'Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı'nda neler var?

Paretoİş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.
24 Nisan'da İstanbul'da düzenlenen Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı'nda konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, jeopolitik gerilimlerin arttığı bir dönemde yatırımcıların yön arayışına girdiği küresel finans ortamında "Türkiye'yi küresel bir cazibe merkezi" hâline getirmeyi hedefleyen “Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı”nın ayrıntılarını açıkladı.
"Türkiye'yi küresel bir cazibe merkezi hâline getirmekte kararlıyız. Yakında Meclisimize sunacağımız kapsamlı düzenlemeyle ülkemizin çekim gücünü çok daha ileri taşıyacağız" sözleriyle duyurulan program, İstanbul Finans Merkezi’ni küresel ölçekte daha cazip kılmak için mevcut vergi avantajlarını genişletiyor.
- Ayrıca: Küresel şirketlerin bölgesel yönetim merkezlerini Türkiye'ye taşımaları için teşvikler, ihracatçıya kurumlar vergisi indirimi ve Türkiye’ye yerleşimi teşvik eden düzenlemeleri de içeriyor.
Bir adım geriden: İFM Genel Müdürü Ahmet İhsan Erdem, yakın zamanda verdiği bir röportajda 40'ın üzerinde firmayla görüşmeler yaptıklarını söylerken, Uzakdoğu bölgesinden (Malezya, Japonya, Singapur, Güney Kore, Hong Kong) yoğun ilgi gördüklerini ve yakın temas hâlinde olduklarını belirtmiş ve "Bölge ülkelerinden ilgili bakanlık ve parlamento üyeleri seviyesinde görüşüyor ve işbirliği potansiyellerini değerlendiriyoruz" demişti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da “Erken ya da ara seçim yok, Türkiye’yi çokuluslu şirketler için yönetim merkezi hâline getirmeye çalışıyoruz. Türkiye'nin uluslararası yatırımcıların gelecek planlamalarında bir istikrar adası olarak, bir güvenli liman olarak öne çıktığını görmekten büyük memnuniyet duyuyoruz” açıklamasıyla programın ipuçlarını vermişti.
İstanbul Finans Merkezi ve vergi teşvikleri
Erdoğan, program kapsamında İstanbul Finans Merkezi’ni (İFM) küresel ölçekte daha cazip kılmak için mevcut vergi avantajlarının genişletileceğini duyurdu. Buna göre:
- İFM’de yapılan transit ticaret ve yurt dışı mal alım‑satım aracılık faaliyetlerinden elde edilen kazançlarda vergi indirimi yüzde 50’den yüzde 100’e çıkarılıyor; bu kazançlardan kurumlar vergisi alınmayacak.
- İFM dışındaki transit ticaret faaliyetlerinde kazançların yüzde 95’i vergi dışı bırakılacak.
- Küresel şirketlerin bölgesel yönetim merkezlerini Türkiye’ye taşımaları teşvik edilecek; gelecek 20 yıl boyunca İFM içinde elde edilen kazançların tamamı, İFM dışındaki belirli kazançların ise yüzde 95’i kurum kazancından indirilebilecek.
- Bu merkezlerdeki nitelikli çalışanlara da belli şartlarda ücret istisnası öngörülüyor.
Bilgi notu: 2009’da “İstanbul Uluslararası Finans Merkezi Stratejisi ve Eylem Planı” kapsamında resmiyet kazanan İFM'nin temeli 2016'da atılmış; 17 Nisan 2023'te ise resmî açılış töreni yapılmıştı. "Yaklaşık 100 bin kişinin çalışabileceği bir merkez" olarak tanımlanan Ataşehir'deki İFM'nin yatırım değeri 65 milyar lirayı bulmuştu. Ancak açılışı sırasında Merkez Bankası ve bazı düzenleyici kurumlar dışında neredeyse yarısının boş olduğu bildirilmişti.
'Tek Durak Büro' uygulaması
Türkiye’de yatırımcı şikayetlerinin başında yıllardır iki başlık geliyor: Öngörülemez mevzuat değişiklikleri ve parçalı bürokrasi. Program kapsamında duyurulan “Tek Durak Büro” uygulaması, klasik yatırım ofisi mantığını daha ileri taşıyarak şirket kuruluşundan arazi tahsisine, ÇED’den teşvike kadar süreci tek bir dijital kapıdan yürütme iddiasını taşıyor.
Büyük ölçekli ve nitelikli uluslararası doğrudan yatırımlar için bürokrasiyi azaltmayı amaçlayan “Tek Durak Büro” sistemi üzerinden şirket kuruluşu, çalışma ve ikamet izinleri, vergi, SGK, İŞKUR işlemleri, arazi tahsisi, teşvikler ve ÇED izinleri tek merkezden, dijital ve hızlı yürütülebilecek. Bu büronun koordinasyonu Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi’nde olacak.
İhracatçılara kurumlar vergisi indirimi
İhracatı "Türkiye ekonomisinin lokomotifi" olarak gördüklerini ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, bugüne kadar sağladıkları desteklere göre "daha radikal" bir adımı hayata geçireceklerini söyledi.
Buna göre 2026 itibarıyla %25 olarak uygulanan genel kurumlar vergisi oranında ihracatçılara 5 puan, imalatçılara ilave 1 puan indirim uygulanırken sistemde değişikliğe gidiliyor. Bundan böyle:
- Üretim yapan ihracatçılar için kurumlar vergisi oranı doğrudan yüzde 9’a indirilecek.
- Diğer ihracatçı kurumlar için oran yüzde 14’e çekilecek.
Geniş açı: Türkiye'nin ihracatında Mart ayında gerileme yaşanmıştı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat geçen yılın aynı ayına göre %6,4 düşüşle ihracatın 21,9 milyar dolara gerilediğini açıklamıştı.
Yurt dışından Türkiye’ye yerleşim ve sermaye girişi teşvikleri
Son üç yılda Türkiye’de vergi mükellefi olmayan kişilerin Türkiye’ye yerleşmesini teşvik eden hükümler de pakette yer aldı:
- Türkiye’ye yerleşen bu kişiler, 20 yıl boyunca yurt dışı gelirleri için Türkiye’de vergi ödemeyecek; sadece Türkiye içi gelirleri vergilendirilecek.
- Veraset yoluyla intikal vergisi oranı yüzde 1’e indirilecek.
- Yurt dışındaki para, altın ve menkul kıymetlerin belirli süre içinde düşük vergiyle Türkiye’ye getirilmesi sağlanacak.
Uzaktan hizmet verenlere yönelik düzenlemeler
Mimarlık, mühendislik, yazılım ve ileri teknoloji gibi alanlarda yurt dışındaki şirketlere hizmet veren kişi ve girişimlere de kolaylıklar getiriliyor. Yurt dışına hizmet veren girişimcilerin kazançlarının tamamının gelir ve kurumlar vergisi matrahından indirilebilmesi öngörülüyor.
İş dünyası programı nasıl karşıladı?
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, Türkiye'yi küresel üretimin cazibe merkezi haline getirmeyi hedefleyen destek paketini içerik ve zamanlama açısından isabetli bulduklarını ifade ederken "Özellikle İstanbul Finans Merkezi özelinde sağlanacak teşvikler, şehrimizin küresel sermayenin yeni adresi olması yolunda değerli bir eşik olacaktır" sözlerini kullandı. Avdagiç şu değerlendirmede bulundu:
"Yatırımcı dostu ve dijitalleşmeyi öne alan destek paketi, Türkiye’nin küresel arenadaki rekabet gücünü artıracaktır. İstanbul Ticaret Odası olarak bu vizyonu destekliyor, üyelerimizle birlikte şehrimizi ticaretin küresel merkezi yapma hedefine gerekli her katkıyı sunmaya hazır olduğumuzu belirtmek istiyoruz."
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, açıklanan yeni vergi düzenlemelerini, özellikle sanayicilere ve ihracatçılara sağlanan kurumlar vergisi indirimleri açısından kıymetli bulduklarını ifade etti:
"Bu doğrultuda imalatçı ve ihracatçılarımıza yönelik vergi avantajları, rekabet gücümüzü artıracak, yeni yatırımları teşvik edecek ve ekonomimizin sürdürülebilir büyümesine güçlü katkı sağlayacaktır."
Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Burhan Özdemir ise yurt dışında yaşayan ve son 3 yıl Türkiye’de vergi mükellefi olmayan kişilere sağlanan avantajların, yalnızca yurt içi gelirlerin vergilendirilmesi ve veraset vergisinin yüzde 1 gibi düşük bir oranla uygulanmasının Türkiye'ye nitelikli insan kaynağı ve finansal varlık girişini destekleyeceğini kaydetti.
Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkanı Gürsel Baran da "Tek Durak Büro" uygulamasıyla yatırım süreçlerinin sadeleşeceğini bildiren Baran, söz konusu yaklaşımın Türkiye'nin yatırımcı dostu bir ülke olma özelliğini güçlendiren önemli bir adım olduğunu belirtti:
"Start-up ve girişimcilik altyapısına ilişkin düzenleme ve destekler Ankara için de ayrı önem taşıyor. Türkiye’de nitelikli insan gücünün en yüksek olduğu il olan Ankara, üniversiteleri ve teknoparklarıyla girişimcilik ekosistemini geliştirecek bir kapasiteye sahip durumda. Start-up tohumlarının gür bir ormana dönüşmesi için yabancı girişimcileri Ankara'ya davet ediyoruz. Ankara iş dünyası olarak, üretimi, ihracatı, istihdamı ve yatırımı teşvik eden her türlü programı destekliyoruz. Cumhurbaşkanımızın açıkladığı bu programla Türkiye'nin küresel ekonomide kısa sürede çok daha güçlü bir aktör haline geleceğine yürekten inanıyoruz."
Son olarak İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Özgener, "Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı"nın küresel belirsizliklerin sürdüğü bir dönemde Türkiye'nin yatırım çekim gücünü artıracağını belirterek, vergi avantajları ve lojistik desteklerin özellikle İzmir gibi dış ticaret merkezlerine somut katkı sağlayacağını, ülkenin küresel tedarik zincirindeki rolünün bu adımlarla daha da perçinleneceğini vurguladı.








