Bir fetihten yola çıkarak

İstanbul’un tanıklıkları anlatmakla pek bitecek gibi değil. Bir örnek de Venedik dukası Enrico Dandolo’nun mezarı. Bu mezarın Ayasofya’da olduğu söylenir, en azından mezar taşı hâlâ buradadır. Duka, Papa III. Innocentius’un çağrısıyla IV. Haçlı Seferi için toplanan ve kendisine gelen orduya Macaristan topraklarında kalan Zabar’ın “geri alınmasına” yardım etmeleri karşılığında önderlik edeceğini söyler. Bu pazarlığın sebebi ise seferin yapılması için gereken paranın Fransa topraklarından yola çıkan yüksek tabaka gönüllülerinden çıkmamasıdır. Bu esnada Dandolo, 95 yaşındadır ve kafasına aldığı bir darbe yüzünden kördür. Kendi amacı için, Kudüs’e gidecek seferi, İstanbul’a yönlendiren Dandolo tarihte açgözlü olarak anılır.

• Mezar: 1205 yılında hayatını kaybeden dukanın mezarının, 1453 yılında şehrin Fatih Sultan Mehmet tarafından fethedilmesinin ardından altın çıkması ihtimaliyle yeniçeriler tarafından açıldığı söylenir. Bir başka iddiaya göre ise bu o kadar da uzun sürmez ve 1261 yılında Bizans İmparatorluğu tarafından bulunan mezar açılır, dukanın kemikleri Haliç’e -veya köpeklere- atılır. Şehir, Bizans İmparatorluğu’nun elinden alınca Latin İmparatorluğu kurulduğu için duka imparatorluk tarafından sevilmez.
   
• İzlenim: Sefer esnasında Yeniköy’den şehre giren ordunun şehirle ilgili izlenimleri şövalye ve tarihçi Geoffroi de Villehardouin tarafından kaleme alınır: “Konstantinopolis’i hiç görmemiş olanlar uzun uzun kenti seyretti; çünkü bütün yeryüzünde bu kadar zengin bir kent bulunabileceği akıllarının köşesinden geçmemişti. Kenti çepeçevre kuşatan o yüksek surlara ve zengin burçlara, insan kendi gözleriyle görmese bu kadar çok olduklarına asla inanmayacağı o zengin saraylara ve yüksek kiliselere ve tüm diğer kentleri geride bırakan bu kentin enine ve boyuna uzun uzun baktılar. Ve biliniz ki içlerinden, bu görüntü karşısında tüyleri diken diken olmayacak kadar yiğit kimse çıkmadı. Bunda da şaşılacak bir şey yoktu; çünkü dünya yaratıldığından bu yana hiçbir insan hiçbir zaman bu kadar büyük bir işe girişmemişti.”