Globalleşmek için Company Global
Bu kadar basit. Küreselleşen dünyanın avantajlarından yararlanarak uluslararası pazarlarda şirket kurmak ve sınırların ötesinde şirketinizi büyütmek isterseniz doğru adres: Company Global .
Daha fazlasını öğren →
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) verilerini açıkladı. Endeks aylık bazda %2,3; yıllık bazda ise %83,7 oranında arttı.
💾 Cep bilgisi: Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi, belirli bir döneminde ülke ekonomisinde üretimi yapılan ve yurt dışına satışa konu olan ürünlerin üretici fiyatlarını zaman içinde karşılaştırarak fiyat değişimlerini ölçen fiyat endeksidir.
Detaylarda neler var?
Yılın ilk 10 ayında yıllık bazda ortalama %106,8 artış görülen YD-ÜFE'de kasım ayında sert bir kırılma yaşandı. Açıklanan yıllık değişim oranı 12 ayın en düşük seviyesini görürken aylık değişim oranı tarihsel ortalamaların üzerinde seyretmeye devam ediyor.
Endeksin alt kalemlerinde yıllık artış oranları %77,8 ila %126,0 aralığında değişiyor. Endeksin en çok artış gösterdiği kalem %126 ile enerji olurken, en düşük yıllık artış oranı dayanıksız tüketim malları grubu için geçerli.
Yıllık bazda en fazla artış gösteren enerji kaleminde aylık değişim oranı ise -%8,6 oldu. Bu değer, öncü verilerle uyumlu. Enerji fiyatlarında görülen aylık düşüş endeksi aşağı çeken en önemli kalem olma özelliğini koruyor. Sermaye malı kalemi ise %3,5'lik aylık artış ile alt kalemler içinde lider konumda.
Endekste ölçüme konu 25 alt sektörün 11'inde yıllık YD-ÜFE oranı manşet değerin daha altında gerçekleşti. Tütün ürünleri %55,9 ile listenin en düşüğü olurken kok ve rafine petrol ürünleri %126,0 ile liderliğini koruyor.
Baz etkisi
Endekste bir önceki yılın aynı ayında yaşanan %13,5 seviyesindeki artış, bu ay gözlemlenen sert düşüşün en önemli sebebi. Matematiksel olarak, 12 aylık zaman periyodu içindeki endeks değişimleri ölçüldüğünden, bir önceki yılın aynı ayında yaşanan aylık değişimin altında gelen her değer, yıllık büyüme oranını aşağı çekiyor.
Endekste geçtiğimiz ay da düşüş yaşanmıştı ve bunun sebebi, %7,9’luk aylık artışın yerini %1,3’lük artışa bırakmasıydı. Göstergede önümüzdeki ay ise daha da sert bir kırılma göreceğiz zira Aralık 2021’de açıklanan aylık değişim oranı %25,9 seviyesindeydi. Basit bir hesapla, YD-ÜFE endeksinde aralık ayı aylık değişim oranı dün açıklanan veri ile eşit olması durumunda (%2,3) aralık ayında yıllık YD-ÜFE verisinin %83,7’den %49,2’ye gerilediğini göreceğiz.
Benzer durum, geçtiğimiz yıl maruz kaldığımız kur şokunun ardından tüm enflasyon göstergelerinde yaşanacak.
💉 Hatırlatma dozu: Baz etkisini konu alan 29 Kasım tarihli yazımıza buradan ulaşabilirsiniz
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Asgari Ücret Tespit Komisyonu üçüncü toplantısını yaptı. TÜİK, Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi'nin yıllık bazda %83,7 oranında arttığını açıkladı. AB ülkelerinin enerji bakanları, doğal gaza getirilecek "tavan fiyat mekanizması"nda anlaştı.
21 Ara 2022
YAZARLAR
EXANTE
Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ OKUMALAR
Küresel endeks sağlayıcılarının Türkiye'ye bakışı sertleşmeye devam ediyor. Haziran ayında MSCI'ın uyarısıyla başlayan süreç, temmuzda S&P DJI'ın Türkiye'yi izleme listesine almasıyla devam etti. Ağustosta FTSE Russell Türk hisselerine yönelik endeks güncellemelerini erteledi. Üç kurumun da aksiyonu fiili dolaşım oranlarının güvenilirliği, hissedar şeffaflığı ve bazı küçük ölçekli şirketlerle ilişkili fonlar üzerinden yapıldığı düşünülen koordineli işlemlere dayanıyor.
Küresel piyasalarda enflasyon dinamikleri, tahvil getirileri ve hisse senedi performansı arasındaki ilişki son dönemde dikkat çekici bir ayrışma sergiliyor. ABD'de enflasyonun beklentilerin üzerinde gelmesine ve Hazine tahvili getirilerinin yüksek seviyelerde seyretmesine rağmen, hisse senedi piyasalarının hala dirençli kalması öne çıkıyor.
AB’nin yeni “Made in Europe” kuralları, AB’den ayrılan İngiltere’yi içeride tutarken otuz yıllık Gümrük Birliği ortağı Türkiye’yi dışarıda bırakıyor. Bu tercihin ardında bir aidiyet ve rekabet kaygısı var. Türkiye’nin yanıtı rica değil, mütekabiliyet olmalı.
Türkiye ile Suriye arasında, savaş yıllarında büyük ölçüde atıl kalan sanayi tesislerinin yeniden faaliyete geçirilmesi ve yeni sanayi bölgelerinin kurulması için uzun zamandır geniş kapsamlı bir hazırlık yürütülüyor. Son dönemde açıklanan projeleri birlikte değerlendirdiğimizde, Türkiye’nin Suriye’de üç ayaklı büyük bir yatırım planı uygulamaya hazırlandığı görülebiliyor
Bu hafta yurt içinde TCMB'nin faiz kararı ve tüketici güven endeksleri öne çıkarken, yurt dışında Çin'in üçüncü çeyrek büyümesi, İngiltere ve Japonya enflasyonu ile ABD, Almanya ve Avro Bölgesi öncü PMI verileri ön planda.
19 Eki 2026
