Rusya’nın zenginlerine açık savaş

Batı ülkeleri, Rusya ekonomisini “felce uğratma” planı kapsamında “oligarklar” olarak bilinen Rusya’nın milyarderlerini hedef tahtasına aldı. Pahalı yatları, büyük yatırımları ve dünyanın dört bir yanına dağılmış kara para yığınlarıyla tanınan oligarkların çeşitli ülkelerde bulunan mal varlıklarına el konuldu.

Oligark nedir? Küçük ve ayrıcaklık bir grubun iktidarda olduğu yönetim şekline “oligarşi”, oligarşiye destek veren kişi ya da gruplara ise “oligark” deniliyor.

• Rusya, Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra devletin sahip olduğu değerli varlıkları özelleştirme yolunu tercih etti. Oligarklar, o dönemde varlıkları ve siyasi nüfuzları artan Rus vatandaşlarından oluşuyor.

Neler oldu? 

• Avrupa Birliği (AB), aralarında Rusya devletine ait petrol şirketi Rosneft’in CEO’su Igor Sechin de yer aldığı 26 iş insanına seyahat yasağı getirildiğini ve mal varlıklarının dondurulduğunu açıkladı.
• Almanya, Alisher Usmanov'un yaklaşık 600 milyon dolarlık dev yatına; Fransa, Rosneft'in patronu Sechin'in 88 metrelik "Amore Vero" isimli yatına; İtalya ise beş oligarka ait toplam değeri 143 milyon avroyu aşan yat ve gayrimenkule el koydu.
• İsviçre, “tarihi tarafsızlığını” bir kenara bırakarak AB’nin Putin ve yandaşlarına yönelik uyguladığı yaptırımları destekleyeceğini açıkladı.
• ABD Başkanı Joe Biden, Rus oligarkların yatları, jetleri ve lüks dairelerine el koymak için “KleptoCapture” adını verdiği özel bir görev gücü kurdu.

Neden önemli? Batılı ülkeler, oligarkların peşine düşerek Rusya hükümetinin mali gücünü azaltmayı ve oligarkların sağladığı siyasi desteğin önünü keserek Putin’e savaşı bitirmesi konusunda baskı yapmayı amaçlıyor. Bloomberg’e göre, dünyanın en zengin 500 kişisi arasında yer alan Rusya’nın milyarderleri, bu sene "son bir haftada gerçekleşen mal kayıpları hariç" toplam 83 milyar dolar kaybetti. Üstelik ABD’nin bu hafta içinde Putin’in yakın çevresinden daha fazla kişiye yönelik yeni bir yaptırım paketi açıklaması bekleniyor.

Şimdi ne olacak? Yaptırımlardan kaçınmaya çalışan oligarkların bir kısmı, yatlarını, Maldivler gibi güvenli limanlara çekmeye başlarken mallarını elden çıkarmayı tercih edenler de var. Örneğin; Chelsea FC’nin sahibi Roman Abramovich, futbol takımını 2,5 milyar dolara satışa çıkardığını ve satıştan elde edilecek net gelirin “Ukrayna’daki savaşın kurbanlarına” bağışlanacağını açıkladı.