Perakende satışlarda beklenen toparlanma

Perakende satış hacmi yıllık bazda %28,6 oranında artarken; toplam yıllık ciro artışı %59,4 oldu.

Perakende satışlar

Şubat ayında deprem felaketinin de etkisiyle aylık bazda %6,5 oranında daralan perakende satış hacmi mart ayında %7,3 oranında artış gösterdi. Bu veriyle birlikte göstergede yıllık büyüme %28,6 oldu.

💾 Cep bilgisi: Söz konusu büyüme oranı sabit fiyatlarla (2015) hesaplanıyor.

Aylık artıştaki güçlü toparlanma, şubat verisinin beraberinde getirdiği baz etkisi ile ilintili. Alt kalemlerde aylık satış hacminin daraldığı tek ana kalem %0,2 ile gıda, içecek ve tütün grubu oldu. Aylık hacmin en hızlı arttığı alt grup ise %26,0 ile posta ya da internet üzerinden yapılan satışlarda görülüyor.

Veri setine yıllık bazda baktığımızda tüm ana ve alt gruplarda büyüme kaydedildiği görülüyor. Ana gruplar için büyüme oranları gıda grubunda %17,0, gıda dışı grupta %38,0 ve otomotiv yakıtında %17,8 olarak gerçekleşti. Alt kalemlerde ise bilgisayar, kitap ve iletişim aygıtları grubu %69,8 ile hacmin en fazla arttığı grup konumunda.

Cari fiyatlarla ölçülen perakende ciro tarafında ise yıllık artış oranının %88,9 olduğu görülüyor. Söz konusu artış oranı enflasyonla doğrudan doğruya ilişkili konumda. Mevcut yıllık artış halen aşırı yüksek olmakla birlikte Şubat 2022’den bu yana görülen en düşük yıllık artış oranı konumunda.

💾 Cep bilgisi: Perakende endeksinde 2022 yılında ortalama yıllık artış oranı %113,3 olarak gerçekleşmişti. 2023 ortalaması ise yılın ilk 3 ayı için %102,2 seviyesinde. 12 aylık zaman aralığı içinse aynı değer %118,3.

Verinin alt kalemlerinde aylık bazda tüm gruplarda ciro artışı yaşandığı görülüyor. Enerji fiyatlarındaki yatay seyir sebebiyle otomotiv yakıtı grubu aylık %0,5’lik ciro artışı ile son sırada yer alıyor. Ciro endeksi verisine yıllık bazda bakıldığında ise gıda grubunda %96,1; gıda dışı grupta %108,8 ve otomotiv yakıtında %28,7’lik artış oranları görülüyor. Bu alanda da enerji fiyatlarının endeksi dengelediği söylenebilir.

Ciro Endeksleri

Sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörlerini içine alan sabit fiyatlarla toplam ciro endeksi mart ayında yıllık önceki yılın aynı ayına göre %59,4 atış kaydetti. Söz konusu artış oranı 2021 yılının ekim ayından bu yana görülen en düşük artış oranına işaret ediyor.

Ciro endeksinde yıllık artış oranı itibarıyla manşet değerin altında kalan tek sektör sanayi oldu. Alt gruplarda yıllık artış oranları inşaat için %105,0; hizmetler için %67,5; ticaret için %66,1; sanayi içinse %42,4 olarak gerçekleşti.

Toplam endeksin aylık artış oranı ise %4,1 olarak gerçekleşti. Alt gruplarda en hızlı ciro artışı sağlayan sektör ise yıllık bazdaki manzaranın aksine sanayi sektörü oldu. Sanayide aylık artış oranı %4,1 olurken aynı oran inşaat için %3,1; ticaret için %4,5; hizmetler içinse %1,0 olarak gerçekleşti. Hizmetler sektöründe aylık ciro büyümesinin sınırlı kalmasının sebebi ise ulaştırma ile gayrimenkul sektörlerinde görülen ve aylık bazda %3’ü aşan daralmalar.

Sonuç olarak

Veri setinde enflasyon kaynaklı etkilerin yansımalarını görmeye devam ediyoruz. Bunun yanında, deprem felaketi ve enerji fiyatları gibi dışsal etkenler de veri setinde dönemsel ya da sektör bazlı dalgalanmalara yol açabiliyor.

Veri özelinde bu etkiler bir yana bırakıldığında aktivitede canlılığın sürdüğü teyit ediliyor diyebiliriz. Genel trendde önemli bir kırılma söz konusu değil ve sektörel ayrışmalar da bir uçuruma işaret etmiyor. Bu genel manzara eşliğinde (diğer öncü verilerin de desteğiyle) an itibarıyla yıl sonu büyüme beklentilerinde bir değişim yaşanması için bir sebep bulunmuyor.