Merve Özdemirkıran Embel

Jospin’in siyasetten çekilmesi zamanla onu solun simgelerinden birine dönüştürdü. Sağda ve solda, hatta genel kamuoyunda, adı her şeyden önce ağır bir yenilginin, hele de aşırı sağ karşısında alınan böylesine bir yenilginin ardından siyasetten çekilmeyi bilen olgun ve tutarlı bir siyasetçi tarzıyla hatırlandı.

Yarı başkanlıkla yönetilen ve 2027 yılının ortalarında cumhurbaşkanlığı seçimlerine gidecek Fransa için geçen hafta sonu yapılan belediye seçimleri ulusal siyasetinin gidişatını gösteren bir barometre işlevi gördü. Seçimlerde merkez sağ bileşenlerin belediyelerin yaklaşık %43-44’ünü, sol blokun %31-32’sini, ve aşırı sağın da % 6-7’sini kazandıklarını gördük. Bu görüntü, Fransa’daki klasik güç dağılımını teyit etmiş oldu.

Macron’un Île Longue’daki konuşmasını yalnızca görev süresinin sonuna yaklaşan bir cumhurbaşkanının siyasi mirasını şekillendirmeye dönük kişisel bir stratejisi olarak okumak yetersiz kalacaktır. Aksine bu çıkış, giderek çatırdayan transatlantik ittifakın artık eskisi kadar güvenilir bir kalkan sunamadığı bir dönemde, Fransa devletinin bu boşluğu kısmen doldurmaya talip olduğuna işaret etmektedir.

Davos’ta Macron’un sert çıkışı, kişisel bir liderlik hamlesinden ziyade, ABD’nin uzun süre taşıyıcısı olduğu, kurallara ve normlara dayalı uluslararası düzeni bizzat kendisinin aşındırmasına verilen gecikmiş bir tepki olarak da okunmalı. Avrupa henüz ortak ve tutarlı bir stratejik cevap üretebilmiş değil ancak Fransa’nın bu çıkışı, transatlantik ittifakın geçici bir krizden değil, yapısal bir kopuştan geçtiğini açık biçimde ortaya koyuyor.

2025’i uğurlarken dünyanın ahvaline baktığımızda, bu yıl da 2. Dünya Savaşı sonrası belirlenen normlarla Soğuk Savaş sonrası dönemi idare etmeye çabalayan liberal uluslararası düzenin meşruiyet krizleriyle boğuşmasını izledik. Popülizm, yeni milliyetçilik, içe kapanma eğilimleri yükselirken kural ve normlara uymayan liderler de arttı.

Kamuoyunda bir soygun filminin senaryosuna ilham vereceğini düşündürtecek kadar ilgi çeken Louvre soygunu, ulusal düzeyde yarattığı toplumsal ve siyasi sonuçları ve uluslararası ilişkilerde kültür politikalarının konumunu düşündüren yönleriyle tarihe sadece bir hırsızlık olayı olarak iz bırakmayacak.

Bakanlar Kurulu'nu görevlendirmesinden sadece 18 saat sonra istifa eden çiçeği burnunda Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu, Beşinci Cumhuriyet'in en kısa ömürlü hükümetine imza attı. Bugün Fransa siyasetinin önünde üç seçenek var: Yeni bir başbakanla yola devam etmeye çalışılabilir, cumhurbaşkanı tarafından Ulusal Meclis feshedilebilir veya cumhurbaşkanı istifa edebilir. Ancak bütün yollar engellerle dolu.

Fransa başta olmak üzere Batı ülkelerinin BM Genel Kurulu'nda Filistin'i devlet olarak tanımasının yankıları sürüyor. Her ne kadar birçok ülkenin Filistin'i tanıma kararları sürpriz olmasa 22 Eylül BM Genel Kurulu’nun tarihî bir dönemecin başlangıcı olduğunu şimdiden söylemek mümkün. Peki bu kararların arkasındaki diplomatik süreç nasıl yürütüldü?

8 Eylül'de Fransa Başbakanı François Bayrou’nun Ulusal Meclis’ten talep ettiği güvenoyu, 364 milletvekilinin aleyhte, 194 milletvekilinin ise lehte oy kullanmasıyla reddedildi. Böylece, Fransa’da 2024 yılında yaşanan siyasi krizlerin ardından kendini bir çare olarak ortaya koyan Bayrou’nun da hükümeti düştü. Siyasi krizin perde arkası...

Karabağ’ın kaybının yarattığı etkiler, Ermenistan toplumunu hâlâ bölmeye devam ediyor. Bu da hem referandumun hangi koşullar altında yapılacağı hem de toplumsal tepkilerin Paşinyan yönetimini nasıl etkileyeceği sorusunu gündemde tutuyor.