Cari dengede bozulma sürüyor

TCMB, nisan ayı cari işlemler dengesi verilerini açıkladı
Cari dengede bozulma sürüyor

9 Mayıs - TCL
TCL ile birlikte

Çocuklar için gerçek zamanlı güvenlik: TCL MOVETIME MT42

TCL MOVETIME MT42 Güvenliği ön plana çıkaran TCL MOVETIME MT42 , çocuklar için güvenlik özelliklerinin dikkate alınarak geliştirildiği bir akıllı saat olmasıyla dikkat çekiyor. SOS Acil Durum Butonu çocukların ebeveynlerine kolaylıkla…

Daha fazlasını öğren →

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayımlanan veri setine göre aylık cari işlemler açığı 5,4 milyar USD olurken 12 aylık kümülatif açık 57,8 milyar USD’ye ulaştı.

Manşet Veri

Cari işlemler dengesi verisinde piyasa beklentisi 4,5 milyar USD seviyesindeydi. Açıklanan veri ise beklentilerin oldukça üzerinde gerçekleşti. Veriyle birlikte, ocak-nisan dönemindeki toplam açık 29,7 milyar USD’ye ulaştı. Bu değer, önceki yılın aynı döneminde 20,3 milyar USD seviyesinde bulunuyordu.

Aylık 5,4 milyar USD’lik açıkla birlikte, 12 aylık kümülatif açık, 2022 yılının nisan ayına göre %193 artarak 57,8 milyar USD’ye ulaştı. Kümülatif açık 2012 yazından bu yana en yüksek seviyeye ulaşırken, söz konusu açık, ülkemizin GSYH’sinin yaklaşık %6’sına denk geliyor.

 💉 Hatırlatma dozu: 2023-2025 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’da 2023 yılı için öngörülen cari işlemler açığı 22 milyar USD; bu açığın GSYH’ye oranı ise %2,5 seviyesinde bulunuyor.

Açıktaki büyümenin temel sebebinin bir süredir olduğu gibi dış ticaret dengesi olmayı sürdürdüğü görülüyor. 12 aylık dengede çekirdek dış ticaret dengesinin 19 milyar USD daha bozulması açığın genişlemesindeki ivme artışının temel sebebi konumunda. Yaklaşık olarak aynı miktarda büyüyen turizm gelirleri bu açığı kapatmakla birlikte özellikle altın dış ticaretindeki net açığın artmaya devam etmesi veriyi aleyhte bozmuş durumda. Enerji fiyatlarındaki gerileme ise dengeyi pozitif yönde etkiliyor.

 💉 Hatırlatma dozu: TÜİK tarafından açıklanan dış ticaret verilerine göre, ihracat nisan ayında %17,1’lik daralma ile son üç yılın en sert gerilemişini yaşamıştı. Veriyle birlikte aylık dış ticaret açığı genişlemeyi sürdürüyor.

Temel göstergelerde yaşanan bozulma, çekirdek dengede de aylar sonra açık verilmesine yol açmış durumda. En son Mayıs 2021’de 612,9 milyon USD açık veren enerji ve altın hariç cari işlemler dengesi, yaklaşık iki yılın ardından 480,5 milyon USD açık verdi. Diğer bir ifadeyle, çekirdek dengede 22 aylık pozitif veri serisi sona erdi. Nisan verisi eşliğinde, aylık cari açık verme serimiz 18. aya taşınırken, enerji hariç açık serisi dördüncü ayına ulaştı.

💾 Cep bilgisi: Ülkemiz ekonomisi Haziran 2021-Mart 2023 döneminde aylık ortalama 4 milyar USD çekirdek cari işlemler fazlası vermişti.

Güncellenen veri setine göre, enerji hariç kümülatif cari fazla 21,1 milyar USD’den 15,8 milyar USD’ye; geçtiğimiz ay 48,5 milyar USD olan çekirdek kümülatif cari fazla ise 43,9 milyar USD’ye geriledi.

Detaylarda neler var?

Nisan ayında, aylık doğrudan yabancı yatırım girişi son beş ayın en yüksek değeri olan 784 milyon USD’ye ulaştı. Bu dönemde, gayrimenkul yatırımlarında yaşanan ivme kaybı ise bir süredir devam eden trendin yumuşaması adına önemli sayılabilecek bir detay.

Sermaye hareketleri tarafında, beklenmedik bir veri söz konusu değildi. Uzun süredir devam eden sermaye çıkışı, seçim dönemi yaklaşırken risk fiyatlamaları eşliğinde devam etmişti. Bu kalemde görülen 1,2 milyar USD’lik çıkış son yedi ayın en yüksek seviyesinde bulunuyor.

Turizm gelirlerinde ise beklenen iyileşme kısmen de olsa görünüyor. Aylık net turizm geliri önceki ayın hafif üzerinde 2,2 milyar USD olurken, yılın ilk dört ayındaki hacim 8,4 milyar USD’ye ulaştı. Hizmetler gelirlerinde de güçlü performans sürüyor. Yılın ilk dört ayında net hizmet geliri 10,6 milyar USD seviyesinde.

Zaman zaman büyük tartışmalara konu olan net hata noksan kaleminde ise negatif seyir ikinci ayına taşındı. Kalemde aylık çıkış 3,7 milyar USD olurken, iki aylık çıkış 7 milyar USD’ye yaklaşmış durumda.

Açığın finansmanı tarafında ise diğer detayların yanında, TCMB rezervlerinde 8,2 milyar USD’lik rezerv kullanımı olduğu görülüyor.

Beklentiler

Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre aylık açık 12,6 milyon USD ile Ocak ayından bu yana en büyük seviyeye ulaşmıştı. Mayıs ayı için mevcut olan bu baz, cari işlemler dengesi üzerinde baskı yaratmaya devam edecek. Bu veriye, durgunluk ve enflasyonla aynı anda mücadele etmeye çalışan Avrupa Birliği’nin mevcut durumu da yardımcı olmuyor.

Olumlu tarafta ise yaz aylarında beklenen güçlü turizm gelirler yer alıyor. TL’nin son dönemde yaşadığı değer kaybının da turizm hacmi için pozitif etki yaratması beklentiler dahilinde.

Dış ticaret açığındaki olumsuz seyir devam etmekle birlikte turizm gelirlerinin yaratacağı olumlu etki ile birlikte, bu ay itibarıyla %6’yı aşan cari açık / GSYH oranının yılın geri kalanında iyileşmesi ana senaryo olarak kabul edilebilir. 

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

NEREDE YAYIMLANDI?

EXANTEEXANTE
∙

BÜLTEN SAYISI

🏦 Cari dengede bozulma sürüyor

Cari işlemler dengesi ve istihdam verilerinin öne çıktığı yerel gündemde gözler bugün başlayacak olan asgari ücret maratonunda olacak.

13 Haz 2023

TCL ile birlikte
Bloomberg HT

YAZARLAR

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

ABD ara seçimlerinin kısa ve uzun vadeli ekonomik etkileri

ABD ara seçimlerinde Demokratların Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğu ele geçirmesi, Trump'ın işini zorlaştıracak yeni bir siyasi denge yarattı. Yeni siyasi denge, gümrük vergilerinden federal harcamalara ve Fed’in bağımsızlığına kadar birçok alanda Amerikan ekonomisi doğrudan etkileyecek.

ABD ara seçimlerinin kısa ve uzun vadeli ekonomik etkileri
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

ABD’nin seçimi Asya’nın sorunu oldu

ABD seçimleri geride kaldı. Tahmin edildiği gibi Demokratlar büyük bir başarı sağladı. Yenilginin büyük oranda İran savaşına bağlanması ve Trump’a yönelik muhalefetin sadece Demokratlardan değil Cumhuriyetçilerden de gelmeye başlamasıyla savaşın bitmesine yönelik iyimserlik arttı. Bu durum elbette dünyamızın geleceği ve istikrarı açısından önemli ve olumlu bir gelişme. Ancak seçim sonrasında Demokratlardan gelen açıklamalar, seçim sonuçlarının özellikle yapay zeka yatırımlarından sipariş alan Asya ülkeleri için soruna dönüşecek gibi görünüyor.

Erhan Aslanoğlu

·

12 Kas 2026

ABD’nin seçimi Asya’nın sorunu oldu
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

Türk sanayisinde iki farklı tablo: Büyüyen üretim, daralan istihdam

Türkiye'de imalat sanayi üretimi son yıllarda büyümeye devam ederken, tekstil ve hazır giyim gibi emek yoğun sektörlerde üretim ve istihdam kaybı yaşandı. Büyüyen sektörlerdeki istihdam artışı bu kaybı telafi etmeye yetmezken, tekstil fabrikalarının azalan makine yatırımları yerli ekipman üreticilerini de etkilemeye başladı. Sanayide üretim ve istihdam arasındaki ayrışma büyürken, düşen kâr marjları ve artan finansman giderleri mevcut üreticilerin yeni sektörlere yönelik yatırımlarını da zorlaştırıyor.

Emircan Yaman

·

11 Kas 2026

Türk sanayisinde iki farklı tablo: Büyüyen üretim, daralan istihdam
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

Haftalık takvim: Enflasyon Raporu haftası

Bu hafta yurt içinde TCMB'nin yılın son Enflasyon Raporu, Eylül ayı sanayi üretimi, cari işlemler dengesi ve Kasım ayı Piyasa Katılımcıları Anketi öne çıkarken, yurt dışında ABD'de Ekim ayı enflasyonu, İngiltere'de üçüncü çeyrek büyümesi ve Avro Bölgesi büyüme ve istihdam verileri ön planda.

08 Kas 2026

Haftalık takvim: Enflasyon Raporu haftası
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

Workup 14. dönem Demo Day: Yapay zeka ağırlıklı 10 girişim mezun oldu

İş Bankası’nın ana destekçiliğinde 2017'den bu yana süren Workup Girişimcilik Programı’nın 14. dönemi, çevrimiçi düzenlenen Demo Day etkinliğiyle tamamlandı. Yapay Zekâ Fabrikası’nın yürüttüğü bu dönemde 10 teknoloji girişimi mezun oldu. Dönemi öne çıkaran iki gelişme var: Mezunların 10'da 8'i işini doğrudan yapay zeka üzerine kuruyor ve seçim süreci bu kez bilinçli olarak İstanbul, Ankara ve İzmir’in dışına açıldı. Yeni mezunlarla birlikte programın toplam mezun sayısı 198'e ulaştı.

05 Kas 2026

Workup 14. dönem Demo Day: Yapay zeka ağırlıklı 10 girişim mezun oldu