Pandeminin ardından: İlaç firmalarının geleceği

Pandemi döneminde Covid-19 aşıları sayesinde ciddi bir gelir artışı yaşayan ilaç şirketleri, 2022’de aşı talebinin azalmasıyla gelir beklentilerini düşürdü.
Pandeminin ardından: İlaç firmalarının geleceği

24 Haziran - Işık Menkul - Pareto
Işık Menkul ile birlikte

Işık Menkul : Hızlı, rekabetçi ve yenilikçi

Eşsiz müşteri hizmetleri ve sağladığı birçok avantajla öne çıkan Işık Menkul , müşterilerini pek çok yenilikle buluşturmaya devam ediyor. Neler var? Işık Menkul, yenilikçi iş modeli ‘Sıfır Aracılık Komisyonu’ ile önemli bir başarıya imza…

Daha fazlasını öğren →

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

Pandemi dönemi, ilaç endüstrisinin daha esnek ve hızlı bir biçimde yenilikler geliştirmeye zorlandığı bir dönem olmuştu. Bu durumun olumlu bilimsel ve sosyal sonuçlarını hepimiz doğrudan deneyimledik. Daha önce çoğu kişinin adını dahi duymadığı ilaç ve biyoteknoloji firmaları, bir taraftan kayda değer bir finansal başarı yakalarken; bir taraftan da görünürlük ve itibarlarını artırdı. Birleşik Krallık merkezli araştırma şirketi PatientView’un yaptığı yakın tarihli bir ankete göre, 2020’de müşterilerin %50’si ilaç firmalarının itibarlarından “iyi” veya “çok iyi” diye bahsederken 2021’de bu oran %60’a yükseldi. Peki, pandemi sonrası dönemde firmaların bugünkü durumu nasıl değerlendiriliyor? İlaç endüstrisi özelindeki tartışmalar hangi alanda yoğunlaşıyor? 

İlaç endüstrisinde ne değişti?

Geçen iki yıla kıyasla yoğunluğu azalmış olsa da - Çin’deki muhtelif karantinalar ve yeni varyantların kişileri enfekte etme riski üzerine tartışmalar değerlendirildiğinde - bahsettiğimiz dönüştürücü sürecin endüstri için hâlâ geçerli olduğunu söyleyebiliriz. Bu kapsamda, firmaların önde gelen isimleri de önümüzdeki dönemler için belirli yeni öncelikler tanımlıyor.

Artık, firmalar için en büyük önceliklerin başında pazara çıkış hızı geliyor. Pandemide ön plana çıkan mRNA teknolojisini, otoimmün hastalıklardan onkolojiye kadar çok çeşitli endikasyonlarda RNA terapileri üzerine araştırmalar takip ediyor. Bu araştırmalar, yapay zekâ ve makine öğrenmesi teknolojileriyle de destekleniyor. Kronik tedavilerden tek seferlik tedavi edici terapilere (curative therapy) geçmek de hedefler arasında yer alıyor. Üretimin düşük gelir grubundaki ülkelere kaydırılması ve bunun için gerekli teknoloji transferinin sağlanması da meselenin politik iktisadi boyutunda ele alınan en önemli tartışmalarından birini oluşturuyor. 

Firmaların değeri azaldı mı?

Meselenin finansal boyutunda ise görece olumsuz bir hava hâkim. Firmaların finansal görünümünde düşüş trendi görülüyor. Ülkelerin para politikasında sıkılaşmaya gittiği bu dönemde, biyoteknoloji firmalarının çok az bir kısmı uzun dönemli ve riskli yatırımları için gerekli fona erişebiliyor. Bu durum, firmaları öz sermayelerini artırmak, riskli krediler almak, telif kazançlarına odaklanmak ya da diğer firmalarla ortaklık yapmak gibi seçeneklere götürüyor. Yeni firmaların yoluna devam etmesi ise daha da zorlaşıyor.

  • Küresel olarak listelenmiş yaklaşık 200 biyoteknoloji firması, nakit rezervlerinin değerinin altında işlem görüyor.

  • Halka açık biyoteknoloji firmalarının toplam değeri Şubat 2021’de 500 milyar doların üzerindeyken Mayıs 2022 itibarıyla 200 milyar doların altında seyrediyor.

  • Nasdaq Biyoteknoloji endeksinde sene başından bu yana süren düşüş %26’ya ulaştı.

2022’de Covid-19 aşılarının satış beklentileri ne?

Öte yandan, Covid-19 aşılarına olan küresel talep de azalıyor. Sene başında Çin menşeli olmayan firmalara dair 9 milyar dozluk satış beklentisi, 6 milyar doza düşürüldü. Böylece, sene başında 80,9 milyar dolar seviyesindeki gelir beklentisi de 64,1 milyar dolara geriledi.

  • BioNTech/Pfizer ve Moderna aşılarının, bu yıl sırasıyla 36,4 milyar dolar ve 18,7 milyar dolar satış ile piyasanın %88’ine hâkim olması bekleniyor. Fakat bu rakamlar, önceki tahminlere kıyasla sırasıyla %15 ve %27 daha düşük seviyede. 

  • AstraZeneca ve Johnson&Johnson aşılarının satışlarının sırasıyla 3 milyar dolar ve 2,87 milyar dolar olacağı tahmin ediliyor. Piyasaya yeni giren Novavax'ın ise 2,74 milyar dolarlık satışa erişmesi bekleniyor.

Geleceğin tartışma konuları neler?

Bu tabloya bakıp, ilaç firmalarının, üstlerine düşen görevi tamamladıklarını ve pandemi sonrası dönemde yavaş yavaş kendi normallerine çekileceğini söylemek yanlış olur. Önümüzdeki aylarda ilaç endüstrisinin gelişimine dair, bugünden tartışılan, iki mesele ön plana çıkıyor: Yeni varyantların etkisi ve aşıya erişim/diğer hastalıklar.

Yeni varyantların etkisi: Omicron varyantının mutasyonlarına karşı aşı çalışmaları devam ediyor. Omicron’un erken döneminde enfekte olanların yeni varyantlara karşı savunmasız olduğu kanıtlandı. Moderna, önümüzdeki ağustos ve takip eden üç ay için yüz milyonlar düzeyinde yeni dozu hazır etmek üzere çalıştıklarını belirtiyor. BioNTech'in kurucu ortağı ve CEO'su Uğur Şahin ise ek klinik denemelere gerek kalmadan aşı adaptasyonunu en yeni verilere göre yapma imkânının faydalı olacağını belirtiyor. BioNTech ve Moderna gibi hızlı mRNA teknolojisi kullanan firmalarda dâhi seri üretime geçmek için üç aylık bir süreye ihtiyaç var. 

Aşıya erişim/diğer hastalıklar: Mart 2022 itibarıyla düşük gelirli ülkelerde nüfusun yalnızca %15’i bir ya da daha fazla dozda aşılanmışken bu oran, yüksek gelirli ülkelerde %72 seviyesinde. Yaşadığımız kriz, doğrudan küresel tedaviye erişim problemini işaret ediyor. Telif haklarına dair tartışmalar ve ülkelerin düşük gelir grubundaki ülkelere yapacakları yatırımlar, bu kapsamda ele alınıyor. Öte yandan, pandemi ile birlikte Covid-19 yoğun çalışmaların, diğer hastalıklar üzerine yürütülen klinik çalışmalar ve kazanımlara ket vurması da tartışmalar arasında yer alıyor. Uzmanlar, aşı firmalarının yola çıktıkları ana çalışma alanlarına dikkat çekiyor. 

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

NEREDE YAYIMLANDI?

ParetoPareto
∙

BÜLTEN SAYISI

🌎 Tedarik zincirlerinin yapısı değişiyor mu?

Çin'deki kapanmalar küresel tedarik zincirlerini riske atıyor mu? Şirketler, tedarik zincirlerini nasıl çeşitlendiriyor? Küresel aşı talebinin düşmesi ilaç şirketlerini nasıl etkiledi? Aşı şirketleri, 2022'de ne kadar gelir elde edecek?

24 Haz 2022

Işık Menkul ile birlikte
Fotoğraf: Unsplash / Andy Li

YAZARLAR

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

ParetoPareto
∙

HİKAYE

Özel sektör COP31’de hangi sorulara yanıt arıyor?

Antalya’daki COP31’e yoğun katılım gösteren Türk iş dünyası, yeşil dönüşüm yatırımları için vergi teşvikleri, uzun vadeli finansman ve öngörülebilir kurallar bekliyor. Karbon ticareti düzenlemelerine uyum konusunda şirketlerin soruları sürerken KOBİ’ler teknik hazırlık ve kaynak bulmakta zorlanıyor. Kamu temsilcileri ise dönüşümün maliyetini özel sektörün daha fazla paylaşmasını istiyor. Zirvedeki görüşmelerde, paranın nereden geleceği kadar kime ve nasıl dağıtılacağı da tartışılıyor.

Alev Karakartal

·

19 Kas 2026

Özel sektör COP31’de hangi sorulara yanıt arıyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Son iki yılda ilk kez zarar açıkladı: SoftBank için işler neden ters gidiyor?

Yapay zeka yatırımları sayesinde yaz sezonu başında Japonya'nın en değerli şirketi hâline gelen SoftBank, yalnızca birkaç ay içinde piyasa değerinin yarısından fazlasını kaybederek iki yılın ardından ilk net zararını açıkladı. Şirketin yatırım yaptığı alt alanlarda yaşanan gelişmeler, SoftBank'in yapay zeka yatırımlarına dayalı agresif büyüme stratejisinin taşıdığı riskleri giderek daha görünür hâle getirdi.

Doğa Yurduneri

·

19 Kas 2026

Son iki yılda ilk kez zarar açıkladı: SoftBank için işler neden ters gidiyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Seveso Direktifi uygulansaydı Aliağa’da felaket önlenebilir miydi?

Aliağa'da HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 19 işçinin hayatını kaybettiği patlama, büyük endüstriyel kazaların önlenmesine yönelik Seveso Direktifi'ni yeniden gündeme taşıdı. HABAŞ'ın kendi kamu bilgilendirme belgesinde Aliağa Şubesi'ni Seveso kapsamında üst seviyeli kuruluş olarak tanımlaması, güvenlik raporlarının, risk analizlerinin ve denetim mekanizmalarının sahada ne ölçüde işlediği sorusunun da sorulmasına neden oldu. Facia mevzuata uyumla işçilerin gerçek güvenliği arasındaki farkın sorgulanmasını da beraberinde getirdi.

Pelin Cengiz

·

16 Kas 2026

Seveso Direktifi uygulansaydı Aliağa’da felaket önlenebilir miydi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?

NVIDIA’nın kurucu CEO’su Jensen Huang’ın, Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu öne sürülen iş insanı Alice Huang ile ilişkisi hakkındaki inceleme sürerken şirket içinden bir yöneticiyle de evlilik dışı ilişki yaşadığı iddia edildi. Yönetim kurulunun Huang’ın geleceğini görüştüğüne ilişkin haberler, çip devinin kurucusuna bağımlılığını yeniden gündeme taşıdı.

Doğa Yurduneri

·

11 Kas 2026

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?

Uludağ İçecek, Malatya’da yıllık yaklaşık 140 milyon litre üretim kapasitesi ve 110’un üzerinde doğrudan istihdam hedefliyor. EBRD’nin finansman sağladığı yatırımda enerji ve su verimliliği öne çıkıyor.

11 Kas 2026

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?