BIST 30 iklim krizi ile mücadelede istenilen seviyede değil

İklim İçin 350 Derneği ve Sürdürülebilir Ekonomi ve Finans Araştırmaları Derneği (SEFiA), Borsa İstanbul’da işlem gören ilk 30 şirketin iklim karnelerini inceledi. "BIST 30 Firmalarının Görünümü" raporunun 2023 verileri, şirketlerin iklim kriziyle mücadele konusunda gereken noktaya gelmediğine işaret etti.

"Her ne kadar 2021 yılına göre gelişimler olsa da 2022 yılı itibarıyla BİST 30 firmalarının bu yönde hızlı adımlar atma konusundaki ilerlemesi yeterli düzeyde değildir." 

Raporun çıktıları: 

Sınırda Karbon Düzenlemesi Mevzuatı (SKDM) kapsamında 9 şirket herhangi bir faaliyeti bulunmazken, 16 şirketin takip etmekten etki analizleri yapmaya ve fizibilitelerine karbon fiyatı dahil etmeye uzanan bir kapsamda SKDM'ye hazırlandığı görüldü.

Çevresel, Sosyal, Yönetişimsel (ESG) puanları: 

• Sasa Polyester, Türk Telekom, Vestel bu yıl  "orta risk"ten "düşük risk"e geçti. 
• Bim ve Pegasus ise geçen yıl "yüksek risk" skoru almışken bu yıl "orta riskli" kabul edildi. 
• 2022 yılında "yüksek riskli" kabul edilen Hektaş, 2023 yılında ESG puanı kötüleşen tek şirket olarak "şiddetli" kategorisine geçti. 
• 19 şirket ESG skorlarını korurken BIST 30’a bu yıl dahil olan AKSA Enerji’nin 2022 ESG skoru bulunamadı. 
• 2022 yılında endeksin (bankacılık hariç) "yüksek" ve "ciddi yüksek" riskli şirket oranı %44, düşük riskli şirket oranı %8 olarak kaydedilirken bu yıl "yüksek" ve "ciddi yüksek" riskli şirket oranı %38 ve "düşük" riskli şirket oranı %19 oldu.

Yıllık emisyonlarını açıklayan şirketlerin 2022 yılı karşılaştırmasına göre 10 şirketin 2022 yılına göre K-1 emisyonları artarken 7 şirketinkinde azalma görüldü. 9 şirket ise emisyonlarını raporlamadı.

Net sıfır ve karbon nötr için verilen hedef tarihler incelendiğinde 10 şirketin net sıfır, 11 şirketin ise karbon nötr için hedef tarihi bulunduğu belirtiliyor. 2022 yılından bugüne net sıfır hedefi olan 5 yeni şirket eklendi.

Ne dediler? İklim İçin 350 Derneği Türkiye Koordinatörü Efe Baysal, Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyona ulaşma hedefini yakalayabilmesi için şirketlerin hızlı bir emisyon azaltım politikası izlemesinin gerekliliğine dikkati çekerek şu ifadeleri kullandı:

"Ne var ki BİST 30 firmalarının 2022'de de bu konuda gereken adımları atma konusunda hâlâ gerekli hızda yol alamadıkları görüldü. İklim krizinden çıkışın ve Türkiye'nin 2053 hedefini tutturabilmesinin tek yolu en az karar alıcılar kadar şirketlerin de karbonsuzlaşma çalışmalarını bir an önce başlatmaları. İklim İçin 350 Derneği olarak, BIST 30 şirketlerine, bu konuda diğer şirketlere de örnek olacak ve yol gösterecek adımları hızla atmaları, Türkiye'nin 2053 hedefini tutturabilmesi için üzerlerine düşen sorumlulukları yapmaları çağrısında bulunuyoruz."