Kur yükselişine karşı yeni ürün

Geçtiğimiz pazartesi, dolar kurunun 18 TL’yi aşmasının ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan, kur yükselişine karşı yeni finansal araçları devreye sokacaklarını açıkladı. “Kur Korumalı TL Vadeli Mevduat” isimli yeni ürünü tanıtan Erdoğan, parasını Türk lirasında tutanların kur yüksekliği endişesi taşımayacağını çünkü mevduat kazancının kur getirisinin altında kalması hâlinde aradaki farkın doğrudan Hazine tarafından ödeneceğini duyurdu.

Kurlara neler oldu? 

20 Aralık Pazartesi: Dolar/TL, 18’in üzerini, avro/TL ise 20’nin üzerini gördü. Akşam saatlerinde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yeni ürünü açıklamasıyla dolar/TL 13,60’a, avro/TL ise 15’lere çekildi.

21 Aralık Salı: Hazine ve Maliye Bakanlığı, "Kur Korumalı TL Vadeli Mevduat" ürününün detaylarını açıkladı. Dolar/TL 13’e, avro/TL ise 14,50’ye düştü. Yeni bankacılık ürünü, Resmî Gazete'de yayımlanan "Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ" başlıklı tebliğle yürürlüğe girdi.

22 Aralık Çarşamba & 23 Aralık Perşembe: Dolar/TL 10,50’ye, avro/TL ise 11,50'ye kadar düştü.

24 Aralık Cuma: Dolar/TL 11,70, avro/TL ise 13,20 ile haftayı kapattı. 

Detaylar

Yeni ürünün tanıtılmasının ardından Hazine ve Maliye Bakanlığı, detayları açıkladı. Buna göre; 

• Hesaplar 3,6,12 ay vadelerle açılabilecek. Hesabın faizi ve hesabın açıldığı tarih ile vade tarihi arasındaki kur değişimi oranı kıyaslanacak. Hangisi daha yüksekse gelirler, o değer üzerinden verilecek.
• Stopaj uygulanmayacak. Ürün gerçek kişiler tarafından açılan TL vadeli hesaplarda işleyecek.
• Kur farkı hesaplamaları TCMB’nin yayımladığı USD döviz alış kuru üzerinden hesaplanacak.

Ekonomistler ne diyor? 

Ekonomistler yeni ürün için “örtülü faiz artırımı” yorumu yapıyor. Ekonomist Enes Özkan "Bir kamu borçlanmamız iyi gidiyordu o da sıkıntıya girecek gibi duruyor. Kamu borcunun gayri safi yurtiçi hasılaya oranının hızla artacağını göreceğiz," dedi.

Aposto!’ya konuşan Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ceyhun Elgin de bu ürünün yakın vadede döviz kurlarını dengeye getirme potansiyeli taşıyan bir uygulama olduğunu ancak uzun vadede çok da sürdürülebilir olmadığını belirterek şunları söyledi: 

“Diyelim ki Türkiye'de bankalardaki döviz hesaplarının tamamı bu uygulamaya geçti ve dolar kurunda çok ciddi bir artış oldu. Neredeyse birkaç ay içinde devletin, bütçesinin tamamına denk gelecek bir hazine katkısı yapılması gerekebilir. Bu da devlet bütçesini çok zorlar, enflasyon riskini doğurur. Çünkü devlet bunu vergi gelirleriyle finanse edemeyeceği için ancak para basarak Merkez Bankası'yla finanse edecektir. Bu da daha fazla enflasyon demek."