Sesli arınma günlüğü

Albüm: Ryuichi Sakamoto, 12

Süre: 61 dakika

Plak şirketi: Milan Records

Yayın tarihi: 17 Ocak 2023

Kartonet: Modern klasik, ambient, elektronik ve deneysel müziğin en önemli temsilcilerinden Ryuichi Sakamoto, pandemiye denk gelen ve 1.5 yıla uzanan inzivasında çiziktirdiği yeni albümüyle 5 yıllık arasından geri döndü. 

En son 2014’te konulan boğaz kanseri tanısından sonra hastalıkla mücadele süreci, yaşam ve ölüm üzerine düşünceler olarak tasarladığı Async albümünü yayımlayan Sakamoto, bu sefer de 2021’in başında bir başka kanser tanısıyla baş başa kaldı. “Artık kanser hep yanımda olacak sanırım.” diyen müzisyen, “çalmayı bırakın, dinleyeme bile hâli olmadığı” müziğe geri döndü. 

2021’in Mart’ında eli piyanosu ve synthesizer’ına uzandı. Hem pandeminin öz izolasyonunda hem de hastalığıyla baş başa, odasında bir başına “seslerin içinde yıkanmak” istedi. Ve enstrümanlarıyla minimal, içgörüsel, deneyimsel ses karalamalarına başladı. 18 aylık bu süreci “seslerle bir günlük tutmak” gibiydi diyerek ifade eden Sakamoto, bu süreçten seçtiği ve hiç süslemeden sunduğu 12 şarkıyla 61 dakikalık yakın, nefes nefese, sırt sırta bir dinleme deneyimi sundu. 

Lee Ufan’ın beyaz bir arka plan önüne serdiği sade pastel çiziktirmeleri, albümün “olduğu gibi” duyulan yalınlığının simgeledi. 12 şarkı, 13 ay ve Ryuichi Sakamoto’nun inadına atan nabzı 12 albümünde iddiasızca bir araya geldi. 

^{Ryuichi Sakamoto, 12}

Neden dinleyelim? Kariyeri elektronik müziğin eşik atlatıcısı gruplarından Yellow Magic Orchestra’da klavye çalarak başlayan Sakamoto, 40 yılı aşkın kariyerine modern klasik eserlerden film soundtrack’lerine, meditative ambient’dan deneysel elektroniğe kadar birçok janrı ve albümü sığdırdı. 1996 albümüyle modern klasiği, erken 2000’ler başından itibaren işbirliğine gittiği Alva Noto’yla elektronik ve ambient’i, son yıllarda ise “tuşluların” saflaştırıcı minimalizmini keşfetti.

12 albümü, Sakamoto’nun git gide içe döndüğü, hayatı ve neredeyse son 10 yıldır hep ensesinde hissettiği ölümü üzerine kafa yorduğu, müziğini de saflaştıran minimalizmin örneklerinden biri. Bu saflaştırma sadece piyano ve synthesizer’a indirgenen ikili ses oyunlarında değil; Ryuichi’nin odasında kaydedilen albümün prodüksiyonunda, şarkıların akustik yankılarında ve müzisyenin birden çok şarkıya eşlik eden nefes alışverişlerinde de mevcut. 12’in en güçlü yanı da bu. Müzisyenin “bir günlük gibi" dediği, zihninin ve kalbinin derinlerine inen birebirlik, Sakamoto’nun odasına ve hayatının bir bölümüne yakından bakmak için açık bir davet. Öyle ki şarkı isimleri, yazıldıkları tarihlerinden esinle koyuldu. 

2021 yılının 10 Mart’ında başlayan (20210310) ve 2022’nin 4 Nisan’ına (20220404) kadar 13 aylık bir zamanı kapsayan albüm, son şarkısı hariç kronolojik olarak ilerledi. Müziğe yeniden kavuşan Ryuichi Sakamoto, “müzikle ilk defa tanışıyormuş gibi” refleksif bir yazım metodu benimsedi. Seslerin diplerden başlayan yolculuğuna radikal müdahalelerden kaçındı. Albüm boyunca zamanı ve hareketi yavaşlattı, uhrevi bir besteci/rehber rolüne soyunarak seslerin akışında yıkanmayı tercih etti.

Albüm; minimal, ağıtsal ve içe dönük piyano aranjmanlarıyla atmosferik synth ses manzaraları arasında mekik dokudu. Modern klasik müziğin deneyimsel piyano sonatları, elektronik müziğin akustik uzamlarına yerleşti. Sakamoto’nun nefes alışverişleri, odasından yansıyan mekân sesleri bir enstrüman olarak 12’ye eşlik etti. Neredeyse bir canlı performansa şahit oluyormuş hissi veren albümle Ryuichi Sakamoto, peşini bırakmayan kansere rağmen yaşama tutundu ve müziğini en yalın “ses hâllerine” indirgedi.

12, tedavi edici ve dinginleştirici bir günlük; 13 aylık bir zaman dilimi ve sesler arasında yıkanarak arınan yeni bir Ryuichi Sakamoto’yla yakından tanışman için tarifsiz bir fırsat. 

Benzer işler: 

• Nils Frahm - Felt
• Max Richter - Songs From Before