Enflasyonda aylık artış son 5 ayın zirvesinde


Türkiye’nin en kapsamlı fon pazarı: Foneria
Konu ne olursa olsun kafamız rahatsız olsun istiyoruz. O kadar emeğin, zorlu virajların, hız treni misali inişli çıkışlı hayatlarımızın oh dedirtecek bir kafa rahatlığını hak ettiğine inanıyoruz.
Daha fazlasını öğren →
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılının ilk enflasyon verisini açıkladı ve Ocak ayında tüketici fiyat endeksi bir önceki aya göre %6,7 artış kaydetti. Böylece yıllık enflasyon %64,86 olarak belirlendi.
Ocak ayında çekirdek enflasyonda ise yatay bir seyir görüldü. TÜİK verilerine göre Ocak'ta yıllık çekirdek enflasyon %70,48 olarak kaydedildi.
Ocak enflasyonu ile birlikte aylık bazda enflasyon rakamlarındaki 5 aylık düşüş trendi de sona ermiş oldu. TÜFE'de en son 2023 Temmuz döneminde yine asgari ücret artışları sonrasında gelen zamların etkisiyle aylık enflasyon %9,49 gelmiş sonrasında arka arkaya 5 ay boyunca görülen düşüşle 2023 Aralık'ta aylık enflasyon %2,93'e kadar gerilemişti.

Enflasyonda yıllık oranlarda da ise 2023'ün ikinci yarısında başlayan yukarı yönlü seyir devam ediyor. Geçen Haziran ayında son 2 yılın en düşük yıllık enflasyonu olan %38,21 görüldükten sonra ibre yine yukarı dönmüştü. Temmuz ve Ağustos aylarından sonra %50'nin üzerine fırlayan yıllık enflasyon, son 5 aydır %60-65 arasında seyrediyor.
Üretici fiyatları yıllık yüzde 44,20 arttı
TÜİK’in açıkladığı üretici fiyat endeksi (ÜFE) verileri de hızlanmaya işaret etti. Ocak ayında üretici fiyatları bir önceki aya göre %4,14, yıllık bazda ise %44,20 arttı. ÜFE’de de aylık bazda beş ayın zirvesi görüldü.

Fiyatı en çok artan kalemler neler?
TÜİK'in enflasyon sepetinde yer alan mal ve hizmetlerin aylık bazda fiyat değişimlerine bakıldığında en yüksek değişim %30,4'lük artışla havayolu ile yolcu taşımacılığındaydı. Fiyatı en çok düşen kalem ise %4,2 ile çocuk giyim ürünleri oldu.
Aylık Bazda Fiyatı En Çok Artanlar | |
Mal ve hizmetler | Değişim (%) |
Havayolu ile yolcu taşımacılığı | 30,43 |
Diğer analiz laboratuvarları ve röntgen çekim merkezleri | 28,63 |
Dişçilik ücreti | 25,80 |
Karayolu ile şehirler arası yolcu taşımacılığı | 25,48 |
İçkiler | 24,37 |
Ev aletlerinin onarımı | 18,51 |
Taksi ile şehir içi yolcu taşımacılığı | 17,37 |
Kişisel ulaştırma araçlarının bakım ve onarımı | 14,24 |
Patates ve bazı yumru bitkiler | 14,05 |
Yiyecek hizmetleri | 12,52 |
Ana harcama grupları bakımından enflasyon verileri ele alındığında ise yıllık bazda fiyat değişimlerinde lokanta ve otel harcamalarında %92,3'lük artış dikkat çekiyor. Son bir yıl içerisinde eğitim harcamaları %79,8, sağlık %78,6, ulaştırma %77,5, gıda ve alkolsüz içecekler %69,7 artış kaydetti. Yıllık bazda fiyat artışlarında lider olan lokanta ve otel harcamaları, Ocak ayında da %12,2'lik artışla zirvede bulunuyor. Yıllık fiyat artışlarında TÜFE ortalamasının altında kalan harcama grupları ise şöyle: Alkollü içecekler ve tütün, giyim ve ayakkabı, ev eşyası, konut, haberleşme, eğlence ve kültür, çeşitli mal ve hizmetler.
TÜİK'in incelediği 12 ana harcama grubu içerisinde Ocak ayında fiyatların gerilediği tek kalem ise %1,6'lık düşüşle giyim ve ayakkabı grubu.
Ana Harcama Grupları | Aylık Değişim (%) | Yıllık Değişim (%) |
TÜFE | 6,70 | 64,86 |
Gıda ve alkolsüz içecekler | 5,19 | 69,71 |
Alkollü içecekler ve tütün | 4,92 | 61,60 |
Giyim ve ayakkabı | -1,61 | 40,62 |
Konut | 7,43 | 45,99 |
Ev eşyası | 7,33 | 61,10 |
Sağlık | 17,68 | 78,57 |
Ulaştırma | 6,53 | 77,54 |
Haberleşme | 2,98 | 46,40 |
Eğlence ve kültür | 9,07 | 61,82 |
Eğitim | 3,17 | 79,81 |
Lokanta ve oteller | 12,17 | 92,27 |
Çeşitli mal ve hizmetler | 10,25 | 58,95 |
Bakan Şimşek: Yılın ikinci yarısında belirgin düşüş görülecek
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TÜİK'in enflasyon verisi sonrasında sosyal medya hesabından paylaştığı mesajda "Yıllık enflasyonda yılın ikinci yarısında belirgin bir gerileme göreceğiz" yorumunda bulundu.
Şimşek'in X hesabından yaptığı açıklama şöyle:
"Ocak ayında aylık enflasyon geçici etkiler kaynaklı yükselerek yüzde 6,7 gerçekleşirken, yıllık enflasyon yüzde 64,9 oldu. Ocak ayında büyük oranda enflasyona yansıyan bu etkilerin enflasyonun ana eğilimini etkilemesini beklemiyoruz. Şubat’tan itibaren aylık enflasyonun kayda değer şekilde düşerek tahmin patikamızla uyumlu seyredeceğini öngörüyoruz. Yıllık enflasyonda ise yılın ikinci yarısında belirgin bir gerileme göreceğiz. Fiyat istikrarını sağlamak temel önceliğimizdir."
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
TÜİK tarafından açıklanan manşet enflasyon piyasa beklentilerine paralel bir şekilde gerçekleşti.
06 Şub 2024

YAZARLAR

Hüseyin Koyuncuoğlu
Ekonomi ve finans editörü

EXANTE
Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ OKUMALAR
Yapay zekanın üretkenliği artırarak maliyetleri düşürmesi beklenirken veri merkezleri, gelişmiş çipler, elektrik ve altyapı yatırımları yeni bir maliyet baskısı yaratıyor. Fed yöneticileri, bu yatırımların talebi ve maliyetleri artırarak fiyat artışlarını ekonominin geneline yayabileceği uyarısı yapıyor. Tartışmanın merkezinde ise şu soru var: Yapay zekanın uzun vadeli ucuzluk vaadi, kısa vadeli maliyet dalgasını ne zaman dengeleyebilecek?

Bu hafta yurt içinde Eylül ayı işgücü ve dış ticaret istatistikleri ile üçüncü çeyrek turizm gelirleri öne çıkarken, yurt dışında Fed, Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) faiz kararları ön planda.
26 Eki 2026

Küresel endeks sağlayıcılarının Türkiye'ye bakışı sertleşmeye devam ediyor. Haziran ayında MSCI'ın uyarısıyla başlayan süreç, temmuzda S&P DJI'ın Türkiye'yi izleme listesine almasıyla devam etti. Ağustosta FTSE Russell Türk hisselerine yönelik endeks güncellemelerini erteledi. Üç kurumun da aksiyonu fiili dolaşım oranlarının güvenilirliği, hissedar şeffaflığı ve bazı küçük ölçekli şirketlerle ilişkili fonlar üzerinden yapıldığı düşünülen koordineli işlemlere dayanıyor.

Küresel piyasalarda enflasyon dinamikleri, tahvil getirileri ve hisse senedi performansı arasındaki ilişki son dönemde dikkat çekici bir ayrışma sergiliyor. ABD'de enflasyonun beklentilerin üzerinde gelmesine ve Hazine tahvili getirilerinin yüksek seviyelerde seyretmesine rağmen, hisse senedi piyasalarının hala dirençli kalması öne çıkıyor.

AB’nin yeni “Made in Europe” kuralları, AB’den ayrılan İngiltere’yi içeride tutarken otuz yıllık Gümrük Birliği ortağı Türkiye’yi dışarıda bırakıyor. Bu tercihin ardında bir aidiyet ve rekabet kaygısı var. Türkiye’nin yanıtı rica değil, mütekabiliyet olmalı.




