“Burada komşuluk eski dostunla, ormanla, ağaçla, köpekle, kediyle.”

Göktürk’e ben çocukken taşındık. Hatırladığım kadarıyla o zamanlar bomboştu. Sessiz, sakin ve yeşil. Bugün yerleşim artmasına rağmen Göktürk insanı şehrin betonlarından ve kalabalığından uzak tutuyor. Hâlâ İstanbul’da sadece Göktürk’te yaşayan bilir: günün sonunda sessizliğin ne olduğunu. Göktürk’te gün sessiz ve sakin geçer fakat renk katmak her zaman mümkün. 

Mahalle doğayla iç içe olmak; kaymak ve koşu gibi sporlar için benzersiz noktalar sunuyor. Ormanın içinde kayarken mükemmel manzaralarla karşılaşabiliyorum. Her bir manzara sanata dönüşüyor, bana kendimle baş başa kalabilme gücü de veriyor. Etrafımın ormanla kaplı olması güvende hissettiriyor. Her şeyden kaçıp nefes alma fırsatının olması bu çağda büyük bir lüks. Kendimi evden çıkıp beş dakikada sessiz sakin bir ormanın ortasında bulabiliyorum.

Ege, komşusu ormanla

Kurtarılmış mahalle ve mahalleli

Mahalleli olduğumu daha evden çıkmadan rotamı hayal edebildiğimde hissediyorum. Göktürk’te yürüyerek ulaşım sağlamak çok kolay ve keyifli. Kısa mesafeler için her daim otomobillerine atlayanlar bunun pek farkında olmasa gerek. Binalar yüksek değil, insan ölçeğinde. Göz alabildiğine orman. Şehrin “merkezi”ne inmeye gerek duymadan vaktimi geçirebildiğim bir hayatım ve düzenim var burada. Mahalle, bana yetiyor. İstediğim zaman ormanlara gidip doğayla baş başa kalabiliyorum. Göktürk beni kucaklıyor. İnsan yaşadığı yerden daha ne ister?

Göktürklü olunca şehir sanki bir eğlence parkına dönüyor. Şehrin problemlerini, kaosunu ve gürültüsünü pek ciddiye almıyorum. Çünkü oradan istediğim zaman kaçabileceğimi biliyorum. Bir yerlere giderken stres olmuyorum. Çünkü orada keyfî nedenlerle bulunduğumu biliyorum. Çok sıkılırsam da Göktürk’e dönüp şehrin kaosunu uzaktan olanı biteni bir seyirci gibi izliyorum. İnsan İstanbul’da yaşarken daha ne ister?

Mahalle içinde mahalle: Site hayatı ve komşuluk

Göktürk’te siteler çok yaygın ve sınırları net bir şekilde belli. Âdeta her site bir mahalle. Sadece sokaklarımız ortak diyebiliriz. Bu hem yabancılık çekmemize sebep oluyor hem de sınırları hissetmemize. Belki bu sebepten, Göktürk’te insanlar genelde kendi sitesinde ya da evinde oluyor. Kahve, yemek ve iş için dışarı çıkılıyor. İş çıkışı evlerine dönüp şehirden uzaklaştıklarını hissetmek için burada yaşıyor ve mahalleye geri döndüklerinde onları kucaklayan özel bir alanda hissediyorlar: evde, sitede, mahallede.

İllüstrasyon: Ege Özyuvacı

Göktürk, mahalle kültürünün üzerine lüks siteler yapılmaya başlanan bir yer. Bu nedenle burada yaşayanlar arasında bir çeşitlilik hâkim — fakat şimdilerde çoğunlukla insanlar sitelerde kendi dairelerinde daha soyutlanmış şekilde yaşıyorlar. Bu çeşitliliğin genelde pek içinde değiller. 

Komşuluk ilişkileri de pek gelişmiş sayılmaz. Mesela iletişim kurabildiğim, Göktürk’te “Komşum,” diye bahsettiklerim zaten küçükken sitede tanıştığım ve bugün en yakın arkadaşlarım olanlar. Şimdi hepimiz kendi evlerimize taşındık ve yine komşuyuz. 

Burada sokaktan arkadaş edinmenin kolay olacağını düşünmüyorum — yine de gördüğüm kadarıyla tüm sitelerin ortak alanları hâlâ eskisi gibi çocuklarla dolu. Bu beni oldukça mutlu ediyor. Belki Göktürk’te sonradan komşuluk kolay gelişmiyor ama çocuk yaşlarda başlayan arkadaşlıklarla kök salıyor. 

Esnaf, ister istemez özel bir yere sahip — 20 yıllık geçmişe sahip yerler hâlâ açık ve aynı yerde. Sürekli bir dönüşüm olmadığından aynı çocukluktan tanıdığımız arkadaşlarımız gibi oradalar. Yeni açılan restoran ve kafeler dışında.

Öyle tüm mahallelinin birbirini tanıdığı bir komşuluk ilişkisi olmasa da Göktürklüler herkesten uzakta olduğunu biliyor. Bu durum yeri geldiğinde dayanışma bile yaratabiliyor. Göktürklüler olarak başka mahallelere gitmediğimizden bulunduğumuz yer bize özel — bu da bize aidiyet duygusu veriyor.

Şehrin içinde doğa, doğanın içinde şehir

Sabah sokağa çıkıp bir sürü insanla selamlaşmıyoruz belki ama sokağın daimi sakinleri köpeklerimiz; komşularımız var selamlaştığımız. İstanbul’un en çok sokak köpeğine ev sahipliği yapan mahallesi burası. Her köpek çetesinin kendine ait bir sokağı var — burada komşuluk eski dostunla, ormanla, ağaçla, köpekle, kediyle.

Yeşilliklerin arasında

20 yıl önce taşındığımızdan beri sınırları genişlemese de kendi içinde nüfus yoğunluğu artan bir yer Göktürk. Çocukken oynadığımız çayırlarda artık siteler var. Sokaklar dışında boş alan bulmak artık çok zor. Çoğu insan ulaşımını araçlarıyla sağlıyor — bu da trafiğe ve gürültüye yol açabiliyor. Sessiz bir yer olduğu için trafiğin sesi insanları rahatsız etmeye yetiyor. 

Doğanın içinde yaşamalarına rağmen bazı insanların hep acelesi var burada. Şehirden kaçıp şehirdeymiş gibi yaşamak bana saçma geliyor. Yine de her yer site olsa bile binalar hep insan ölçeğinde ve alçak. Orman hep orada. Şehirin boğuculuğu burada pek yok. Daha çok yeşili hissetmeye, fırsatları varken sokakta bir nefes daha almaya ve temiz yolların değerini bilenlere tabii.