City Football Group: Öncü mü, tehdit mi?

Sky Sports’tan Gianluca Di Marzio’nun haberine göre City Football Group’un (CFG), köklü İtalyan takımı Palermo’yu takım portföyüne katma sürecinin sonuna gelindi. 1900 doğumlu Palermo, 2000’li yıllarda en başarılı dönemini yaşadıktan sonra 2010’ları büyük bir finansal krizle noktaladı. 2019-20 sezonu öncesinde finansal enkaz nedeniyle İtalya Futbol Federasyonu tarafından profesyonel liglerden düşürülen Palermo, üç yılda Serie D’den Serie B’ye yükselmeyi başardı. 

Önümüzdeki sezon İtalya ikinci liginde mücadele edecek Palermo’nun satışı resmileşirse Sicilya takımı, City Football Group’un portföyündeki 12. futbol takımı olacak. Peki CFG projesi nedir?

CFG yapılanması

^{The Athletic}

City Football Group, Manchester City’nin sahipleri Abu Dhabi United Group’un %78 oranında sahibi olduğu bir şirket. Aslında merkezinde Manchester City bulunan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Sheikh Mansour’un futbolda City’nin ötesindeki global planlarını gerçekleştirdiği bir çatı şirket olarak tanımlayabiliriz.

Şirketin küçük ortakları; ABD’li yatırım şirketi Silver Lake ile birlikte Çin merkezli bir konsorsiyum. Airbnb’den Alibaba’ya çok sayıda başarılı şirkete yatırımı bulunan Silver Lake, City Football Group’un %10 hissesi için 500 milyon dolar yatırım yaptı. Bu durum CFG’un değerlemesini 4.8 milyar dolar olarak ortaya koydu. Kıyaslamak gerekirse; Forbes’un 2021 tarihli makalesine göre en değerli spor takımı 5.7 milyar dolar ile NFL ekibi Dallas Cowboys iken yine Forbes’a göre, 2022  itibarıyla en değerli futbol takımı 5.1 milyar dolar ile Real Madrid.

2013 yılında kurulan City Football Group, Birleşik Arap Emirlikleri gölgesinde futboldaki en güçlü aktörlerden biri haline geldi. Bu yönüyle “sportswashing” tartışmalarının merkezinde yer alan şirketin, 11 farklı ülkeden 11 kulübü kapsayan bir ağı bulunuyor.

CFG bünyesinde New York City (ABD), Melbourne City (Avustralya), Yokohama F. Marinos (Japonya), Montevideo City Torque (Uruguay), Girona (İspanya), Sichuan Jiuniu (Çin), Mumbai City (Hindistan), Lommel SK (Belçika) ve Troyes (Fransa) bulunuyor. Bolivya’dan Club Bolivar ise partner takım kimliğinde. Beş kıtaya yayılmış 11 takımın Sichuan ve Lommel dışındaki dokuzu, ülkelerinde ulusal birinci ligde mücadele ediyor. (Girona 2022-23 sezonuyla birlikte LaLiga’ya döndü.)

Peki dokuz yılda oluşturulan bu piramidin arkasındaki motivasyon ne olabilir?

Düşük miktarla yüksek potansiyele yatırım

^Firstpost

City Football Group adına akla gelen iki temel motivasyon var: dünyanın en iyi takımlarından biri olan Manchester City’i besleyen küresel bir ağ oluşturmak ve “sportswashing”. Sportswashing  terimi basitçe, insan hakları konusunda soru işaretleri barındıran ülkelerin, spor yoluyla kötü imajlarını pozitif etkilemeye çalışması olarak tanımlanıyor.

Bu iki argümanı sorgulamadan önce, City Football Group’un ekonomik olarak başarılı bir proje olduğunu unutmamak gerek. Deloitte’in 2022 raporuna göre, 2021’de en çok gelir elde eden futbol kulübü 644.9 milyon avro ile Manchester City oldu.

11 takım ile M. City arasında şu ana kadar yoğun bir oyuncu trafiği olmadı ancak takımların başarısı, City Football Group’un yatırımları ve teknik bilgi paylaşımı sonucu arttı. Girona, Troyes, Lommel Avrupa’da; Montevideo Güney Amerika’da, Yokohama ise Asya’da mavilere hazırlayıcı kulüp niteliğinde katkı sağlayabilir. New York, Melbourne, Bombay ve Chengdu ise futbol açısından görece “nadas” ve fakat stratejik olarak potansiyeli yüksek pazarlar.

City Football Group’un yayılma stratejisinin arka planında Manchester City CEO’su Ferran Soriano’nun olduğunu bilinen bir durum. Spor endüstrisi alanında çalışan Prof. Simon Chadwick, 2017’de konuyla ilgili Guardian’a yaptığı değerlendirmede, “Soriano 10 yıl önce, Barcelona’da görev alırken öğrencilerimle konuşmaya geldiğinde futbol endüstrisini Disney ile kıyaslamıştı. Birden fazla kulüp sahibi olma modeli, futbolda Walt Disney bakış açısının yansıması; takımlar eğlence markaları, futbol ise içerik.” anekdotunu paylaştı.

CFG, farklı coğrafyalarda görece küçük ölçekte yatırımlarla ortak bir birikim yaratıyor ve bunu yaparken, futbolu sahada alınan sonuçların ötesinde bir eğlence unsuru olarak konumlandırıyor. Birden fazla kulüp sahibi olma modeli, Red Bull markası veya John Textor’ın Olympique Lyon’u satın almaya çalışması gibi örneklerle çoğalıyor.

City Football Group yapılanmasının doğal ve tehlikeli bir sonucu olarak Birleşik Arap Emirlikleri’nin futbolda - dolayısıyla sosyal olarak - küresel bir güç sahibi olduğu yadsınamaz. Ayrıca tüm bu yatırımları denetleyecek merci olan FIFA, güvenilir sınavları olan bir kurum değil. CFG’un büyük resimdeki planını birkaç cümlede anlamlandırmak güç ancak futbolun geleceğine etki edebilecek, üzerine düşünülmesi gereken bir sürecin içindeyiz.