Vergide yeni dönem başladı: Meclis’ten geçen pakette hangi uygulamalar var?

Uzun süredir kamuoyunda tartışılan vergi düzenlemelerini içeren Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. 

Pakette en düşük emekli aylığından asgari kurumlar vergisine, gelir vergisi uyuşmazlıklarından özel usulsüzlük cezalarına kadar pek çok alanda yeni düzenlemeler getirildi.

Pakette neler yer aldı?

62 bin kurumlar vergisi mükellefinden, hesaplanan kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10'undan az olamayan “asgari kurumlar vergisi” alınacak. Ayrıca 4 hesap döneminin en az 2'sinde 750 milyon EUR üzerinde hasılat elde eden çok uluslu şirketlerden %15 oranında küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi tahsil edilecek. Bu iki düzenleme yoluyla bütçeye yıllık 110 milyar TL’lik ek gelir kazandırılacağı hesaplanıyor. 

Kısa vadeli sigorta kolları prim oranının %2,25’e çıkarılarak ilk defa emekli maaşı bağlananların, aynı işyerinde çalışmaya devam etmeleri halinde 5 puanlık sosyal güvenlik destek priminin Hazine’den ödenmesine ilişkin uygulamaya son verilecek. Bu yolla, tasarruflarla birlikte bütçeye 24,6 milyar TL’lik ek gelir kazandırılacağı hesaplanıyor.

Yap-işlet-devret ile kamu özel işbirliği projelerinden alınan kurumlar vergisi 5 puan artırılarak %30’a çıkarılacak. Bu yolla bütçeye 557 milyon TL’lik ek gelir kazandırılması hedefleniyor. 

GYO’ların sahip oldukları taşınmazlardan elde ettikleri gelirlerin %50’sini kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken ayı izleyen ikinci aya kadar kâr payı/temettü olarak dağıtacak, aksi takdirde kurumlar vergisi istisnasından yararlanamayacak. Dağıtılan kâr payından elde edilecek gelir ve kurumlar vergisinden yıllık 7,2 milyar TL’lik vergi geliri elde edileceği düşünülüyor. 

Vergi cezalarında temel tutarlar artırılacak. Vergi Usul Yasası’nda 250, 500 ve 1.000 TL gibi belirlenen ceza tutarları 5 bin, 10 bin ve 20 bin TL gibi tutarlara çıkarılacak. Ayrıca vergi aslında uzlaşma usulüne son verilecek. 

Tahsilatların bankalar, ödeme kuruluşları veya PTT aracılığıyla başkalarının adı veya hesabı kullanılarak yapılması durumunda her bir işlem için işleme konu tutarın %10'u oranında ceza kesilecek. Ayrıca başkasının POS cihazı üzerinden ödeme yaptıran işletmelerden vergi usulsüzlük cezasının 3 katı alınacak.

Ticari olmayan gezi, eğlence gibi faaliyetlerde kullanılan deniz taşıma araçlarına yat limanlarında verilen kiralama, bakım gibi hizmetlerde KDV istisnası kaldırılacak. Bu düzenleme yoluyla yıllık 5,4 milyar TL’lik gelir elde edileceği hesaplanıyor.

Yurt dışı çıkış harcı 150 TL’den 500 TL’ye çıkarılarak her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak. Bu düzenleme yoluyla bütçeye yıllık 4,3 milyar TL’lik ek vergi geliri kazandırılacağı hesaplanıyor.

En düşük emekli emekli aylığı 10 bin TL’den 12 bin 500 TL’ye yükseltilecek. Bu düzenlemenin bütçeye maliyetinin 33,2 milyar TL olacağı tahmin ediliyor.

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın mesai dışında çalışan personeline, her bir saat için 160 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında fazla çalışma ücreti ödenecek. Bu düzenlemenin maliyetinin 348 milyon TL tutarında olabileceği hesaplanıyor. 

Sonuç olarak

Vergi paketinde yer alan düzenlemelerle birlikte Hazine’nin ek vergiler ve tasarruflarla birlikte kabaca yaklaşık 152 milyar TL’lik ek gelir elde etmesi planlanıyor. Pakette yer alan emekli aylığı ve mesai ücreti düzenlemelerinin ise yaklaşık 33,6 milyar TL’lik bir harcamaya yol açacağı tahmin ediliyor. 

• 2024 yılı Bütçe Kanunu’nda ve Orta Vadeli Program’da, 2024 yılında 2,6 trilyon TL’lik bütçe açığı beklendiğini de hatırlatmakta fayda var. Deprem harcamaları hariç açık beklentisi ise 1,6 trilyon TL düzeyinde. 

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in kamuoyuna yaptığı açıklamalardan, bunun ilk ve tek vergi paketi olmayacağı ve yeni bir vergi paketinin daha yolda olduğu anlaşılıyor. Bu yeni pakete dair bilgimiz şimdilik kısıtlı olsa da, pakette borsa kazançlarına dair verginin de yer almasına dair çalışmaların yapıldığı biliniyor.