Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) yıl sonunda yayımladığı Kömür 2022 raporunda, %1,2 artış gösteren küresel kömür tüketiminin 8 milyar tonu aşarak gelmiş geçmiş en yüksek seviyesine ulaşacağı belirtildi. Raporda ayrıca, Avrupa Birliği’nin (AB) kömür kullanımının 2022’de %6,4 artışla 478 milyon tona ulaşarak rekor kırdığı ifade edildi. Bunun yanında, birlik ülkesi üyelerin kömür üretimi de bir önceki yıla göre %7,3 artışla 357 milyon tona ulaştı.Eurostat verilerine göre AB'nin 2021'deki en büyük fosil yakıt tedarikçisi olan Rusya'ya geçtiğimiz yıl uygulanmaya başlayan yaptırımlar nedeniyle her ne kadar düşüş yaşansa da, Rusya ekim itibarı ile Almanya'nın kömürünün %34'ünü tedarik etmeyi sürdürdü. Avrupalı tedarikçiler Rus kömüründen uzaklaşırken ABD, Güney Afrika, Tanzanya ve Kolombiya gibi pazarlara yöneldi. Brüksel merkezli düşünce kuruluşu Bruegel'in verilerine göre Ukrayna'nın işgali öncesinde kömürünün %70'ini Rusya'dan ithal eden AB, doğal gazın ise %40'ını bu ülkeden tedarik ediyordu.1990'da AB'nin elektrik üretimindeki payı %40'ları bulan termik santraller ve kömür, 2020'de %13'lere kadar geriledi. Ancak 2021'in ikinci yarısından itibaren yükselişe geçen doğal gaz fiyatlarının da etkisiyle önceki iki yılda %29 gerileyen kömür kullanımı 2019'dan 2021'e dek sadece %3 düşüş yaşadı. ICE Rotterdam'da işlem gören API2 vadeli kömür kontratlarınınsa Şubat 2022'den bu yana en düşük seviyesine gerilemesinin kömüre olan talebin azalmasına yardımcı olmadığı da aşikar.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">1,5 derece hedefi ve COP28 tartışmaları</h2>Türkiye'nin 2021 yılında imzaladığı Paris İklim Anlaşması, küresel ısınma eşiği için 1,5°C hedefini ortaya koyduğunda takvimler 2015 yılını göstermekteydi. COP26'nın başkanlığını da yapan Alok Sharma, Dünya'nın hâlihazırda 1,1°C derece ısındığını belirterek COP27'de 1,5°C hedefinin risk altında olduğunu vurgulamıştı:&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">"1,5 derecenin milyonlarca insan için yıkıcı sonuçları olacak ve bu sınır kırmızı çizgimiz olmalı. 1,5 derece hedefinden vazgeçemeyiz."</blockquote>Enerji ve iklim düşünce kuruluşu Ember tarafından yayımlanan rapor ise Avrupa'daki gaz krizinin bölgenin kömürden çıkışını kesintiye uğratarak AB enerji sektörü emisyonlarının küresel sıcaklıklarda yaşanan artışın 1,5°C ile sınırlı kalması için gereken oranın yarısından daha az düşmesine neden olduğunu ortaya koyuyor.Bu yıl Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) düzenlenecek BM İklim Değişikliği Konferansı COP28'i yönetmesi için ülkenin ulusal petrol şirketinin (ADNOC) CEO'su Sultan Ahmet Al Jaber'in atanması ise tartışmalara yol açtı. Bazı uzmanlar fosil yakıt endüstrisinin iklim krizinden doğrudan sorumlu olduğunu belirterek bunun BAE'nin fosil yakıt endüstrisi açısından bir çıkar çatışması yarattığı gerekçesiyle Al Jaber'in liderliğine karşı çıkarken, diğerleri ise ülkenin "geleceğin enerjisi" şirketi Masdar'ın da yönetim kurulu başkanı olan Al Jaber'in yenilenebilir enerji için önemli bir figür olduğu görüşünü belirtiyor.Geçtiğimiz yıl Mısır'da düzenlenen COP27, ülkelerin küresel ısınmayı 1,5°C derece ile sınırlama hedefini teyit etmeleriyle sona ermiş, ancak fosil yakıtların aşamalı olarak kullanımdan kaldırılmasına yönelik bir öneri Çin ve Suudi Arabistan gibi ülkeler tarafından engellenmişti. 600'den fazla fosil yakıt lobicisinin katıldığı zirvede, iklim aktivistleri fosil yakıt endüstrisini aşırı nüfuz kullanmakla suçlamıştı.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Avrupa’nın kömür ve nükleerle imtihanı</h2>AB'nin yürütme organı olan Avrupa Komisyonu (EC), geçtiğimiz yıl Polonya'nın Çek Cumhuriyeti ve Almanya ile olan sınırındaki Turów linyit kömür madeninin kapatılması yönünde karar almış, ancak Polonya'nın karara uymamasının ardından ülkeye madenin açık olduğu her gün için 500 bin avro ceza kesilmesi hükmünde bulunmuştu. Polonya bu cezayı ödemeyi de reddetti. Bunun üzerine Komisyon, ülkenin yaklaşık 15 milyon avro tutarındaki AB fonlarına erişimini kesti. Polonya ise madenin, rezervlerin tükeneceği 2044 yılına kadar işletilmeye devam edeceğini belirtiyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/0/0/1673810066086.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Alman kolluk kuvvetleri göstericilere atlı polislerle müdahale ediyor" ratio="1.50" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bloomberg üzerindenÖte yandan Almanya, enerji krizine karşı önlem olarak Köln yakınlarındaki Garzweiler linyit kömür madenindeki operasyonların genişletilmesinde karar kıldı.&nbsp;2 yıl önce madenin yakınlarındaki terk edilmiş Lützerath isimli bir mezra ve çevresindeki ormanlık araziye yerleşen 300'e yakın aktivist, geçtiğimiz yıl 5 köyün daha madenin genişletilmesi için yıkılmasını engellemişti. Ancak Rus gazının tedariğinde yaşanan sorunlar Alman enerji devi RWE'nin sahip olduğu arazi üzerindeki madenin genişletilmesi kararını uygulamaya hızla geri koydu. Yıkım ve kazma işlemleri için gelen buldozerlere refakat eden polis kuvvetleri, bölgede toplanan&nbsp;35 bin protestocuya tazyikli su sıkarak müdahalede bulundu ve fiziksel olarak şiddet uyguladı. Anadolu Ajansı, 12 Ocak'tan beri süren eylemlere destek vermek için gelen iklim aktivisti Greta Thunberg'in de polis tarafından gözaltına alındığını bildirdi.IEA'ya göre kömür kullanımında görülen kayda değer artış ile yenilenebilir enerjiden hızla uzaklaşan ve kömürden elde edilen elektriği 5 milyon haneye daha ulaştırmayı hedefleyen Almanya, ülkenin federal istatistik ofisi tarafından açıklanan verilere göre de ürettiği elektriğin üçte birinden fazlası için kömürden faydalanıyor.Almanya geçtiğimiz yıllarda ülkedeki tüm nükleer enerji santrallerini kapatma kararı&nbsp;almış, ancak hâlâ faal olan ve geçtiğimiz yılın sonunda kapatılması gereken son iki santralin kapatma kararını ise yine doğal gaz krizi nedeniyle ertelemişti. Avrupa Parlamentosu (AP) ise Temmuz 2022'de doğal gaz ve nükleer enerjiyi "yeşil" olarak sınıflandırma kararı almıştı.&nbsp;Kömüre göre daha düşük karbon emisyonuna sahip olması nedeniyle AP tarafından yeşil enerji olarak kabul edilen doğal gaza nispetle, nükleer enerji sıfır karbon emisyonu sunmasıyla öne çıkıyor; ancak yeni nesil nükleer reaktörler, Çernobil ve Fukuşima gibi felaketlere yol açan ilk jenerasyon emsallerine göre çok daha güvenli olsa da nükleere yönelik güvenlik endişeleri sürüyor.Almanya'nın aksine 56 aktif reaktörü bulunan Fransa, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'na (IAEA) göre enerjisinin %70'ini nükleerden elde ediyor. Nükleerin enerji üretimindeki payını %50 seviyesine çekme hedefini 2035 yılına erteleyen ülkede, geçtiğimiz yıl 6 yeni reaktörün inşası onaylanmış ve 8 ek reaktörün inşasının daha değerlendirdiği açıklanmıştı. Düşük maliyetle ürettiği enerji sayesinde dünyanın en büyük elektrik ihracatçısı olan Fransa, bu sayede yılda 3 milyar avro gelir elde ediyor. 2050 yılında elektrik ihtiyacının dörtte birini nükleerden karşılama planları bulunan Birleşik Krallık'ta ise varolan 6 santrale ek olarak on yıl içinde tamamlanması planlanan 8 yeni santral daha hükümet tarafından geçtiğimiz yıl duyurulmuştu.Son 52 yılın en sıcak aralık ayını geride bıraktığımız bu dönemde enerji maliyetleri, Avrupa ülkelerinin enerji politikalarını şekillendirmede iklim krizinden daha büyük etkiye sahip görünüyor.

Aposto Gündem

İklim tatsızlığı: Enerjide emisyon ve maliyet ikilemi

Yazar: Büşra Uçan18 Kasım Cuma gününe kadar bir sonuca bağlanması gereken müzâkareler, finansman konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle pazar gününe kadar uzadı. Ukrayna meselesi ve tüketici enflasyonu konuları uluslararası dikkatleri dağıttı. Hindistan dahil olmak üzere bazı ülkeler nihai anlaşmanın kömür yerine tüm fosil yakıt kullanımının azaltılmasına dikkatleri çekti. Bu konuya Afrika’daki fosil yakıt yönünden zengin ülkeler sıcak bakmadı.<h3 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">COP27’nin en büyük kazancı: Kayıp ve Hasar Fonu</h3>Uzatmalara giden COP27 görüşmelerinde GSYİH'si yüksek ülkeler önce sigorta ve erken uyarı sistemleri gibi alternatiflerden oluşan çözüm setleri sundular. Ancak GSYİH'si düşük ve savunmasız olan ülkeler kayıp ve hasarları için yeni bir fon kazanmakta kararlıydı. Zirvenin son günlerinde, AB’nin ilk adımı atmasının ardından ABD ve Çin’in de kabul etmesi üzerine tüm tarafların fikir birliği ile Kayıp ve Hasar fonunun kurulması onaylandı.Bu karar COP27’nin en büyük kazancı olarak tarihe geçti. Ancak fona kimin ödeme yapması gerektiği, fondan kimin faydalanacağı gibi en tartışmalı konular gelecek sene düzenlenecek COP28’e bırakıldı. Delegeler, zengin ulusların tarihi karbon emisyonlarının körüklediği felaketlere karşı savunmasız ülkelere yardım etme amacını taşıyan fonu iklim adaleti çerçevesinde değerlendirdi ve bu atılımı memnuniyetle karşıladı.<h3 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Azaltım ve 1.5 Derece Hedefi</h3>Küresel ısınmayı 1,5 derece ile sınırlamak için 2030’a kadar emisyonları %45 azaltmamız gerekiyor. Hâlihazırda dünya çapında uygulanmakta olan mevcut politikaların, sanayi öncesi seviyelerin yaklaşık 2,7 derece üzerinde ısınmaya yol açacağı tahmin ediliyor. Yeni açıklanan NDC'ler başarıyla uygulanabilirse ısınmayı 2,4 seviyelerinde sınırlayabiliyor. 1,5 derece hedefi için ülkelerin bağlayıcı, uzun vadeli net sıfır hedeflerini iklim eylemi politikalarına dahil etmeleri gerekiyor.COP27’den çıkan karar metnine göre 1,5 derece hedefi hâlâ korunuyor ancak açıklanan emisyon azaltım planları bunun için yeterli değil. Küresel bazı krizlerin de etkisiyle müzakerelerden çıkan sonuç hedef için çabaların artırılması yerine, mevcut çabalardan geri adım atılmamasını garanti etmek oldu. Özellikle fosil yakıtların aşamalı olarak azaltılmasında hemfikir olunmaması 1,5 derece hedefini büyük ölçüde riske atıyor.COP26 Başkanı Alok Sharma&nbsp;ülkelerin geçen sene anlaştıkları taahhütleri korumaya çalışmanın ve bazı ülkelerin elde edilen başarılara saldırmasının neden olduğu stres hakkında konuştu: “Belirlediğimiz çizgiyi koruyabilmek için bıkmadan usanmadan uğraşmamız gerekti. Glasgow’un kazançlarının üstüne koymak için savaştık.” Azaltım konusunda gecikmiş adımların atılması ve fosil yakıtlardan aşamalı çıkışın bir dizi lobici tarafından engellenmesi birçok delege tarafından hayal kırıklığı olarak nitelendirildi. Almanya’nın İklim Özel Elçisi Jennifer Morgan, anlaşmada daha sıkı emisyon azaltımları için bir madde olmamasına rağmen anlaşma metninin son hâlini neden kabul ettiklerini şu sözlerle duyurdu: “Çünkü en savunmasız olan ülkelerin yanında yer almak istedik.”<img src="https://images.aposto.com/2022/11/4/1669880300310.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.92" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Kaynak: <a fr-original-style="" href="https://climateactiontracker.org/global/temperatures/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">https://climateactiontracker.org/global/temperatures/</a><h3 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Adaptasyon ve Dayanıklılık</h3>İklim değişikliğinin sebep olduğu felaketlere geçen sene defalarca dünyanın her bir köşesinden gelen haberlerle şahit olduk. Küresel ısınma artmaya devam ettikçe felaketler ne yazık ki katlanarak artmaya devam edecek. Bu yüzden, iklim değişikliğinin etkilerine karşı, özellikle savunmasız ülkelerin adaptasyonu ve dayanıklılaştırılması gerekmektedir.Adaptasyon konusu, Kayıp ve Hasar başlığından ayrılarak COP27’nin en önemli konularından biri olarak gündemde yerini aldı. Uzmanlar, azaltım hedeflerinin iklim değişikliği ile mücadelede tek başına yeterli olmayacağı konusunda uyarıyor.COP27’de hükümetler ve iş dünyasına adaptasyon için çağrı yapıldı ve eylemsizlik maliyetinden kaçınmaları vurgulandı. COP27 karar metninde adaptasyona ilişkin küresel bir adım atıldı ve bu konudaki gelişmelerin takibi için bir çerçeve geliştirilmesine ve adaptasyon için gerekli finansmanın iki katına çıkarılmasının takibine karar verildi.<h3 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Enerji Geçişi ve Fosil Yakıtlar</h3>COP27 sonuç metni, Hindistan ve diğer bazı delegasyonlar tarafından “tüm fosil yakıtların” kullanımının aşamalı olarak azaltılmasını talep eden referansı içermedi. Bunun yerine ülkeleri, COP26 Glasgow zirvesinde kararlaştırıldığı gibi, “karbon tutma teknolojisine sahip olmayan kömür enerjisinin aşamalı olarak azaltılması ve verimsiz fosil yakıt sübvansiyonlarının aşamalı olarak sonlandırılması” yönünde adımlar atmaya çağırdı.Kısacası, COP26’daki kömürün aşamalı olarak azaltılması söyleminin ötesine geçilemedi. Metin ayrıca “düşük emisyonlu enerjiye” atıfta bulunurken hem karbondioksit hem de metan emisyonlarına yol açan bir fosil yakıt olan doğalgazın kullanımının artacağı endişesi devam ediyor. Yeşil hidrojenin ise GSYİH'si düşük olan bazı ülkelerin karbonsuzlaşma yolundaki ekonomilere ihraç etmek için fırsat niteliğinde olduğu üzerinde duruldu. Ancak boru hattı geliştirme süreci devam ediyor.COP27'de ülkeler, "adil ve eşit enerji geçişinin" ulusal kalkınma önceliklerine dayanması ve geçişten etkilenen kömür işçilerine yeniden eğitim programları ve destek sağlamak gibi sosyal koruma ve dayanışma önlemlerini içermesi gerektiği konusunda anlaştılar. Adil geçiş üzerine bir çalışma programı oluşturulmasına ve bu sürecin bir parçası olarak bakanlar düzeyinde yıllık bir yuvarlak masa toplantısı düzenlenmesine karar verildi.Gelecek yılki&nbsp;COP28&nbsp;iklim zirvesine ev sahipliği yapacak olan&nbsp;Birleşik Arap Emirlikleri Lideri Şeyh Muhammed bin Zayed el-Nahyan, ülkesinin “dünya ihtiyaç duyduğu sürece” petrol ve gaz sağlamaya devam edeceğini söyledi.Maldivler İklim Bakanı Aminath Shauna:&nbsp;“COP27’de kaydettiğimiz ilerlemeyi takdir ediyorum. Ancak azaltım konusunda başarısız olduk. Fosil yakıttan aşamalı olarak çıkmalıyız.”<h3 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İklim Finansmanı</h3>GSYİH'si yüksek ülkeler, savunmasız ve GSYİH'si düşük olan ülkeler için yıllık 100 milyar dolar sağlama sözünde başarısız olmaya devam etmelerine rağmen, COP27'de (kayıp ve hasar, adaptasyon, kömür geçişi için çok taraflı anlaşmalar dahil) iklim finansmanı konusunda bazı taahhütlerde bulundular.Kamu finansmanının özel finansmanı tamamlayacak ve önünü açacak şekilde konuşlandırılması gerektiği fikri güçlendi. Artık iklim krizine yanıt vermek için küresel finans kurumlarının (Dünya Bankası, IMF, vb.) reformu için artan bir baskı oluştu.Adaptasyon için finansman ihtiyacı tartışma konularının merkezindeydi, ancak hâlâ ciddi anlamda finansman açığı mevcut. (2020'de 410-560 milyar dolarlık finansman ihtiyacının yaklaşık %10'u finanse edildi.) Kamu denetimi arttıkça ve net sıfır taahhütlere yönelik tavsiyeler daha katı hâle geldikçe, taahhütlerin uygulanmasına dair planlamalarda kayda değer geçişler olmakta.Uzmanların yorumlarına göre COP27’de beklenmedik şekilde kurulan Kayıp ve Hasar fonu büyük bir başarı, fona kimlerin katkı sağlayacağı ise muamma. Adaptasyon için finansman eksiği acilen tamamlanmalı, hatta iki katına çıkarılmalı. Bu, gelecekte yaşanacak iklim felaketlerine hazırlıklı olmak için şart. Azaltım için ise atılması gereken adımlar büyük. 1,5 derece hedefi için hâlâ umut var ancak ülkeler ve işletmeler bu umudu güçlü net sıfır politikalarını hayata geçirerek desteklemezse kısa süre sonra bu hedef bir hayal olarak kalabilir.Birçok uzmana göre doğalgaz dahil tüm fosil yakıtların kullanımının aşamalı olarak bırakılması gerekiyor ancak ufukta böyle bir durum görünmüyor. Şimdi tüm gözler 2023’te Birleşik Arap Emirlikleri’nde gerçekleşecek COP28’de olacak.<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">COP27 sürecini bizimle takip ettiğiniz için çok teşekkürler.Sağlıkla kalın.

COP27

Kazançlar ve hayal kırıklıkları

COP27’den çıkan 5 sonuç

•&nbsp;2021 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı <a fr-original-style="" href="https://www.ft.com/content/c891d4af-f80b-48f0-8b6f-a8763655c936" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">(COP26),</a> 197 ülkenin sera gazı emisyonlarını sınırlama konusunda yeni kurallar üzerinde anlaşmasıyla sona erdi. Uzlaşılan Glasgow İklim Paktı'nda kömür kullanımının "aşamalı olarak bırakılması" ifadesi, Hindistan ve Çin'in son dakika itirazlarıyla "aşamalı olarak azaltılması" şeklinde değiştirildi. Konferans başkanı Alok Sharma, değişiklik yapılmasından ve görüşmelerin on birinci saate kadar uzamasından ötürü delegelerden özür diledi.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Tepkiler:&nbsp;Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres anlaşmanın "yeterli olmadığını"&nbsp;söyledi. Çevre örgütlerinden ve sivil toplum kuruluşlarından oluşan COP26 Koalisyonu anlaşmayı "bilim ve adaleti tamamen hiçe sayarak, en zengin ülkelerden iklim acil durumu hakkında içi boş sözler"&nbsp;olarak tanımladı.</li></ul>

BMW Üretim Müdürü Milan Nedelkoviç’in açıklamasına göre 2024 yılına kadar Münih’teki fabrikasında içten yanmalı motor üretimini durduracak. Şirket, 2030 yılına kadar küresel otomotiv satışlarının yüzde ellisinin elektrik araçlardan sağlanacağını açıkladı. Üretim ve nakliyedeki karbon ayak izini azaltmak adına malzemelerin demiryolu veya elektrikli tırlarla temin edileceğini belirtti.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bir adım geriden, COP26 Zirvesi</li></ul>26. İklim Değişikliği konferansı Birleşik Krallık’ın Glasgow kentinde devam ediyor. 1 ve 2 Kasım’da 120 dünya lideri on yıllık iklim planını oluşturmak için toplandı. Zirvede öne çıkan konulardan birisi de yıllık 100 milyar dolarlık finansman oldu. Bu finansman ile hükümetlerin, şirketlerin ve enerji tesislerinin yeniden dönüştürülmesi hedefleniyor. Bu zirve ile küresel ekonominin yüzde 90’ı sıfır karbon emisyonu sistemlere geçmeyi taahhüt etti. Bu rakam 2019 yılında sadece yüzde 30 olduğunu düşünürsek önemli ölçüde ilerleme katedildi.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ulaşım sektörü açısından neden önemli?</li></ul>Karayolu taşımacılığı küresel emisyonların yüzde 10’undan fazlasını oluşturuyor. Bu doğrultuda COP 26 zirvesinde Birleşik Krallık, Fransa ve Güney Kore’nin de bulunduğu ve küresel araç satışlarının yarısını gerçekleştirdiği 14 ülke Sıfır Emisyonlu Araçlara Geçiş Konseyi’ni kurdu. COP26 Başkanı Alok Sharma'nın ev sahipliğinde düzenlenen Konsey, sıfır emisyonlu araçlara küresel geçişin hızının nasıl hızlandırılacağını tartışmak üzere bir araya geldi. Bu doğrultuda her bir ülke içten yanmalı motorların satışının tamamen yasaklanması için 2025’ten 2040’a kadar çeşitli hedef yıllar için <a fr-original-style="" href="https://ukcop26.org/transport/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">taahhütte bulundu</a>. Her ne kadar listede Almanya bulunmasa da BMW olası bir yasa tasarısına karşı önemlerini erkenden almışa benziyor.&nbsp;

Kırılım Çağı

BMW’den Büyük Karar

BMW Ana Fabrikasında Fosil Yakıt Üretimini Durduracak

İllüstrasyon: <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/littleblackdotdesign/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ayşe Ezgi Yıldız</a>26'ıncı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nın (COP26) başlamasına sayılı günler kaldı. 2020’de pandemi nedeniyle ertelenen konferans, 1-12 Kasım tarihlerinde 195 ülke liderinin katılımıyla İskoçya’nın Glasgow kentinde düzenlenecek. COP Başkanı Alok Sharma, şimdiden uyardı: “Konferans, kolektif iklim politikaları için belirleyici olacak.”<h3 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">COP nedir ve neden önemli?</h3>İlk defa 1995’te düzenlenen COP zirvesi; ülke liderlerinin, iş dünyası temsilcilerinin, aktivistlerin ve medya mensuplarının her sene farklı bir ülkenin ev sahipliğinde bir araya gelerek iklim değişikliği ve iklim politikaları üzerine fikir alışverişinde bulundukları bir platform. Bu seneki COP'un önemli olmasının iki nedeni var: Pandemi nedeniyle bir sene ertelenmesi ve Paris Anlaşması’ndan bu yana kaydedilen gelişmelerin değerlendirileceği ilk konferans olması.Peki, bu ne demek? 2015’te 197 ülke tarafından kabul edilen Paris Anlaşması, bugüne kadar iklim konusunda atılan en kolektif adımlardan biri olarak kabul ediliyor. Anlaşmanın nihai hedefi, küresel sıcaklık artışını 2100 yılının sonuna kadar 1,5 °C üstü ile sınırlamak. Anlaşmayı kabul eden her ülke, bu hedefin gerçekleştirilmesine katkıda bulunmak için “niyet edilen ulusal katkı beyanı” (INDC) olarak bilinen bazı hedefler belirledi. Bu hedeflerin beş yılda bir güncellenmesi ve “daha da iddialı” hale getirilmesi üzerine de anlaşıldı. Kasım ayında gerçekleşecek COP zirvesi, bu beyanların test edileceği ve güncel beyanların tartışılacağı ilk zirve olacak.Bugüne kadar; ABD, Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık dahil 113 ülke resmî olarak yeni beyanlar sundu veya beyanlarını güncelledi; ancak Çin, Hindistan ve Suudi Arabistan gibi ülkeler beyanlarını güncellemezken Brezilya gibi hedeflerini küçültenler de var.<h3 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İklim krizi ile mücadelede ne durumdayız?</h3>İklim politikalarına geniş bir perspektiften baktığımızda 2000’li yıllarda ciddi bir ilerleme kaydedildiğini görmek mümkün. London School of Economics'te yer alan Grantham Araştırma Enstitüsü’ne göre, dünya çapında 1.900'den fazla iklim mevzuatı bulunuyor ve bunların neredeyse üçte ikisi son 10 yılda <a fr-original-style="" href="https://www.economist.com/special-report/2020/09/17/costs-of-carbon" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yasalaştı</a>. Hâlihazırda 70’ten fazla ülke, 2050’ye kadar net sıfır emisyona ulaşmaya yönelik taahhütlerini açıkladı. Avrupa Birliği, 2019 yılında “Avrupa Yeşil Mutabakat” (European Green Deal) adını verdiği anlaşmayı imzalayarak iklim nötr olma yönünde bir dizi politika ortaya koydu. Buna göre, karbon salımı 2030’a kadar %50 oranında azaltılırken 2050’ye kadar sıfır karbon hedefine ulaşılacak.Tüm bunlara ek olarak; 5 Haziran Dünya Çevre Günü’nde COP26 iklim eylemi liderleri, “Race To Zero” isimli bir kampanya başlattı. Kampanya kapsamında, küresel karbon emisyonlarının %25’inden ve dünya GSH’sinin %50’sinden sorumlu olan 773 şehir, 31 bölge, 3 bin 67 şirket, 173 büyük yatırımcı ve 622 üniversite, 2050’ye kadar net sıfır karbon taahhüdünde bulundu.“Race to Zero” kampanyası, hükümetler dışındaki aktörleri iklim krizi mücadelesine dahil etme ve hükümetlere iş dünyasının Paris Anlaşması’nın hedeflerine ulaşma konusunda istekli olduğunu gösterme açısından önemli bir rol oynuyor. Zira sıfır karbon hedeflerinin ulusal ve yerel düzeylerde artması her ne kadar gezegenimiz için olumlu bir gelişme olsa da birçok şirket, bu dönüşümden dolayı iş modellerinde çarpıcı değişiklikler yapmak zorunda kalacağı için harekete geçme konusunda isteksiz davranıyor. Vivid Economics’in tahminine göre; geçişle ilgili düzenlemeler, özellikle karbon fiyatlandırması ve teknolojik değişiklikler, dünyanın en büyük şirketlerinden 1.400'ünün toplam piyasa değerini %3 oranında veya 1,6 trilyon dolar azalmasına neden olabilir. Üstelik, hükümetlerin ve uluslararası kuruluşların iklim politikalarını ertelemesinin şirketler üzerinde daha kalıcı ve büyük etkiler yaratacağı tahmin ediliyor. Bu da COP26 Zirvesi’nin iş dünyası için de önemli çıktıları olacağını gösteriyor.<h3 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Peki, COP26’nın başarısı nasıl ölçülür?</h3>Financial Times’tan Christina Figueres’e göre, COP26’nın başarısı üç ayrı unsura <a fr-original-style="" href="https://www.ft.com/content/a4cf5b10-17ad-42a9-9a3d-f678f3d443da" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">bağlı</a>. İlk olarak, tüm G20 ülkelerinin emisyonları en az %45 oranında azaltma sözü vermesi gerekiyor. İkinci olarak dünyanın en zenginleri olan G7 ülkeleri, yoksul ülkelerin iklim krizi kaynaklı uğradığı ekonomik kayıpları telafi etmek için finansal destek planı ortaya koymalı. Son aşamada ise iş, politikacılardan ziyade dünyanın önde gelen şirketlerinin CEO’larına düşüyor. Figueres, “CEO’lar ancak krizi önleyerek iş sürekliliğine sahip olabilecekleri gerçeğiyle yüzleşmeliler,” diyor. Bu yüzleşmenin yönetim kurullarına iklim uzmanlarını dahil etmeleri, iklim risklerini açıklamaları, tedarik zincirlerini temizlemeleri ve Uluslararası Enerji Ajansı’nın net sıfır karbon enerjisini okumaları ile mümkün olacağını da ekliyor.Öte yandan, COP26’nın başarısını COP25'te çözümsüz kalan sorunlardan kaçını çözdüğünü ve “niyet edilen katkı beyanlarının” ne derece yükseltildiğini inceleyerek de ölçmek mümkün. COP25’te çözülmeyen konuların başında karbon emisyonu kredisi ve karbon piyasası kurmak geliyordu. COP26'da da kömür kullanımını azaltma, iklim finansmanı, elektrikli araç dönüşümü ve ormansızlaşma gibi temel konuların yanı sıra karbon piyasası ana gündem maddelerinden biri olacak. Mümkün olan en fazla konunun çözüme kavuşması için özellikle ev sahibi Birleşik Krallık’ın ciddi bir efor sarf etmesi gerekiyor. Daha önümüzde 1 ay var; ancak heyecan şimdiden başladı. Bakalım COP26 zirvesi gerçekten “belirleyici” mi yoksa "hayal kırıklığı" mı olacak?

Pareto

26'ncı BM İklim Değişikliği konferansının başlamasına daha 1 ay var; ancak heyecan şimdiden başladı. COP26'nın iklim politikaları için “belirleyici” olması bekleniyor.

Alok Sharma ile ilgili hikayeler