Ölümün gölgesinde kurulan karanlık bir dans pisti

Albüm: Depeche Mode - Memento Mori 

Süre: 50 dakika

Plak şirketi: Columbia Records

Yayın tarihi: 24 Mart 2023

Kartonet: 1980’li yılların başında elektronik müzik, rock enstrümantasyonunu dışarıda bırakır ve synthsizer’ından temellenen bir müzikal devrimin aktörü olur. O dönemden kalan, önce Birleşik Krallık ardından da tüm Kıta Avrupası’nı elektronik müziğin yenilikçi fikirleriyle ele geçiren müzisyen/müzik gruplarından taze üretimleriyle hâlâ radarımızda olan çok fazlası yok. 1981 yılında başladıkları kariyerlerine 15 stüdyo albümü, sayısız tekli ve on yılları aşan birçok hit bırakan Depeche Mode ise, işte bu bir avuç isimden biri.

Grup - artık bir ikili - 40 yılı aşkın müzikal yolculuklarında atlattıkları birçok badirenin ve seslerine yaptıkları sıra dışı güncellemelerin ardından acıklı bir nostalji yaftasının yakışacağı bir öze dönüşten uzakta. Yine de Memento Mori, Depeche Mode’un synth Britannia dalgasıyla elektroniği popüler müziğin merkezine yerleştiren öncülüğünü yeniden hatırlatan, onu sahneye taşıyan ve 40 yıldan sonra bile grubun heyecan verici kompozisyonlara vâkıf olduğunu gösteren bir albüm. 

2017 yılının Martin L. Gore ve Dave Gahan arasındaki yıpratıcı fikir ayrılıkları ve çatışmaları arasından çıkan ve grubun kataloğunun belki de en zayıf halkası Spirit’i takip eden Memento Mori, 27 yıldır bir üçlü olan Depeche Mode’un bir ikili olarak kaydettiği ilk albüm. 2022’in 26 Mayıs'ında aniden hayatını kaybeden Andret “Fletch” Fletcher’ın hiç duymadığı 16 şarkıdan oluşan Memento Mori, Martin L. Gore ve Dave Gahan’ın inişli çıkışlı yaratıcı işbirliklerinin öngörülemez bir uyumla hayat verdiği müşterek bir çaba. 

Martin L. Gore’un Santa Barbara’daki stüdyosunda, Florence + the Machine ve Arctic Monkeys gibileriyle çalışan James Ford prodüktörlüğünde kaydedilen albümün mühendis koltuğunda Björk, Frank Ocean ve the xx’in fonetik alfabesini yazanlardan Marta Salogni var. Geç 70’ler ve erken 80’ler Birleşik Krallığı’na yukarıdan aşağı nüfuz eden ve punk sonrası müzik devrimlerinin (post-punk, synth-pop, gothic rock, vb.) belgeselciliğini yapmış efsanevi fotoğrafçı ve yönetmen Anton Corbjin, Memento Mori’nin ölümle kol kolalık anlatısının karanlık görsel estetiğini oluşturdu. 

^{Depeche Mode, Memento Mori}

Neden dinleyelim? Dave Gahan, 2021 yılında Soulsaver grubuyla Imposter albümünü yayınlayıp aralık ayında albümün turnesine çıktı. Turne sona erdiğinde Gahan’ın aklında müzik yapmaya devam edip etmemek vardı. The New York Times yazarı Alex Pappademas’ın “Dave turne sonunda bir şeyin sonuna gelmiş gibi hissetti” diyerek ifade ettiği durum, Martin L. Gore’un Dave Gahan’a dinlettiği Ghost Again demosuyla değişti: “Bu şarkıyı seslendirmek için sabırsızlanıyorum.” 

Gahan ve Gore arasındaki yaratıcı ortaklığın yıllara dayanan mirası, bu albüm için de değişmedi. Memento Mori, Martin L. Gore’un sözlerini ve müziğini yazdığı; Dave Gahan’ın ise distopik bir dünyanın kürsüsünden yankılanan vokalleriyle gruba alametifarikası tekinsizliğini verdiği bir erken dönem Depeche Mode 101 dersi. 

Ölüm, Memento Mori’nin sık sık ziyaret ettiği, albümün ortasında tüm şeffaflığıyla duran bir tema. Öyle ki albümün Latince’den kabaca çevirisiyle “öleceğini hatırlamak zorundasın” anlamına gelen ismi bile ölümlü oldukları ve artık onunla yan yana gezdikleri hissi içlerinde iyice büyüyen Gahan ve Gore’un kenarında durdukları yeni bir zihinsel eşiğe işaret etti. Gahan’ın “Şarkıların çoğu, bize zamanımızın uçucu olduğunu hatırlatan o yerden temellendi” sözünde cisimleşen bu ölüme içkinlik durumu, Memento Mori’nin hayatın sona erişlerle dolu olduğu gerçeğiyle cesur bir yüzleşmesi. 

Öte taraftan, sanılanın aksine, albümün Depeche Mode standartları için bile ölümle-takıntılı hâlleri; Andrew Fletcher’in hayata veda edişinden bağımsız. Zira şarkıların hepsi (ve albüme girmeyen 4 dört tanesi) Andrew Fletcher’ın ani ölümünden önce yazıldı. Ancak bunun, hâlihazırda fanilikleri üzerine düşünen Gahan ve Gore’un direksiyon kırdıkları yeni anlatılarını güçlendirdiğini söylemek mümkün. 

Depeche Mode’un melodik gitarı, tekrarlı drum machine’leri ve ulvi synth pasajlarını bir araya getiren alışılageldik tariflerinden biri olan Ghost Again şarkısı buna iyi bir örnek. Nakaratlarında tekrarlanan “Bir gün yeniden hayalet olacağız” sözleri ve Gahan & Gore ikilisini ölüm meleği kılığına sokarak Seventh Seal (1957) filminden enstantaneler sunan klibiyle Ghost Again, Depeche Mode’un hem sözleriyle en direkt oldukları anlardan hem de Memento Mori’nin en parlak ses duraklarından.

Gahan ve Gore, bir Depeche Mode albüm süreciyle ilk defa baş başa test edildikleri Memento Mori’de seslerinin karanlık mirasında ve albüm anlatılarında yer bulan ölümü spot ışıklarının tam altına taşıdı. Gore’un sözleriyle “bir ayakları mezardan”, hayatın uçuculuğunun içinden seslenen Depeche Mode; ölümün ağırlığının altında ezilen nostaljik bir iş çıkarmadı. Aksine, yakın geçmişlerinin en iyi işine imza atan grup; Depeche Mode’un efsanevi Violator albümünde kristalize olan o huzursuz edici karanlığın ayakları yerden kesen cazibesini, synthpop’un nihilist dans pistini yeniden keşfetti. 

Benzer işler:

• Trust - TRST
• Lust For Youth - Lust For Youth