Çin otonom araçlarda Batı’yı geride bırakabilecek mi?

Otonom araçlara karşı 2020 öncesinde artan ilgi, iklim krizi endişeleri ve pandemi dolayısıyla bir nebze azalmış olsa da son günlerde şirketler ve girişimler bu alanda çalışmalarını hızlandırıyor. Önceden daha çok şehir içinde kullanımı hedeflenen araçlara olan ilgi, bu alandaki güvenli sürüş ihtiyaçlarını karşılaması gereken teknolojinin çok daha karmaşık olması nedeniyle lojistik sektörüne doğru kayıyor.

Deneme sürüşlerinde konumun önemi

Ancak yine de şirketler, önemli bir potansiyel vadeden büyük şehirlerde otonom araçları ilk kullanıma sunanlar arasına girmek için yarışıyor. Bu nedenle test aşamasında da olsa bir çok otonom araç New York, San Francisco ve Tel Aviv gibi şehirlerde yollara çıkıyor. Bu teknolojinin her yerde aynı anda kullanıma sunulmasındansa belirli bölgelerde konuşlandırılması ve zamanla küresel ölçekte uygulamaya konması bekleniyor.

• Örneğin  Walmart; Miami, Washington D.C. ve Austin, Teksas’ta Argo AI teknolojisine sahip Ford Escape araçlarını insansız teslimat yapmak için test ediyor.
• Google’ın çatı şirketi Alphabet ise yeni başlayacağını duyurduğu insansız sürüş denemelerinde yük taşımacılığını odağına alarak otonom kamyonlarını yine Teksas’ta bulunan Dallas-Houston güzergâhında test etmeyi planlıyor.
• Amazon’un sahibi olduğu Zoox ise rakiplerinden farklı bir rota çizerek deneme sürüşü yaptığı şehirlerin arasına Kaliforniya’daki üç şehrin ardından yağışlı havası ve dik yokuşları nedeniyle daha zorlu bir test ortamı sunan Seattle’ı da ekleme kararı aldı.
• Birleşik Krallık hükûmetinin desteğini arkasına alan Nissan ise otonom aracını nihayet laboratuvar ortamından çıkararak, Londra yakınlarında halka açık yollarda deneme sürüşleri yapmaya başlayacağını duyurmuştu. Nissan her ne kadar bunun hemen öncesinde “Leaf” adını verdiği aracıyla Birleşik Krallık’taki en uzun otonom sürüşü gerçekleştirmiş olsa da, şehir dekoru deneme sürüşleri için uzun yol yapmaktan çok daha karmaşık bir ortam ve farklı zorluklar sunuyor.

Bunun yanında birçok şirket ve girişim yatırımların riskli olmasından ötürü araştırmalarını istedikleri ölçekte finanse edemiyor ve bu nedenle ya ortaklığa gidiyor ya da daha büyük şirketlerin çatısı altına giriyor. Araştırma ve geliştirme çalışmalarından elde edilen bilgiler veri güvenliği, rekabet ve siber güvenlik gibi nedenlerle paydaşlar ve diğer şirketle paylaşılmıyor. Aslında otonom araç ekosistemine önemli bir katkı sağlayabilecek veri paylaşımının teşvik edilmesi ve kolektif bir geliştirme dinamiğinin benimsenmesi gerekiyor.

Otonom araç ekosistemini geliştirmede Çin modeli

Bu bağlamda Çin, otonom araç geliştirmedeki atılımıyla diğer pazarlara örnek olabilir. Çin, 2016’da lidar (lazer destekli mesafe algılama yöntemi) ve makine öğrenmesi gibi teknolojilerin gelişmesiyle bu alanda bir atılım yapmaya çalışmıştı. Ancak ülkedeki insan kaynağı ve otomotiv endüstrisindeki deneyim eksikliği, otonom araç hedeflerini gerçekleştirmeye yetmedi. Şu anda ise durum daha farklı.

Çin’deki yeni nesil girişimler önceye göre daha gerçekçi ve piyasaya endeksli adımlar atıyor. Bu durum ise yatırımların artmasına ve bir otonom araç ekosistemi oluşmasına ön ayak oluyor. Düşen maliyetler ve gelişen ürünler günden güne daha fazla yatırımın otonom araçlara kaymasını da sağlıyor. Ülkede 2021 yılında bu sektöre yapılan yatırımların 8,5 milyar doları aştığı ifade ediliyor.

Buna ek olarak Çin hükûmeti, yerel yönetimlerle birlikte otonom araç teknolojilerinin geliştirilmesine büyük önem veriyor. Öyle ki yerel hükümetler sektördeki aktörlere destek oluyor, hatta bazı girişimlere ortak bile oluyor. RoboSense isimli lidar üreticisinin genel müdür yardımcısı Season Wang, Çin’in ilgili aktörlere hatırı sayılır bir özgürlük ve esneklik alanı tanındığını ifade ediyor. Yani yerel hükümetler de bu konuda adeta bir girişimci gibi davranıyor.

Devlet – “özel” sektör işbirliği

Öte yandan Şangay’da nesnelerin interneti teknolojilerinin şimdiden trafik lambaları gibi yerlerde kullanılmaya başlanması, teknolojinin test ve geliştirmelerini yapmayı kolaylaştırdığı ve gelecekteki masrafları azalttığı ifade ediliyor. Ayrıca ülkedeki e-ticaret ve buna bağlı olarak da lojistik şirketleri, uzun süredir yeni teknolojileri bünyelerine dahil ettikleri için otonom araçları denemeye daha açık bir tutum sergiliyor. 

Kısacası Çin, hükümetin teşvik edici tavırları ve girişimci ruhu, çoğu lojistik ve e-ticaret şirketinin yeni teknolojilere açık olması ve insan kaynağının iyi değerlendirilmesi gibi avantajları sayesinde otonom araç sektöründe dünyanın geri kalanına göre daha büyük bir atılım gerçekleştirmeye hazırlanıyor.