Baz ve etkisi

Baz ve etkisi

3 Kasım - Company Global - Exante
Company Global ile birlikte

Globalleşmek için Company Global Bu kadar basit. Küreselleşen dünyanın avantajlarından yararlanarak uluslararası pazarlarda şirket kurmak ve sınırların ötesinde şirketinizi büyütmek isterseniz doğru adres: Company Global . Nedir? Yurt dışında şirket kurmak isteyen müşterilerine danışmanlık hizmeti sunan Company Global ; Amerika, İngiltere, Estonya ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi uluslararası pazarlarda var olmak veya işlerini büyütmek isteyen yatırımcılara vergi optimizasyonundan online ödeme ve tahsilata kadar birçok konuda hizmet sunuyor. Neler var? Türkiye’deki en önemli danışmanlık firmalarından biri olan Company Global ; Farklı coğrafyalarda yatırım ve iş ortaklıkları yapmayı düşünen müşterileri için en uygun fırsatları araştırıyor. Müşterilerine yerel pazarlarla en iyi ve verimli ilişkileri kurabilmeleri için gerekli tüm analiz ve ipuçlarını bir araya getirerek sunuyor. Farklı sektörler üzerinde araştırma yaparak işinizle ilgili risk ve durum analizi gibi veri ve raporları hazırlıyor. Uluslararası Stratejik Vergi İncelemesi (USVİ) konusunda uzman çözümler geliştiriyor. Müşterileri için yatırım yapılacak yabancı pazarlardaki vergiler ve vergi sistemlerini en ince ayrıntılarına kadar analiz ederek sunuyor. Atacağınız her adımda ne gibi sonuçlarla karşılaşacağınızı size önceden sunan Company Global’le şimdi bu bağlantı üzerinden tanışarak işinizi büyütmek için gerekli ilk adımı atabilirsiniz.

Daha fazlasını öğren →

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) verilerini açıkladı. Endeks aylık bazda %2,3; yıllık bazda ise %83,7 oranında arttı.

💾 Cep bilgisi: Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi, belirli bir döneminde ülke ekonomisinde üretimi yapılan ve yurt dışına satışa konu olan ürünlerin üretici fiyatlarını zaman içinde karşılaştırarak fiyat değişimlerini ölçen fiyat endeksidir.

Detaylarda neler var?

Yılın ilk 10 ayında yıllık bazda ortalama %106,8 artış görülen YD-ÜFE'de kasım ayında sert bir kırılma yaşandı. Açıklanan yıllık değişim oranı 12 ayın en düşük seviyesini görürken aylık değişim oranı tarihsel ortalamaların üzerinde seyretmeye devam ediyor.

Endeksin alt kalemlerinde yıllık artış oranları %77,8 ila %126,0 aralığında değişiyor. Endeksin en çok artış gösterdiği kalem %126 ile enerji olurken, en düşük yıllık artış oranı dayanıksız tüketim malları grubu için geçerli.

Yıllık bazda en fazla artış gösteren enerji kaleminde aylık değişim oranı ise -%8,6 oldu. Bu değer, öncü verilerle uyumlu. Enerji fiyatlarında görülen aylık düşüş endeksi aşağı çeken en önemli kalem olma özelliğini koruyor. Sermaye malı kalemi ise %3,5'lik aylık artış ile alt kalemler içinde lider konumda.

Endekste ölçüme konu 25 alt sektörün 11'inde yıllık YD-ÜFE oranı manşet değerin daha altında gerçekleşti. Tütün ürünleri %55,9 ile listenin en düşüğü olurken kok ve rafine petrol ürünleri %126,0 ile liderliğini koruyor.

Baz etkisi

Endekste bir önceki yılın aynı ayında yaşanan %13,5 seviyesindeki artış, bu ay gözlemlenen sert düşüşün en önemli sebebi. Matematiksel olarak, 12 aylık zaman periyodu içindeki endeks değişimleri ölçüldüğünden, bir önceki yılın aynı ayında yaşanan aylık değişimin altında gelen her değer, yıllık büyüme oranını aşağı çekiyor.

Endekste geçtiğimiz ay da düşüş yaşanmıştı ve bunun sebebi, %7,9’luk aylık artışın yerini %1,3’lük artışa bırakmasıydı. Göstergede önümüzdeki ay ise daha da sert bir kırılma göreceğiz zira Aralık 2021’de açıklanan aylık değişim oranı %25,9 seviyesindeydi. Basit bir hesapla, YD-ÜFE endeksinde aralık ayı aylık değişim oranı dün açıklanan veri ile eşit olması durumunda (%2,3) aralık ayında yıllık YD-ÜFE verisinin %83,7’den  %49,2’ye gerilediğini göreceğiz.

Benzer durum, geçtiğimiz yıl maruz kaldığımız kur şokunun ardından tüm enflasyon göstergelerinde yaşanacak.

💉 Hatırlatma dozu: Baz etkisini konu alan 29 Kasım tarihli yazımıza buradan ulaşabilirsiniz

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

NEREDE YAYIMLANDI?

EXANTEEXANTE
∙

BÜLTEN SAYISI

🪄 Baz ve etkisi

Asgari Ücret Tespit Komisyonu üçüncü toplantısını yaptı. TÜİK, Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi'nin yıllık bazda %83,7 oranında arttığını açıkladı. AB ülkelerinin enerji bakanları, doğal gaza getirilecek "tavan fiyat mekanizması"nda anlaştı.

21 Ara 2022

Company Global ile birlikte
Fotoğraf: Unsplash

YAZARLAR

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

Haftalık takvim: TÜFE bekleniyor

Bu hafta veri akışının yanı sıra merkez bankalarının toplantı tutanakları da yakından izlenecek. Yurt içinde Eylül ayı enflasyonu, Hazine nakit dengesi ve sanayi üretimi öne çıkarken, yurt dışında ABD ISM hizmet PMI, Fed ve ECB toplantı tutanakları, Almanya sanayi üretimi ve Michigan tüketici güven endeksi ön planda.

05 Eki 2026

Haftalık takvim: TÜFE bekleniyor
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

İçeride fonların, dışarıda yükselen faizlerin makro etkileri ve sonrası

İçeride sermaye piyasalarında yaşanan kayıpların servet etkisi ve iç talep üzerindeki olası sonuçları tartışılırken, dışarıda tahvil faizlerindeki yükseliş finansal sistem açısından daha geniş bir risk alanı yaratıyor. Altın, konut ve faiz getirileriyle son yıllarda büyüyen hanehalkı serveti, fon kaynaklı kayıpların makroekonomik etkisini kısmen sınırlayabilir. Küresel tarafta ise yüksek kamu borcu, güçlü talep ve uzun vadeli faizler yılın son çeyreğinde piyasaların yönünü belirleyecek temel başlıklar olmaya devam edecek.

Erhan Aslanoğlu

·

01 Eki 2026

İçeride fonların, dışarıda yükselen faizlerin makro etkileri ve sonrası
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

Organize işler bunlar

Fon piyasasında yaşanan son gelişmeler, finansal denetimin yanında kurumların niteliği ve karar alma süreçleri üzerine de yeniden düşünmeyi gerektiriyor. Liyakat, şeffaflık ve kurumsal kapasite zayıfladığında sorunlar zaman içinde birikiyor ve sistemin hata üretme ihtimali artıyor. Son yaşananlar da örgütlü vasatlık kavramının ekonomi ve kurumlar açısından ne ifade ettiğini tartışmak için önemli bir örnek sunuyor.

Organize işler bunlar
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

Piyasa hazin sonu görüyordu: Manipülasyonun borsa mekanizması nasıl işledi?

Çok boyutlu bir sarsıntıya borsa manipülasyonu sermaye piyasası araçları, TEFAS fonları ve manipülatif hisse hareketleriyle yapıldı. Skandalın merkezindeki portföy yönetim şirketleri halka açıklık oranı ve işlem hacmi sığ hisselerde karşılıklı işlemlerle yapay fiyat oluşturdu. SPK’nın 28 Ağustos kararları sonrası likidite sıkışıklığı yaşandı, yatırımcılar parasını çekmek isteyince fonlar temerrüde düştü. Krizin borsa boyutunu uzmanlara sorduk.

Pelin Cengiz

·

30 Eyl 2026

Piyasa hazin sonu görüyordu: Manipülasyonun borsa mekanizması nasıl işledi?
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

Fonların tasfiyesi için hangi senaryolar öne çıkıyor?

Cumhurbaşkanı Erdoğan başkanlığında fonların tasfiyesine ilişkin yapılan toplantıda, tasfiyesine karar verilen yatırım fonları için bir Fon Koordinasyon Kurulu oluşturulması kararı alındı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) da fonların malvarlığı ve likidite durumuna göre hak sahipliği mutabakatı tamamlanan yatırımcılara ödeme yapılmasına ilişkin yol haritasını sundu. Peki bu tasfiye süreci için ne tür senaryolar ön plana çıkıyor?

Emircan Yaman

·

30 Eyl 2026

Fonların tasfiyesi için hangi senaryolar öne çıkıyor?