Fintechlerin finansallarındaki riskli varlıklar

Fintech sektörü, bankacılık ve finans alanında önemli bir dönüşüm yaratarak, ödeme sistemleri, kredi verme ve varlık yönetimi gibi alanlarda yenilikçi çözümler sunuyor. ABD ve AB'deki fintech şirketleri, faaliyetlerini sürdürmek ve büyümek için çeşitli finansal enstrümanlara yatırım yapıyor. Bu finansal enstrümanlar, doğaları gereği belirli riskler taşıyor. Aşağıda, ABD ve AB'deki fintech şirketlerinin bilançolarında bulunan riskli varlık gruplarını detaylandırıyorum.

Riskli varlıklara birlikte bakalım; 

1. Yüksek Getirili Tahviller (Junk Bond):

Fintech şirketleri, yatırım portföylerini çeşitlendirmek ve yüksek getiri elde etmek amacıyla düşük kredi notuna sahip şirketlerin veya devletlerin çıkardığı tahvillere yatırım yapabilirler. Yüksek getirili tahviller, temerrüt riski yüksek olan varlıklardır. PayPal ve Square (Block, Inc.), likidite yönetimi için bu tür tahvillere yatırım yapabilirler. Genellikle bu oran %1-2 civarındadır, yani toplam varlıklarının birkaç yüz milyon dolar seviyesinde olabilir.

2.  İpotek Teminatlı Menkul Kıymetler (MBS) ve Varlığa Dayalı Menkul Kıymetler (ABS)

İpotek teminatlı menkul kıymetler (MBS) ve varlığa dayalı menkul kıymetler (ABS), fintech şirketlerinin yatırım portföylerinde bulunabilir. Bu menkul kıymetler, konut kredileri veya tüketici kredileri gibi varlıklara dayalıdır ve bu varlıkların performansına bağlı olarak risk taşırlar. Örneğin, ABD'deki fintech şirketleri, MBS ve ABS gibi ürünlere yatırım yaparak likidite yönetimi sağlarlar. Bu tür yatırımlar, genellikle şirketin toplam varlıklarının %2-3'ünü oluşturur. Adyen'in toplam varlıklarının 20 milyar dolar olduğu varsayıldığında, bu tür menkul kıymetlerin değeri yaklaşık 400-600 milyon dolar seviyesinde olabilir.

3.  Kripto Varlıklar

Son yıllarda kripto para birimleri, fintech şirketlerinin bilançolarında önemli bir yer tutmaya başlamıştır. Square (Block, Inc.), Bitcoin gibi kripto varlıklara yatırım yaparken, Stripe ve PayPal da kripto para işlemleri ve yatırımları yapmaktadır. Kripto para birimleri, yüksek volatilite ve regülasyon belirsizliği nedeniyle riskli varlıklar olarak kabul edilir. 2022 itibariyle, Square'in Bitcoin yatırımları yaklaşık 300 milyon dolar seviyesindeydi.

4.  Türev Ürünler

Fintech şirketleri, döviz kuru risklerinden korunmak ve diğer finansal riskleri yönetmek için türev ürünler de kullanabilirler. Türev ürünler, karmaşıklıkları ve kaldıraç kullanımı nedeniyle yüksek risk taşırlar. Döviz kuru, faiz oranı ve diğer piyasa risklerine maruz kalan fintech şirketleri, bu riskleri yönetmek için swap, opsiyon ve vadeli işlem sözleşmeleri gibi türev araçları kullanabilirler. Adyen, döviz kuru risklerinden korunmak için türev ürünleri sıkça kullanır. Bu tür ürünler, genellikle toplam varlıklarının %1-2'sini oluşturur.

5.  Gelişmekte Olan Piyasa Tahvilleri

Fintech şirketleri, yüksek getiri arayışı içinde gelişmekte olan piyasa tahvillerine de yatırım yapabilirler. Bu tahviller, ekonomik ve politik istikrarsızlıklar nedeniyle temerrüt riski taşırlar. Hem ABD hem de AB'deki fintech şirketleri, portföylerinde bu tür tahvillere yer vererek yatırım getirilerini artırmayı hedeflerler. Örneğin, PayPal ve Stripe, gelişmekte olan piyasa tahvillerine yatırım yaparak portföylerini çeşitlendirirler. Bu tür tahvillerin değeri, toplam varlıklarının %1-2'si arasında olabilir, yani 1-2 milyar dolar seviyesinde tahvil bulundurabilirler.

Aşağıda şirketlerin son üç yılki riskli varlıklarının değişimini bulabilirsiniz:

Peki, Türkiye’deki fintech'lerin finansallarında riskli varlık statüsünde hangi ürünleri görebiliriz? Bu sorunun cevabını bulmak çok güç, ancak fikir yürütebiliriz. Döviz riski, faiz riski ve fonların temasına bağlı olarak hisse senedi ya da değerli metallerin oynaklığından dolayı riskler doğabilir. Türkiye’de lokal para cinsinden paranın maliyeti dövize göre yüksek olduğu için şirketler likiditesinin büyük bölümünü para piyasası fonlarında ya da kısa vadeli borçlanma araçlarında yönetmekte. 

Batı cephesi ve Türkiye’deki fintech şirketleri, finansal operasyonlarını desteklemek ve büyümek için çeşitli finansal varlıklara yatırım yapmaktalar. Tahviller, MBS ve ABS, kripto varlıklar, türev ürünler ve yatırım fonları bu şirketlerin bilançolarında yer alan başlıca riskli varlıklar arasındadır. Bu varlıklar, yüksek getiri potansiyeli sunmakla birlikte, geri ödenmeme, piyasa volatilitesi ve ekonomik dalgalanmalar gibi riskler taşır. Fintech şirketleri, bu riskleri yönetmek için kapsamlı risk yönetimi stratejileri ve regülasyonlara uyum politikaları geliştirmelidir. Bu stratejiler, şirketlerin finansal istikrarını korumasına ve uzun vadeli başarısını sağlamasına yardımcı olur.

Aşağıdaki tabloda hangi kurumların hangi riskli varlıklarda pozisyonlanma yaptığını bulabilirsiniz: