misin? Giriş yap
demet
Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

YAZARLAR

Çiğdem Öztabak

Teknoloji ve kültür yazarı, serbest gazeteci. New York'da yaşıyor.

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

OKUMAYA DEVAM EDİN

QuandoQuando

HİKAYE

Kurumların yeni kör noktası: Şirketler ve çalışanlar ayrı AI araçları kullanıyor

Bugün artık pek çok şirket, verilerinin kontrollü bir ortamda kalması için çalışanlarına kurumsal bir yapay zeka hesabı sağlıyor. Fakat çalışanlar, bir sunum hazırlarken ChatGPT'yi, toplantı notlarını toparlarken Claude'u ya da raporlardaki verileri görselleştirirken Gemini’ı kullanmayı tercih edebiliyor. Daha pratik bulunduğu için kişisel bir hesap üzerinden yapay zekaya yüklenen bir dosya, şirket içi finansal veriler ya da müşteri bilgilerini içeriyorsa bir anda şirketin en büyük kör noktalarından birine dönüşebiliyor.

Doğa Yurduneri

·

06 Eyl 2026

Kurumların yeni kör noktası: Şirketler ve çalışanlar ayrı AI araçları kullanıyor
QuandoQuando

HİKAYE

Hype döngüsünün ötesi: AR’ın geleceği gösterişte değil, faydada olabilir mi?

Artırılmış gerçeklik (AR), tüketici pazarında hâlâ kitlesel olarak benimsenmenin yollarını ararken teknolojinin asıl etkisi çok daha kritik kullanım alanlarında ortaya çıkıyor. Duygu Daniels, itfaiyecilerin görüş mesafelerinin sıfıra düştüğü ortamlarda yollarını bulmalarına yardımcı olan AR teknolojileri geliştiren Ömer Hacıömeroğlu ile AR’ın bugünkü kullanım alanlarını, yapay zekayla kesişimini ve geleceğini konuştu.

Duygu Daniels

·

04 Eyl 2026

Hype döngüsünün ötesi: AR’ın geleceği gösterişte değil, faydada olabilir mi?
QuandoQuando

HİKAYE

Siyasi iletişimi hacklemek: Sentetik vatandaş çağında kamuoyu nasıl oluşur?

Güney Kaliforniya’da bir hava kalitesi düzenlemesi, oylama öncesinde kuruma yağan on binlerce muhalefet e-postasının ardından reddedildi; sonradan bu mesajların en az 20 bininin "yapay zeka destekli taban savunuculuğu grubu" CiviClick üzerinden üretildiği ve bazı kimliklerin rızasız kullanıldığı ortaya çıktı. Yapay zeka, kamusal katılım için gereken zaman ve emeği neredeyse sıfıra indirirken sahte kamuoyu üretmeyi de çok daha ucuz ve ikna edici hâle getiriyor. Peki gerçek bir toplumsal tepkiyle sentetik kamuoyunu nasıl ayırt edeceğiz?

Ümit Alan

·

04 Eyl 2026

Siyasi iletişimi hacklemek: Sentetik vatandaş çağında kamuoyu nasıl oluşur?
QuandoQuando

HİKAYE

Posta güvercinine dönüş: Teknolojinin geleceği ekransız giyilebilir cihazlarda mı?

Ekran yorgunluğunun zirveye ulaşması ve minimalizmin bir statü göstergesi hâline gelmesi, giyilebilir cihaz alanında yeni bir ürün kategorisinin doğmasına yol açıyor. Bir zamanlar lüks, teknolojiye daha fazla erişebilmek anlamına gelirken bugün bunun antitezi, bir ayrıcalığa dönüşüyor: Teknolojiye sahip olmak ama ona bakmak zorunda olmamak.

Doğa Yurduneri

·

02 Eyl 2026

Posta güvercinine dönüş: Teknolojinin geleceği ekransız giyilebilir cihazlarda mı?
QuandoQuando

HİKAYE

Apple yapay zekayı buluttan Mac’e taşıyor: AI’ın yeni adresi kişisel bilgisayarlar mı?

OpenAI’ın ChatGPT’yi kullanıma sunmasıyla fitili ateşlenen yapay zeka patlaması, bugüne dek hep pahalı çiplerle dolu devasa veri merkezleri etrafında büyüdü. Apple’ın yakın zamanda yaptığı duyuru ise yapay zekanın yeni adresinin kişisel bilgisayarlar olabileceğini ortaya koydu.

Doğa Yurduneri

·

30 Ağu 2026

Apple yapay zekayı buluttan Mac’e taşıyor: AI’ın yeni adresi kişisel bilgisayarlar mı?