İlk beş ayda gelen doğrudan yatırımlar nereye gitti?
Sürdürülebilir Geleceğe Adım podcast serisi Aposto'nun çevre, iklim ve sürdürülebilirlik yayını Angst , Yapı Kredi’nin Sürdürülebilir Tercih Programı Step işbirliğiyle hazırladığı Sürdürülebilir Geleceğe Adım podcast serisine imza atıyor. Nedir? Alara Demirel’in hazırlayıp sunduğu Sürdürülebilir Geleceğe Adım podcast serisi bireysel ve toplumsal sürdürülebilir tercihlere odaklanıyor, her bölümde hayatın farklı alanlarındaki tercihlerin nasıl geleceği de düşünerek dönüştürülebileceğini tartışıyor ve her ay başka bir temayı mercek altına alıyor. İlk bölüm: Serinin ilk bölümünün konusu nitelikli eğitim . Eğitim araçlarının sürdürülebilirliğe etkilerinin incelendiği ve dijital eğitim araçlarının çevresel etkilerinin tartışıldığı bölümü buradan dinleyebilirsiniz. İkinci bölüm: Bu bölümde döngüsel ekonomiye kulak vermemiz için Hollanda Başkonsolosluğu'nda sürdürülebilirlik ve döngüsel ekonomi alanlarında kıdemli ticaret uzmanı olarak görev yapan Tunç Karabayer konuk oluyor. Tunç ve Alara döngüsel ekonomi modellerinin tercihlerimizi değiştirmemize nasıl yardımcı olabileceği ve geleceğimizi şekillendirmekte bize nasıl faydalar sağlayabileceği üzerine sohbet ettiği bölüme buradan ulaşabilirsiniz. Yapı Kredi’nin Sürdürülebilir Tercih Programı Step işbirliğiyle sizlere ulaşan Sürdürülebilir Geleceğe Adım podcast serisini şuradan takip edebilirsiniz. Sürdürülebilirliğe bir öğrenim alanı olarak yaklaşan Step ile ilgili detaylı bilgi almak içinse bu adresi ziyaret edebilirsiniz.
Daha fazlasını öğren →
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan son verilere göre 2024 yılının ilk beş ayında Türkiye’ye gelen doğrudan yatırımların tutarı 4 milyar USD seviyesine yaklaştı. Peki gelen bu doğrudan yatırımlar en çok nereye gitti?
Yatırımların %34’ü gayrimenkul alımlarından oluştu
TCMB verilerine göre 2024 yılının Ocak-Mayıs döneminde yurt dışından 3 milyar 833 milyon USD’lik doğrudan yatırım girişi kaydedilirken, yurt içinden yurt dışına 2 milyar 329 milyon USD’lik doğrudan yatırım gerçekleştirildi. Dolayısıyla söz konusu dönemde net doğrudan yatırım girişleri 1 milyar 504 milyon USD seviyesinde kaydedildi.
- 2023 yılının aynı döneminde net yükümlülük oluşumu (doğrudan yatırım girişi) 4 milyar 507 milyon USD seviyesindeyken, net varlık edinimi (yurt dışına doğrudan yatırım) ise 2 milyar 389 milyon USD düzeyindeydi. Bu dönemde net doğrudan yatırım girişi ise 2 milyar 118 milyon USD seviyesinde kaydedilmişti.
Uluslararası Yatırımcılar Derneği (YASED) tarafından paylaşılan verilere göre yılın ilk beş ayında gelen toplam doğrudan yatırım girişlerinin 2 milyar 285 milyon USD’lik kısmı yatırım sermayesi girişi olarak kaydedilirken, 1 milyar 437 milyon USD’lik kısmı yabancıların gayrimenkul alımı, 547 milyon USD’lik kısmı borçlanma araçlarından oluştu. Bu dönemde 436 milyon USD’lik yatırım ise tasfiye edildi.
Geçen yılın aynı döneminde yatırım sermayesi girişi 2 milyar 294 milyon USD, gayrimenkul alımları 1 milyar 958 milyon USD seviyesindeydi. 2022 yılının yine aynı döneminde ise yatırım sermayesi girişleri 3 milyar 370 milyon, gayrimenkul alımları ise 2 milyar 277 milyon USD düzeyindeydi.
En çok yatırım alan sektör toptan ve perakende ticaret oldu
TCMB verilerine göre 2024’ün ilk beş ayında Türkiye’ye gelen doğrudan yatırımın 2,3 milyar USD’lik kısmı yatırım sermayesi olarak geldi. Bu yatırımların 1 milyar 413 milyon USD’lik kısmı hizmet sektörüne yapılırken, 796 milyon USD’lik kısmı sanayi sektörüne, 75 milyon USD’lik kısmı ise tarım, ormancılık, balıkçılık sektörüne yapıldı.
Alt sektör gruplarına ilişkin yayımlanan verilere bakıldığında Ocak-Mayıs döneminde en çok yatırımın 486 milyon USD ile toptan ve perakende ticaret sektörüne yapıldığı görüldü. Toptan ve perakende ticaret sektörü, bir önceki yılın aynı döneminde de en çok yatırım yapılan alt sektör olarak kayıtlara geçmişti.
Ticaret sektörünü 314 milyon USD’lik yatırımla finans ve sigorta sektörü takip etti. Onu da 311 milyon USD’lik yatırımla ulaştırma ve depolama, 171 milyon USD’lik yatırımla madencilik ve taşocakçılığı, 169 milyon USD’lik yatırımla bilgisayar ve elektronik ürünlerin imalatı ve 142 milyon USD’lik yatırımla bilgi ve iletişim sektörleri izledi.
En fazla yatırım 452 milyon dolarla Hollanda’dan geldi
TCMB verilerine göre Ocak-Mayıs döneminde yatırım sermayesi olarak gelen doğrudan yatırımın 1 milyar 633 milyon USD’lik kısmı Avrupa’dan gelirken, 378 milyon USD’lik kısmı Amerika’dan, 273 milyon USD’lik kısmı ise Asya’dan geldi. Bu dönemde Afrika’dan gelen doğrudan yatırım ise yalnızca 1 milyon USD tutarında gerçekleşti.
- Bir önceki yılın aynı döneminde Avrupa’dan gelen yatırım sermayesi 1 milyar 658 milyon USD tutarında gerçekleşirken, Amerika’dan gelen sermaye 75 milyon USD, Asya’dan gelen yatırım ise 558 milyon USD tutarındaydı.
Ülke dağılımına bakıldığında ise 2024 yılında da en çok doğrudan yatırımı sağlayan ülkenin 452 milyon USD ile Hollanda olduğu görüldü. Hollanda geçen yılın aynı döneminde de en çok doğrudan yatırım yapan ülke olmuştu.
Hollanda’yı 371 milyon USD’lik doğrudan yatırımla ABD, 231 milyon USD’lik yatırımla Norveç, 223 milyon USD’lik yatırımla İngiltere ve 215 milyon USD’lik yatırımla Almanya takip etti. Bu dönemde Rusya’nın gerçekleştirdiği doğrudan yatırımın 12 milyon USD’ye gerilemesi ise dikkat çekti. Rus yatırımcılar 2023’ün ilk beş aylık döneminde Türkiye'ye 259 milyon USD’lik sermaye yatırımı gerçekleştirmişti.
Türk yatırımcılar en çok nereye yatırım yaptı?
Yurt dışından gelen yatırımın hangi alanlara aktığını inceledik. Peki yurt içi yerleşik yatırımcılar yurt dışında en çok hangi ülkeleri ve hangi sektörleri tercih ediyor?
TCMB tarafından yayımlanan verilere göre yurt içi yerleşik yatırımcıların yılın ilk 5 ayında 1 milyar 665 milyon USD ile en çok Avrupa’ya yatırım yapmayı tercih etti. Avrupa’yı 520 milyon USD ile Amerika ve 298 milyon USD ile Asya takip etti. Bu dönemde Afrika’ya yapılan yatırımlar ise sadece 38 milyon USD düzeyinde gerçekleşti.
Söz konusu dönemde en çok yatırım yapılan ülke 506 milyon USD ile ABD olurken, ABD’yi 427 milyon USD ile Hollanda, 318 milyon USD ile İngiltere, 206 milyon USD ile Almanya ve 170 milyon USD ile Birleşik Arap Emirlikleri takip etti.
İlk 5 ayda yurt içi yatırımcıların yurt dışında en çok yatırım gerçekleştirdiği sektör ise 1 milyar 861 milyon USD ile hizmet sektörü oldu. Bu dönemde sanayi sektörüne 662 milyon USD’lik yatırım yapılırken, tarım sektörüne ise yalnızca 2 milyon USD yatırım yapıldı.
Alt sektör gruplarına bakıldığında, ilk 5 ayda en çok yatırım yapılan kalem, 1 milyar 62 milyon USD’lik yatırımla Türk vatandaşlarının yurt dışındaki gayrimenkul alımlarını da kapsayan gayrimenkul faaliyetleri kalemi oldu.
Bu kalemin hariç tutulması hâlinde Türk yatırımcıların ilk beş ayda en çok yatırım yaptığı sektör 374 milyon USD'lik doğrudan yatırım ile madencilik ve taşocakçılığı sektörü oldu. Bu sektörü 249 milyon USD’lik yatırımla inşaat sektörü, 140 milyon USD’lik yatırımla finans ve sigorta sektörü, 112 milyon USD’lik yatırımla toptan ve perakende ticaret sektörü ve 84 milyon USD’lik yatırımla elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi sektörü takip etti.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Hazine ve Maliye Bakanlığı merkezi yönetim bütçe dengesi verilerini açıkladı. Açıklanan verilere göre yılın ilk altıncı ayında bütçe açığı 740 milyar TL seviyesini aştı.
17 Tem 2024
YAZARLAR
Emircan Yaman
Piyasalar ve Finans Editörü
EXANTE
Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ OKUMALAR
Bu hafta önceliklere kıyasla daha sakin bir veri akışı bekleniyor. Yurt içinde sektörel enflasyon beklentileri, tüketici güven endeksi ve reel kesim güven endeksi öne çıkarken, yurt dışında öncü PMI verileri ile ABD-Çin liderler görüşmesi ön planda.
21 Eyl 2026
Fed, üç yılı aşkın aranın ardından politika faizini 25 baz puan artırarak %3,75-4,00 aralığına yükseltti. Yeni projeksiyonlar, 2026 sonuna kadar bir faiz artışının daha gündemde olduğunu, 2027’de ise faizin mevcut seviyesinde kalabileceğini gösteriyor. Yükselen tahvil getirileri ve enflasyon baskısı, Fed’i piyasaların beklediği daha sıkı para politikalarına doğru ittyor.
Finansal piyasalar açısından tarihi bir hafta geçiriyoruz demek sanıyorum abartı olmayacak. İçeride sermaye piyasalarımızda yaşanan sarsıntı, dışarıda tahvil faizlerinin zirveleri zorlamasıyla merkez bankalarının daha güçlü harekete geçmesi, hemen hemen her türlü finansal enstrümanda sert hareketlere yol açtı.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17 Eylül gün içinde yayımladığı bültende Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls olmak üzere yedi portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu, katılma payları TEFAS’ta işlem gören bütün yatırım fonlarını platformda alım ve satıma kapattığını duyurdu. Aynı kararla unvanları tek tek yazılan 130 fonun da SPK tarafından tayin edilecek yöntemle tasfiye ettirilmesine hükmedildi. Peki tasfiye kararı verilen bir fonda yatırımcının payına ve parasına ne olacak?
Serbest fonlarda yatırımcıların parasını ne zaman alacağı, fonun değerleme ve iade koşullarına göre belirleniyor. SPK’nın 28 Ağustos tarihli düzenlemesi, likidite riski kapsamında iade taleplerinin karşılanması için bu koşulların önceden ilan süresi beklenmeden değiştirilmesine izin veriyor. Atlas Portföy’ün DFI fonunda satış işlemlerini aylık değerleme tarihine bağlayan uygulaması da bu hüküm kapsamında yapıldı.
