Android ve iOS cihazlarda deprem uyarı bildirimi nasıl açılır?

Silivri açıklarında ve 7 kilometre derinlikte meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki deprem, İstanbul ve çevre illerden hissedildi. Öncesinde 4.0 büyüklüğünde bir öncü sarsıntının yaşandığı depremin ardından çok sayıda artçı sarsıntı da kaydedildi. Herhangi bir can kaybının yaşanmadığı sarsıntılar, Android ve iOS’in deprem uyarı bildirimlerinin tekrar gündeme gelmesine yol açtı. 

Ayrıntılar: İki sistem de Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinde başarısız oldukları gerekçesiyle eleştirilmişti. Fakat 23 Nisan’da Silivri açıklarında yaşanan deprem sırasında Google'ın Deprem Uyarı Sistemi, Android cihaz kullanıcılarına yaklaşık 10-20 saniye önce bildirim gönderdi. 

Nasıl çalışıyor? 

Güncel olarak depremden dakikalar önce bölgedeki sakinleri uyarabilen herhangi bir sistem bulunmuyor. Fakat Android ve iOS’in uyarı sistemi, bunu birkaç saniye önceden yaparak kullanıcıların sarsıntıya hazırlanmasına yardımcı olabiliyor. 

Google, ABD dışında depremleri önceden algılamak için doğrudan Android cihazları kullanıyor. Tüm akıllı telefonlar, deprem olabileceğine işaret eden titreşimleri algılayabilen minik ivmeölçerler barındırıyor. Telefon, deprem olabileceğini düşündüğü bir titreşim tespit ederse Google’ın ilgili sunucusuna bir sinyal gönderiyor ve sarsıntının meydana geldiği bölgenin konumunu iletiyor. Daha sonra bölgedeki Android cihazlardan gelen sinyaller birleştiriliyor ve titreşimin gerçekten bir depremin habercisi olup olmadığı tespit ediliyor. 

Böylece Google, dünya genelinde kullanılan 2 milyardan fazla Android cihazı mini bir sismometre olarak kullanıyor ve bu cihazlarla geniş ölçekli bir ağ oluşturuyor. Çok sayıda cihaz, aynı bölgede sarsıntı ve titreşim algıladığında bölgedeki kullanıcılara 60 saniye içinde bir uyarı gönderiliyor. Merkez üssüne daha uzak olan kullanıcılar, daha erken bildirim alabiliyor. Sistem, yalnızca 4,5 ve daha büyük şiddetteki depremlerde çalışıyor. 

Ek olarak: Android, bir sarsıntı tespit edildiğinde iki farklı bildirim gönderiyor. “Farkına Var” bildirimi, hafif sarsıntılarda gönderiliyor ve tıklandığında kullanıcıları ayrıntılı bilgiler içeren bir sayfaya yönlendiriyor. Bu uyarı, cihazdaki ses ve bildirim ayarlarını aşmıyor. 

“Eyleme Geç” uyarısı ise orta ve şiddetli sarsıntılarda gönderiliyor ve kullanıcıların kendini korumaya almasını sağlamayı amaçlıyor. Bu bildirim, telefondaki tüm ayarları aşarak ekranı kaplıyor ve yüksek bir ses çıkarıyor. 

iOS: iOS ise bildirim göndermek için Türkiye’de Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) işbirliğiyle çalışıyor. AFAD ve yetkili kurumlar, deprem, sel, yangın ve terör gibi hayati tehlike oluşturabilecek bir durum olduğunda uyarı mesajını hazırlıyor. Bu mesaj, hücresel yayın sistemi üzerinden ilgili coğrafi bölgedeki baz istasyonlarına gönderiliyor. 

Baz istasyonları, o an bağlı olan tüm cihazlara mesajı iletiyor. Cihazlar, mesajı ekranda özel bir alarm sesiyle gösteriyor. Hem iOS hem Android’de bildirim, hücresel yayın sistemi ile gönderildiği için cihazların internete bağlı olması gerekmiyor. Bildirimler öncelikli sinyal olduğu için telefon, sessiz veya “Rahatsız Etme” modunda olsa bile sesli bildirimi alıyor. 

Önemli ayrıntı: Google’ın da Türkiye’de AFAD ile benzer bir işbirliği bulunuyor. Gönderilen deprem bildirimine tıklayan kullanıcılar, AFAD’ın internet sitesine yönlendiriyor. Bu siteden depreme ilişkin ayrıntılı bilgilere ve toplanma alanlarının konumuna erişebiliyor. 

Özetle iPhone’un deprem bildirimi yalnızca resmî kurumlardan gelen uyarılara bağlı olarak çalışırken, Android’in sistemiyse cihazlardaki ivmeölçerlerin bir sismometre olarak işlev göstermesini sağlıyor ve bu ağ üzerinden sarsıntı tespiti yapıyor. Her iki sistem de bildirimi hücresel yayın sistemi üzerinden yayıyor. 

Android’de deprem uyarı bildirimi nasıl açılır? 

Yalnızca Android 6.0 ve daha yeni sürümlerde kullanılabilen deprem uyarı bildirimi, konum servisleri açık ise çalışıyor. 

• Telefonun “Ayarlar” menüsünü açın. 
• “Konum servisleri” altındaki “Deprem uyarıları” seçeneğini aktif hâle getirin. 
• Deprem anında karşılaşacağınız uyarıyı görmek için “Tanıtımı göster” seçeneğine tıklayabilirsiniz. 

iOS’in hayati uyarı bildirimi nasıl açılır?

iOS işletim sisteminde “Hayati Uyarı Bildirimi” özelliğini aktif hâle getirmek için şu adımları izleyebilirsiniz:

• Telefonun “Ayarlar” menüsüne gidin.
• “Bildirimler” sekmesine tıklayın.
• Sayfanın en altına ilerleyerek “Hayati Uyarı Bildirimi” seçeneğini aktif hâle getirin.